جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

نویسنده در این کتاب یک مقدمه‌ی خوش‌خوان و واضح از آرا و افکار کیرکگور ارائه می‌دهد تا زمینه را برای فهم اگزیستانسیالیسم فراهم کند. نوشته‌های کیرکگور گاه متناقض و گاه غامض‌اند؛ بنابراین تلاش کلر کارلایل در جای‌جای کتابش باز کردن گره‌های مفهومی برای خوانندگان بوده است. کتاب کیرکگور به واکاوی عمیق مضامین اصلی کار این فیلسوف بزرگ می‌پردازد: ایمان، آزادی فردی و اضطراب وجودی از جمله مهم‌ترین مفاهیمی هستند که شما با خواندن این کتاب با آن‌ها آشنا می‌شوید. یکی از نقاط قوت این کتاب تاکید مولف بر سیر زندگی کیرکگور است. کلر کارلایل زندگی و فلسفه‌ی کیرکگور را درهم پیچده و به‌هم آمیخته می‌بیند، در نتیجه، او سیر فلسفه‌ی این فیلسوف را به موازات وقایع مهم زندگی او مانند مرگ پدر و شکست عاطفی‌اش بیان می‌کند. برای خوانندگانی که در ابتدای راه فلسفه هستند، آشنایی اجمالی با کیرکگور می‌تواند دلیل قانع‌کننده‌ای برای خرید این کتاب باشد. اگر از فلسفه‌ی اگزیستانسیال و شخصیت‌های مهم آن چیزی نمی‌دانید، این کتاب شما را با پدر این نحله‌ی فلسفی آشنا می‌کند. این کتاب بسیار واضح و شفاف نوشته شده است و برای دانش‌جویان و دانش‌آموزانْ مقدمه‌ی مختصر و مفیدی فراهم می‌کند که از لایه‌های مختلف تفکر کیرکگور در ابعاد فلسفی، دینی و روانشناسی آن اطلاع پیدا کنند. فکر می‌کنم این کتاب در ردیف کتاب‌های خود کیرکگور قرار دارد و خواندنش برای درک نظریات این فیلسوف لازم است. (Jamie Turnbull, Philosophy in Review) کلر کارلایل یک کار شگفت‌انگیز انجام داده و آن این است که به خوانندگان کمک کرده که کیرکگور را بهتر بشناسند. او این کار را با در اختیار گذاشتن زندگینامه‌ای جالب توجه و توضیح فلسفه‌ی این فیلسوف در خلال وقایع مهم زندگی‌اش انجام داده است. حقایق خیره‌کننده‌ی بسیاری در کتاب درباره‌ی چارچوب فلسفی و دین‌شناسانه‌‌ی این فیلسوف وجود دارد که نشان‌دهنده‌ی سیر گسترش نظریات کیرکگور است. (Alex Orenstein) کلر کارلایل در این مقدمه‌ی نسبتاً کوتاه و روشن و با معرفی اندیشه‌ی دینی فلسفی سورن کیرکگارد، خدمت ارزشمندی را به دانش‌جویان مقطع کارشناسی و همچنین افراد غیرمتخصص علاقه‌مند انجام داده است. (Sanford Lakoff)

سورن کی یرکگور در نقطه ای تعیین کننده در تاریخ فلسفه به نگاشتن مشغول شد. دانشجویان فلسفه او را نویسنده ای ضدروشنگری می دانستند؛ به این معنی که او به مشکلات ناشی از جهان بینی روشنگری واکنش نشان می داد. جنبش روشنگری در قرن های هفدهم و هجدهم در صدد آمیختن مفاهیم غالب از خدا، طبیعت، معرفت و انسان با یک جهان بینی یکپارچه بود. متفکران روشنگری بر عقل و استفاده از آن برای فهم و زندگی بهتر تأکید داشتند. کی یرکگور به جای تأکید بر معرفت بشری حاصل از عقل یا فلسفۀ عقلانی نظام مند، گفت انسان ها از اساس موجوداتی منطقی یا عقل گرا نیستند، بلکه موجوداتی دارای دغدغه، میل و احساسند که بر پایۀ طبیعتشان عمل می کنند و تصمیم می گیرند. این سخن را می توان عصارۀ اگزیستانسیالیسم انگاشت. با این که او عبارت اگزیستانسیالیسم را در نوشته هایش بسیار کم به کار برده است و در زمان او این عبارت معنای امروزی را نداشت، پدر اگزیستانسیالیسم نام گرفته است

