جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

بررسی آراء حکما و فلاسفه اسلامی، از جمله سهروردی و ابن‌سینا، نشان می‌دهد که در فلسفه نیز ـ‌همانند عرفان‌ـ موضوع عشق و زیبایی و نسبت آنها با یکدیگر، مورد توجه و تأمل بوده است. در این راستا می‌توان از سهروردی و ابن‌سینا به‌عنوان مهم‌ترین اندیشمندانی نام برد که به‌طور خاص به این موضوع پرداخته‌اند. مطالعه و تحقیق در آراء این‌دو حکیم و متفکر مشهور تاریخ فلسفه، درباره جایگاه و نسبت عشق و زیبایی، نتایجی مهم را فراپیش ما قرار می‌دهد؛ از جمله اینکه به‌رغم وجود اختلافات جدی موجود در مبانی فکری آنها و حتی نحوه توضیح و تبیین خود موضوع، شباهت‌هایی در خور تأمل در نتایج پژوهش پدیدار می‌شود و آنگاه که این دیدگاه‌ها از منظر افلاطون در رساله مهمانی مورد مداقه قرار می‌گیرد، این واقعیت آشکار می‌گردد که گویا حقیقت عشق و زیبایی، در همه زبان‌ها و بیان‌ها، ناظر به امری یگانه است. پژوهش حاضر می‌کوشد با ابتناء به منابع اصلی این فلاسفه، نشان دهد که صرف نظر از اختلافات گاه بنیادین که بین نظرات فلسفی این اندیشمندان وجود دارد، آنگاه که پای عشق و زیبایی به‌میان می‌آید، اختلافات کاهش می‌یابد و مشابهت‌ها ظاهر می‌شوند؛ به‌ویژه این حقیقت کتمان‌ناپذیر که عشق همانند نور و وجود، از منشأ عالم که واجب‌الوجود (ابن‌سینا) و نور الانوار (سهروردی) است، در سرتاسر هستی ساری و جاری است و پیوندی جاودانه با جمال و زیبایی دارد؛ همان‌گونه که در نگاه افلاطون، خیر که همان زیبایی و حقیقت است، خود را در زیبایی‌های جهان محسوس هویدا می‌کند و عشق که همواره عشق به زیبایی است، مسیر تقرب به زیبایی مطلق را می‌گشاید.

چکیده ماشینی: این مقاله با عنوان «تجلی‌های نقد فلسفی در پرتو نظریه شبیه‌سازی» – نزد افلاطون – تلاش دارد به هدف خود نزدیک شود، که آن یافتن اصول نقد فلسفی نزد «افلاطون» در تجلی‌هایش در چارچوب نظریه شبیه‌سازی است، و این بر اساس رویکردی استوار است که بر استنباط، تحلیل و ارزیابی تاکید دارد. تحقیق به این نتیجه رسید که نقد فلسفی «افلاطون» در چارچوب نظریه شبیه‌سازی به این شکل تجلی می‌یابد که «افلاطون» یک فیلسوف بود و افکار و دیدگاه‌ها و مواضع خود را درباره همه چیز موجود بر اساس فلسفه‌ای حاکم که به نوعی سنتی بود بنا کرد، زیرا نظریه شبیه‌سازی نزد افلاطون بر دنیایی ایده‌آل استوار است که نمی‌توان آن را درک کرد و دنیای موجود که می‌بینیم آن را شبیه‌سازی می‌کند و هنرمندان نیز در آثار خود همانند آن را بازنمایی می‌کنند، مثل نقاشان و شاعران... و او معتقد بود این امر باعث تحریف دنیای ایده‌آل می‌شود که از آن سه درجه فاصله دارد. بنابراین نقد افلاطون به شعر و محکومیت شاعران از نظر هنری نبود، بلکه به خاطر تاثیر شعر بر رفتار شهروندان بود، به همین دلیل افلاطون به نقد اخلاقی اهمیت می‌داد، و این باعث شد او به شعر حماسی تمایل داشته باشد و در جمهوری خود از شاعران استقبال کند.

