مرور درختی موضوعات | کتابخانه مجازی الفبا

یکی از عناوین مهم در فلسفۀ دین معاصر معرفت‌شناسی دینی است. این موضوع بیشتر با رویکرد تحلیلی مورد بحث قرار گرفته است. البته با رجوع به فلسفه‌های قاره‌ای نیز تلاش شده دیدگاه‌های فیلسوفان در این خصوص استنباط شود. با رجوع به آثار متفکران در سنت ایرانی‌ـ اسلامی می‌توان این مبحث را به‌خوبی پی گرفت. در این مقاله با روش توصیفی‌ـ تحلیلی به آموزۀ تعلیم که یکی از مهم‌ترین مبانی معرفت‌شناسی دینی شیعۀ اسماعیلیه محسوب می‌شود پرداخته می‌شود. بین اسماعیلیه (باطنیه، تعلیمیه) و امامیه تفاوت بسیار است. اما در یکی از کلیدی‌ترین عقاید، یعنی باور به امام معصوم و تبعیت از او، اشتراک نظر دارند. واکاوی نظریۀ تعلیم و نقدهایی که بدان وارد است می‌تواند به فهم بهتر نظریۀ امامت نزد امامیه مددرسان باشد. همچنین برای فهم معرفت‌شناسی دینی اسماعیلیه فهم آموزۀ تعلیم اهمیتی اساسی دارد. مسئلۀ این پژوهش واکاوی نقد غزالی بر آموزۀ تعلیم است.

ترجمه ماشینی: این کتاب رویکردی فلسفی به دین ارائه می‌کند که هم به تنوع ادیان و هم به ابعاد متعدد و متنوع زندگی دینی اذعان دارد. به جای محدود کردن خود به خداباوری مسیحی، طیف وسیعی از سنت‌های دینی را پوشش می‌دهد و اعتقادات آنها را در چارچوب عمل واقعی زندگی دینی بررسی می‌کند. پس از بیان اهداف دین، این کتاب بر ادعای معرفت تمرکز دارد. ادیان قصد ارائه چه نوع دانشی را دارند؟ در چه اصطلاحی کاناپه شده است؟ فدائیان ادعاهای خود را بر دانش از چه منابعی می گیرند؟ آیا این منابع قابل اعتماد هستند؟ این کتاب به‌جای تلاش برای حل و فصل پرسش‌های قدیمی درباره اعتقادات دینی، مجموعه‌ای از معیارها را در اختیار خوانندگان خود قرار می‌دهد که با استفاده از آنها می‌توانند تصمیم‌گیری آگاهانه در مورد مسائل اعتقادی بگیرند.

ترجمه ماشینی: متخصصان مطالعات اسلامی عملاً هیچ علاقه ای به حوزه تأثیرگذار در حال ظهور علوم شناختی دین (CSR) نشان نداده اند. مقاله حاضر با در نظر گرفتن اینکه چگونه می توان از بینش های CSR برای مفهوم سازی مجدد الهیات کلاسیک اسلامی استفاده کرد، به این مشکل می پردازد. این مقاله به تحلیل تعدادی از موضوعات کلامی از جمله جبر و قرآن مجرد می پردازد. با این حال، بر پنج ادعای كلیدی كلامی اسلامی متمركز است، یعنی (1) خدا یك علت اولی است كه جهان را به وجود می آورد. (2) خدا فاقد بدن انسان نما است. (3) می توان مستقل از کتاب مقدس از طریق فطرت و عقل انسان به معرفتی نسبت به خدا دست یافت. (4) خداوند منفعت و ضرر دارد و بدین وسیله انسانها را پاداش و کیفر و آزمایش و برکت می دهد. و (5) نبوت وجود دارد و با معجزات ثابت می شود. در تحلیل مباحث کلامی پیشین، این مقاله از زبان عربی استفاده کرده است.

تردیدی نیست که دستیابی به معارف قرآنی و درک دقیق آن‌ها (به‌عنوان معجزه جاویدان) جز با توجه و مستمسک قرار دادن تفاسیر مستند و متقن امکان‌پذیر نیست. علامه سید محمدحسین طباطبایی ازجمله مفسرانی بوده است که در تفسیر خود از منابع اصیل و مستند سود برده و با تکیه‌بر عقل به این مهم دست‌یافته است. در این تحقیق پس از بررسی روش‌های تفسیری علامه در المیزان؛ ضرورت سود جستن از عقل و منطق در تفسیر را موردبحث و بررسی قرار داده و با تعریف معانی و مفاهیم مختلف عقل که یکی از ادلّه اربعه در علم اصول فقه است، به بررسی هر یک از مفاهیم در تفسیر المیزان پرداخته‌شده است. از ویژگی‌های بارز المیزان بهره‌گیری از عقل در تفاسیر آیات قرآن کریم است و هرگونه تقلید کورکورانه را به‌شدت نفی می‌کند؛ زیرا قرآن کریم، ایمان و شناخت را بر پایه تعقل و تفکر استوار ساخته است. این پژوهش قصد دارد تا پس از کنکاش در مقوله عقل انگیزی و روش‌های قرآن کریم از منظر تفسیر المیزان در ایجاد روحیه عقل انگیزی و خردورزی بابیان آفات و چالش‌های فراروی آن ازجمله، بی‌تقوایی، تسلط قوای شهویه و غضبیه بر انسان، تکیه‌بر ظن گمان، اسطوره گرایی و ... با ارائه راهکارهای عملی مانند مراقبه نفس، الگوسازی، پرهیز از سطحی‌نگری، تجربه‌اندوزی، ذکر، توبه و ... تأثیر روش های عقل انگیزی قرآن در ابعاد گوناگون در امر آموزش را نیز موردنقد و بررسی قرار دهد؛ و در پایان بابیان پیشنهاد‌هایی به ارائه راهکار بپردازد.