نویسنده در این کتاب یک مقدمه‌ی خوش‌خوان و واضح از آرا و افکار کیرکگور ارائه می‌دهد تا زمینه را برای فهم اگزیستانسیالیسم فراهم کند. نوشته‌های کیرکگور گاه متناقض و گاه غامض‌اند؛ بنابراین تلاش کلر کارلایل در جای‌جای کتابش باز کردن گره‌های مفهومی برای خوانندگان بوده است. کتاب کیرکگور به واکاوی عمیق مضامین اصلی کار این فیلسوف بزرگ می‌پردازد: ایمان، آزادی فردی و اضطراب وجودی از جمله مهم‌ترین مفاهیمی هستند که شما با خواندن این کتاب با آن‌ها آشنا می‌شوید. یکی از نقاط قوت این کتاب تاکید مولف بر سیر زندگی کیرکگور است. کلر کارلایل زندگی و فلسفه‌ی کیرکگور را درهم پیچده و به‌هم آمیخته می‌بیند، در نتیجه، او سیر فلسفه‌ی این فیلسوف را به موازات وقایع مهم زندگی او مانند مرگ پدر و شکست عاطفی‌اش بیان می‌کند. برای خوانندگانی که در ابتدای راه فلسفه هستند، آشنایی اجمالی با کیرکگور می‌تواند دلیل قانع‌کننده‌ای برای خرید این کتاب باشد. اگر از فلسفه‌ی اگزیستانسیال و شخصیت‌های مهم آن چیزی نمی‌دانید، این کتاب شما را با پدر این نحله‌ی فلسفی آشنا می‌کند. این کتاب بسیار واضح و شفاف نوشته شده است و برای دانش‌جویان و دانش‌آموزانْ مقدمه‌ی مختصر و مفیدی فراهم می‌کند که از لایه‌های مختلف تفکر کیرکگور در ابعاد فلسفی، دینی و روانشناسی آن اطلاع پیدا کنند. فکر می‌کنم این کتاب در ردیف کتاب‌های خود کیرکگور قرار دارد و خواندنش برای درک نظریات این فیلسوف لازم است. (Jamie Turnbull, Philosophy in Review) کلر کارلایل یک کار شگفت‌انگیز انجام داده و آن این است که به خوانندگان کمک کرده که کیرکگور را بهتر بشناسند. او این کار را با در اختیار گذاشتن زندگینامه‌ای جالب توجه و توضیح فلسفه‌ی این فیلسوف در خلال وقایع مهم زندگی‌اش انجام داده است. حقایق خیره‌کننده‌ی بسیاری در کتاب درباره‌ی چارچوب فلسفی و دین‌شناسانه‌‌ی این فیلسوف وجود دارد که نشان‌دهنده‌ی سیر گسترش نظریات کیرکگور است. (Alex Orenstein) کلر کارلایل در این مقدمه‌ی نسبتاً کوتاه و روشن و با معرفی اندیشه‌ی دینی فلسفی سورن کیرکگارد، خدمت ارزشمندی را به دانش‌جویان مقطع کارشناسی و همچنین افراد غیرمتخصص علاقه‌مند انجام داده است. (Sanford Lakoff)