چکیده ماشینی: سیاست شاخص اول، اگر نه تنها، برای رشد یا عقب‌ماندگی فکر فلسفی است، بنابراین رخدادهای سیاسی معیار اول فلسفه یونان بود، به‌ویژه نزد فلاسفه بزرگش مانند افلاطون که شوفالیه درباره او گفت: او جز از طریق سیاست و برای سیاست به فلسفه نرسید. فساد دموکراتیکی که در آتن رایج شد و ساختارهای آن را نابود کرد و سقوطش را تسریع نمود، علت اصلی قرار گرفتن دمکراسی یونانی در بحران بود؛ چگونه ممکن است نباشد وقتی که عقل را ترور کرد، سخن را سکوت کرد و فضیلت را به خاک سپرد، با خفه کردن سقراط برای همیشه. به همین دلایل پروژه دولت ایده‌آل به عنوان راه‌حلی برای بحران مطرح شد و با این حال افلاطون که به مخالفت با دموکراسی شناخته شده بود، در حقیقت دموکراسی عوام‌گرای یونانی را که تاریخ ناکارآمدی آن را نشان داده، رد و منزجر است، اما دموکراسی واقعی را که به محدوده‌های خود آگاه است و فضیلت میانه را قانون اساسی می‌دانَد، می‌پذیرد. بعد از آنکه عقل حاکم عالی در جمهوری حاکم شد، افلاطون همه را در برابر قانون برابر می‌بیند؛ قانون تنها راه نجاتی است که خدایان به شهرها برای حل مشکل عدالت و تضاد میان منافع فردی و مصلحت عالی دولت داده‌اند و همین دقیقاً باعث می‌شود افلاطون یکی از مهم‌ترین کسانی باشد که تصوراتی در این زمینه ارائه داده است. پلاتون یکی از مهم‌ترین کسانی است که دیدگاه‌هایش را درباره مسئله حکومت ارائه کرده و به طور تاریخی بیشترین سهم را داشته است.

چکیده ماشینی: فرضیه اتر آرستوی تقریبا یکی از مهم‌ترین فرضیه‌هایی است که در محافل علمی جنجال زیادی ایجاد کرده و برای صدها سال نفوذ زیادی داشت و بین فیزیکدان‌ها هم جذابیت داشت و هم بیزاری‌انگیز بود؛ برخی آن را پذیرفتند و اساس باورهای علمی خود قرار دادند و برخی دیگر آن را رد کردند و وجودش را انکار کردند، در حالی که یونانیان باستان آن را به عنوان یک عنصر مهم در ساختار جهان می‌دیدند. در این مطالعه به این نتیجه رسیدیم که افلاطون مفهوم اتر را با دنیای طبیعی مرتبط کرده، در حالی که ارسطو آن را از طریق مفهوم جهان بررسی کرده است. برای انجام این پژوهش، از چندین مرحله استفاده شد تا مسئله تحقیق روشن شود و جوانب آن شناخته شود و همچنین مهم‌ترین ایستگاه‌هایی که هر دو فیلسوف به آن پرداخته‌اند بررسی شود.

چکیده ماشینی: افلاطون به مسائل هنر و زیبایی در گفت‌وگوهای متعدد علاقه داشت که هر کدام جنبه‌ای ادبی و زیبایی بالایی داشتند، چون او آن‌ها را به سبکی شاعرانه نوشت بدون اینکه از حکمت فلسفی که می‌خواست بررسی کند کوتاهی کند، حکمت فلسفی‌ای که با گرایشی عقلانی و ایده‌آل‌گرا نزدیک به تصوف مشخص می‌شود تا افلاطون هم شاعر، هم فیلسوف و هم هنرمند باشد. و البته دیدگاه زیبایی‌شناسانه افلاطون اهمیت زیادی دارد چون می‌توان آن را نقطه شروع فلسفه زیبایی‌شناسی دانست و اهمیتش هم در توانایی ارتباط دادن زیبایی با اخلاق و عشق که جوهر هنر واقعی است، و حتی بین زیبایی و وجود و حقیقت هم دیده می‌شود. از طرف دیگر، دیدگاه هنری ارسطو هم دست کمی از دیدگاه زیبایی‌شناسانه افلاطون ندارد، به دلیل تحلیل‌های نقادانه دقیقی که درباره همه جنبه‌های هنری به شکلی واقع‌گرایانه ارائه داده، دور از ایده‌آلیسم استادش افلاطون و گرایش شاعرانه‌اش در نوشتن. برای تکمیل این پژوهش، از مجموعه‌ای از روش‌های علمی استفاده شد تا مسئله تحقیق روشن شود و جنبه‌های آن درک شده و تلاش شود به آن پاسخ داده شود.