جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

در کتاب یاد شده، بحث اعجاز قرآن به ترتیب تاریخی بررسی شده است. در این پایان نامه بخش مربوط به قرن نهم و دهم از آن، ترجمه و تحقیق شده است. از قرن نهم نظریات ابن خلدون، فیروز آبادی ومراکشی و از قرن دهم دیدگاههای معین الدین، سیوطی،انصاری، ابن کمال پاشا، شیخ زاده قونوی، ابو مسعود،کازرونی، طاش کبری زاده و خطیب شربینی بیان وبررسی شده است .

در این پایان نامه کتاب الاعجاز العلمی فی القرآن تألیف سیدالجمیلی ترجمه و مورد بررسی قرار گرفته است. در ابتدا درباره مؤلف و شیوه کار مترجم مطالبی بیان شده است. سپس آن مطالب پس از ترجمه توضیح داده شده است.

در این پژوهش به ترجمه و تحلیل الامثال فی القرآن ابن قیم الجوزیه پرداخته شده و از این موضوعات بحث شده است: جایگاه مثل در علوم قرآنی و ادبیات عرب، تعریف مثل در لغت و اصطلاح،ویژگیهای مثل، اقسام مثل و امثال قرآنی، تألیفات پیرامون امثال، و شخصیت علمی ابن قیم الجوزیه.

برای اثبات اصالت یک فرهنگ و تمدن ضرورتی ندارد که آن فرهنگ از فرهنگها و تمدنهای دیگر بهره نگرفته باشد، زیرا چنین چیزی اصولا ممکن نیست.هیچ فرهنگی در جهان وجود ندارد که از فرهنگها وتمدنهای دیگر بهره نگرفته باشد ولی سخن در کیفیت بهره گیری و استفاده است . یک نوع بهره گیری آن است که فرهنگی، فرهنگ دیگر را بدون هیچ تصرفی درقلمرو خویش قرار دهد. البته چنین استفاده ای ازفرهنگهای دیگری چیزی جز التقاط فرهنگی ووابستگی فرهنگی به بیگانه نیست. اما نوع دیگر این است که یک فرهنگ مانند یک موجود زنده عناصرفرهنگهای دیگر را در خود جذب و هضم کند وارزشهای خود را بر آنها نیز حاکم سازد. در این تحقیق این نتیجه به دست آمد که فرهنگ اسلامی رابطه اش بادیگر فرهنگها از نوع دوم است. این نوع رابطه همان چیزی است که در آیات و روایات اسلامی بدان توصیه شده است. مضمون روایت اطلبوالعلم ولو بالصین نفس ارتباط و استفاده از دستاوردهای دیگران و مضمون آیه فبشر عبادالذین یستمعون القول فیتبعون احسنه برقراری ارتباط با دیگران با گزینش قول احسن ومقایسه و داوری نمودن در اندیشه های دیگران در حین این ارتباط را توصیح می کند.

این پایان نامه، ترجمه مقدمه و پنج فصل نخست کتاب «مفهوم النص» تألیف نواندیش مصری دکتر نصر حامد ابو زید همراه با ملحقاتی در بررسی آرای قرآنی اوست. صاحب کتاب سعی کرده است، این نکته را روشن کند که قرآن متنی است زبانی و منسوب به فرهنگی خاص. وی با استفاده از آیات قرآن و منابع کهن و جدید، داخلی و خارجی به شناخت نص قرآنی پرداخته است. نویسنده پایان نامه در مقدمه با عنوان گفتمان دینی و روش عملی، موضوع سنت گروی یا نواندیشی و درک علمی از سنت را بررسی کرده و در قسمت تعلیقات به کتاب شناسی و گزارش زندگی ابوزید و آرای او در تحلیل و فهم نص قرآنی پرداخته است. مهم ترین مباحث آن مفهوم وحی، نخستین گیرنده نص قرآنی، مکی و مدنی، اسباب نزول و ناسخ و منسوخ است

رسول خدا با استناد به آیه دوم سوره جمعه، سه امر مهم را به عهده داشتند: 1. گرفتن آیات از سوی پروردگار و آشنا کردن گوش ها و افکار با این آیات، 2. آموزش حقایق قرآن و جهانی کردن آن، 3. تزکیه نفوس و تربیت ملکات اخلاقی و انسانی مردم که مهم ترین وظیفه پیامبر| به شمار می رود. تزکیه نفس در هر عصری مورد توجه انبیا و اولیای الهی بوده و قرآن نیز مباحث اخلاقی فراوانی را در این باره مطرح کرده است. شایسته یادآوری است که انسان ها در عصر حاضر بیش از هر زمانی به اخلاق، عرفان و معنویت نیازمندند. با مطالعه این بحث و با نگاه عمیق، درمی یابید که سر رشته تمام فضائل اخلاقی از توحید نشأت گرفته است. بنابراین هرچقدر ایمان انسان قوی باشد، فضایل اخلاقی او نیز به همان اندازه ظهور خواهد کرد؛ زیرا این اخلاق است که شرک خفی و پوشیده را آشکار کرده، سالک را از ضعف خویش آگاه می سازد. امام جعفر صادق(علیه السلام) می فرماید: زهد، ده درجه دارد. برترین درجه زهد، پایین ترین درجه ورع، برترین درجه ورع، پایین ترین درجه یقین و برترین درجه یقین، پایین ترین درجة رضا است.

این پایان نامه به ترجمه و تحقیق کتاب مناهل العرفان فی علوم القرآن بخش نزول قرآن اختصاص دارد و از این موضوعات بحث کرده است: معنای نزول قرآن، تنزیلات قرآن، حکمت نزول دفعی و تدریجی،مدت نزول تدریجی قرآن، حکمت نزول تدریجی قرآن،و نخستین و آخرین آیه ای که نازل شده است.

موضوع این بخش از کتاب مورد تحقیق وجوه اعجاز قرآن از دیدگاه متفکران قرن چهاردهم است . دراین قرن به اعجاز علمی قرآن توجه شده و از آیاتی سخن به میان آمده که دانش جدید بشر به علمیت آن وقوف یافته است.

در این پایان نامه مسأله عقل در قرآن مورد تحقیق قرار گرفته و موضوعات آن عبارت است از: جوهر وعقل، معانی لغوی واژه عقل، معانی اصطلاحی کلمه عقل، مراتب ادراکات در انسان، ادراک عقلی، عقل نظری در قرآن، عقل و توحید در قرآن، عقل و شرک،عقل و نبوت، عقل و معاد، عقل و قرآن، و عقل عملی درقرآن.

این پژوهش در ترجمه، تکمیل و تصحیح بخش نخست کتاب «الدرالنظیم فی لغات القرآن العظیم»، از حرف «الف» تا «ش»، اثر شیخ عباس قمی است. این کتاب به شرح اجمالی واژگان قرآن کریم پرداخته و به همراه ذکر ریشه سه حرفی واژه ها برخی آیات را نیز شاهد آورده است؛ اما چون به نظر محقق در این کتاب توضیح لغات مجمل است و برخی واژه ها نیز نیامده و یا شاهدی برای آنها آورده نشده است و ترتیب واژگان نیز به ترتیب الفبایی قدیم عربی براساس ریشه سه حرفی کلمات است، برای معاصران قابل استفاده نیست، وی سعی کرده است این کمبودها را جبران نماید