کی‌یرکگور را یکی از منتقدان جدی هگل دانسته‌اند. اما بعضی مفسران معتقدند نقد کی‌یرکگور، بیش از اینکه متوجه خود هگل باشد، متوجه هگلیان دانمارک است. حتی هنگامی‌که نقد وی بر خود هگل است نیز تا مد زیادی نتوانسته نظام هگلی را به‌درستی نقد کند و خود را از بستر اندیشة هگل جدا کند و همچنان در فضای هگلی به نقد هگل می‌پردازد. در این مقاله ضمن تبیین این تفسیر، برخی از نقدهای کی‌یرکگور، مانند نقد او بر جایگاه فرد، عقل نظری و ضرورت تاریخی در فلسفة هگل را بررسی می‌کنیم تا مشخص گردد، صحت و سقم این تفسیرتا کجاست. همچنین نگاهی خواهیم داشت به بیان کی‌یرکگور دربارة ساحت پاردوکسیکال ایمان و مقایسة آن با تضاد هگلی، و به این نکته خواهیم پرداخت که در بیان این مفهوم، کی‌یرکگور تا چه اندازه تحت تأثیر هگل قرار دارد. هدف مقاله بررسی نقدهای کی‌یرکگور است، در عین حال، هرجا که لازم بوده به اندیشه‌های هگل نیز اشاره شده است.

در فلسفۀ تعلیم و تربیت، به دو مؤلفۀ فردیت و تنهایی کمتر پرداخته شده است. درواقع فردیت اشخاص به مثابۀ سوژه‌های تنها، همانند تابویی در امر تربیت بوده که به فرایند پرورش انسان، شکلی ناممکن و ضد فرهنگی می‌داده است؛ اما کیرکگور در اندیشۀ تربیتی خود می‌کوشد، همانند تمام ساختار فلسفی‌اش، به امکان‌ها و محدودیت‌هایی در رشد انسان اشاره کند که تا به حال، به آن پرداخته نشده است. از نظر او، فردیت حقیقتی است که در مسیر رشد و شکوفایی انسان، به آن توجه نشده است. اگر بخواهیم اصلی‌ترین قاعدۀ تربیتی کیرکگور را بیان کنیم، چیزی به غیر از ایجاد یک امکان در تغییر درونی فرد بر مبنای ایمان دینی و خودفعالیتی نیست. درواقع تأمل و تفکر بدون درنظرگرفتن اشتیاق و ایمان درونی در انسان، برای انجام کنش‌های فردی نمی‌تواند به نتیجۀ مطلوب در شکل‌دادن به اصالت فرد منتهی شود. بنابراین در این نوشتار تلاش می‌کنیم با به‌کارگیری روش تحلیلی - توصیفی، به بررسی آرای کیرکگور در باب فردیت، تنهایی و ایمان دینی بپردازیم و درنهایت دلالت‌های تربیتی آن را مشخص‌کنیم.

این پژوهش به بررسی و مقایسه نظرات فارابی، فیلسوف اسلامی، و سورن‌ کیرکگور، فیلسوف دانمارکی و پیشگام اگزیستانسیالیسم مسیحی، در مورد نقش دین در شکل‌گیری هویت فردی و اجتماعی پرداخته است. هدف اصلی این پژوهش تحلیل تطبیقی تأثیرات دین بر هویت از دو دیدگاه متفاوت است. روش تحقیق تحلیل محتوای تطبیقی است که بر اساس منابع معتبر و متون اصلی این فیلسوفان انجام شده است. فارابی دین را نهادی اجتماعی می‌بیند که وحدت و انسجام جامعه را تقویت کرده و به تربیت انسان‌های فضیلت‌مند کمک می‌کند. او بر اهمیت رهبران دینی و فلسفی در هدایت جامعه به سوی کمال تأکید دارد و معتقد است که دین و عقل مکمل یکدیگر هستند. در مقابل،‌ کیرکگور بر تجربه شخصی و درونی دین تأکید دارد و دین را مسیری برای یافتن معنای زندگی و مواجهه با اضطراب‌های وجودی می‌داند. او باور دارد که دین باید به‌صورت فردی و مستقیم تجربه شود تا هویتی معنادار و اصیل شکل گیرد. نتایج این مطالعه نشان می‌دهد که هر دو فیلسوف به اهمیت بنیادین دین در شکل‌گیری هویت فردی و اجتماعی تأکید دارند، اما رویکردها و تحلیل‌های متفاوتی نسبت به این موضوع دارند. دیدگاه‌های فارابی بیشتر به نقش اجتماعی و سیاسی دین و تربیت انسان‌های فضیلت‌مند معطوف است، در حالی که دیدگاه‌های‌ کیرکگور بر تجربه فردی و درونی دین و مقابله با چالش‌های وجودی متمرکز است. این تفاوت‌ها نشان می‌دهد که هر دو دیدگاه به نقش دین در تعیین هویت انسانی جایگاه والایی قائل هستند.

مقاله حاضر به بررسی دیدگاه‌های جوادی آملی و سورن کرکگارد در مورد ایمان و معنای زندگی می‌پردازد. ایمان به‌عنوان یکی از بنیادی‌ترین مفاهیم در زندگی انسان‌ها مورد توجه هر دو متفکر قرار دارد و این مقاله درصدد است تا ببیند چگونه هر یک از آنان به موضوع ایمان و نقش آن در معنا بخشی به زندگی انسان می‌نگرند. هدف این تحقیق تحلیل تفاوت‌های بنیادی در رویکردهای این دو متفکر به ایمان و چگونگی تأثیر آن بر معنای زندگی است. این مطالعه تلاش دارد تا از طریق مقایسه این دو دیدگاه، به درک عمیق‌تری از ارتباط میان ایمان، عقل و معنای زندگی دست یابد. ضرورت این مقاله در فراهم‌آوری چارچوبی برای شناخت اساسی‌تری از ایمان به‌عنوان یک تجربه انسانی و پرمعنا و همچنین درک چالش‌های موجود در برابر پوچی و بی‌معنایی است. در دنیای مدرن، نیاز به شفاف‌سازی معنای زندگی و الگوهای صحیح ایمان بیش از هر زمان دیگری احساس می‌شود. نتایج این تحقیق نشان می‌دهد که جوادی آملی بر سلامت و درستی ایمان تأکید دارد و آن را با عقل و استدلال پیوند می‌زند، در حالی که کرکگارد ایمان را به‌عنوان انتخابی مستقل و غیرعقلانی ارائه می‌دهد. هر دو دیدگاه به‌طور کل به ضرورت وجود ایمان در پیدا کردن معنای زندگی تأکید دارند، اما مسیرهای متفاوتی را برای تحقق این هدف پیشنهاد می‌کنند.

مسئله «رابطه عقل و دین»، یکی از مباحث مهم جهان اسلام و مسیحیت به شمار می‌آید که همواره معرکه آراء متفکرین بوده و به شکل‌های گوناگون، در حوزه‌های متفاوت فکری با عنوان‌هایی همچون «رابطه عقل و وحی»، «رابطه عقل و ایمان» و «رابطه عقل و دین» مطرح گردیده است. در میان اندیشمندان مسیحی، «سورن کی‌یرکگور»، ایمان‌گرایی و مخالفت با عقل را به شیوه افراطی، پایه ریزی نمود، در میان اندیشمندان شیعی نیز «ملا محمد امین استرابادی»، نحله اخباری‌گری را تاسیس کرد. بنیان فکری هر دو مکتب، بر مخالفت با عقل و کوتاه نمودن دست آن از دخالت در دین، طرح‌ریزی گردیده است. به نظر کی‌یرکگور؛ اساس دین، شورمندی است و شورمندی دینی با عقل و تحقیقات آفاقی در تضاد است، اما استرابادی شان عقل را پایین‌تر از دین و دخالت در احکام آن می‌داند. کی‌یرکگور قائل به عقل ستیزی گزاره‌های دینی است، همچنین می‌گوید: تکیه بر عقل و عقلانی کردن آموزه‌های دینی، باعث زوال دین می‌گردد. استرابادی می‌گوید: دخالت دادن عقل، تکیه بر قیاس و به طور کلی، وارد شدن اصطلاحات اصولی، باعث تحریف دین گردید. استرابادی و کی‌یرکگور با دخالت دادن عقل در دین مخالفت کردند با این تفاوت که کی‌یرکگور در باب اثبات، تبیین و دفاع از گزاره‌های دینی، عقل‌ستیز است ولی استرابادی، داده‌های عقل در امور ضروری و بدیهی دین را می‌پذیرد و در سایر گزاره‌های دین، قائل به خردگریزی آن‌ها است.