مرور درختی موضوعات | کتابخانه مجازی الفبا

سبک زندگی به مجموعه‌ای از الگوهای رفتاری نسبتا پایدار اطلاق می‌گردد که از بینش‌ها و ارزش‌های آدمیان متاثر بوده و به صورت عینی در رفتار متجلّی می‌شود و این تجلی می تواند الگوی دیگران شود. قرآن حضرت ابراهیم (ع) را به عنوان اسوه سبک زندگی معرفی می‌کند (ممتحنه/ 4) و بیش از 60 مورد از ایشان نام برده و عالی‌ترین سجایا و صفات انسان کامل را به ایشان نسبت داده و عناصر شخصیتی آن حضرت را بیان کرده و به صراحت در چند مورد فرموده که اسلام دین حضرت ابراهیم (ع) است. این نوشتار با روش توصیفی – تحلیلی در صدد ارائه شاخص‌های الگویی هدایتی حضرت ابراهیم (ع) درسبک زندگی دینی، که به عنوان اسوه بیان شده است می‌باشد. امّا یافته های این تحقیق نشان داده، «دین» فطرت است، راه است، بشر یک فطرت دارد، که آن فطرت دینی است و خداوند رسولانش را نفرستاد جز برای آنکه بندگان در پیام‌های الهی تعقل کنند، و آنان که در تعقل و تفکر برترند، نسبت به فرمان‌های الهی داناترند.نگارنده در صدد است با توجه به نتیجه‌ای که از شیوه هدایتی حضرت ابراهیم (ع) در پایان بدست می آید، بتواند روش درستی از سبک زندگی دینی وی را به عنوان «حیات طیّبه» به جامعه معرفی کند.  

نیکی‌کردن به والدین از مهم‌ترین آموزه‌‌‌های اخلاقی دین اسلام و از اثر بخش‌‌ترین عبادات در کسب رضای خداوند است. سپاسگزاری از پدر و مادر در ردیف شکرگزاری از خداوند متعال مطرح شده که نشان از اهمیت آن دارد. آیات قرآن و روایات ائمه(ع) دربارۀ احترام به والدین را از مهم‌ترین تکالیف الهی دانسته و به انجام آن امر کرده‌ و آثار مادی و معنوی برای آن ترسیم نموده‌اند. شناخت آثار احسان به ‌والدین در متون وحیانی می‌تواند در نقشه ترسیم زندگی و سبک پیشبرد آن، نقش‌ به‌سزایی داشته باشد؛ پس از این جهت ضرورت دارد به این موضوع پرداخته شود. این تحقیق با روش نقلی - وحیانی و گردآوری اطلاعات از طریق کتابخانه‌ای و با پردازش اطلاعات به‌صورت توصیفی ارائه شده و هفت اثر از آثار احسان به والدین از دیدگاه امام علی(ع) در بُعد فردی و خانوادگی مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته که نزول رحمت و وجود نعمت، ظهور محبت، بازگشت خیر کثیر و. . . جزیی از آنهاست.

با توجه به تفاوت در بینش ها و گرایش ها، دو نوع سبک زندگی دینی و غیردینی (سکولار) وجود دارد. از موضوعات مهم در این دو گونه سبک زندگی، بدن انسان و نقش آفرینی آن در کمال، سعادت، هویت بخشی و ایجاد آرامش برای فرد است. در جامعه امروزی، بدن یک سرمایه نمادین و سرمایه اجتماعی و دارای جایگاه منزلتی و کارکردی است و اهمیت آن تا جایی است که با دانش ها و موضوعاتی نظیر «جامعه شناسی بدن» و «مدیریت بدن» سعی در مدیریت آن دارند. در سنت ادیان توحیدی نیز بدن دارای جایگاه ویژه کارکردی است. این نوشتار نخست به موضوعات مرتبط با بدن، نظیر چیستی و جایگاه بدن، جامعه شناسی بدن، مدیریت بدن و رابطه بدن با زیبایی پرداخته و در ادامه، چند کارکرد بدن، نظیر کارکرد هویتی، تجاری و نمایشی را در دو نگرش دینی و سکولار واکاوی کرده است. حاصل این نوشتار که به روش کتابخانه ای، تطبیقی و تحلیلی صورت پذیرفته، این است که به رغم جایگاه ویژه بدن در هر دو رویکرد، تفاوت بنیادینی در نوع نگاه به بدن، تعریف و کارکرد آن و نیز مبانی، اهداف و انگیزه های توجه به بدن وجود دارد.

یکی از مهم‌ترین اموری که در آموزه‌های دینی به‌ویژه نهج‌البلاغه به آن توجه شده، فضایل و ارزش‌های اخلاقی است. امام علی علیه السلام در حکمت 47 نهج‌البلاغه به چهار فضیلت و سبک زندگی مهم اخلاقی «همت»، «صداقت»، «شجاعت» و «عفت» اشاره کرده است که آراسته شدن به آنها در پیمودن مسیر تکاملی و سعادتمندی انسان تأثیرگذار است. صائب تبریزی هم که از شاعران ادب فارسی در عصر صفویه بوده است، با تأثیری که از آموزه‌های دینی به‌ویژه نهج‌البلاغه و قرآن پذیرفته، به این چهار فضیلت مهم در دیوان خودش اشاره کرده است. هدف این پژوهش میزان توجه و بازتاب چهار فضیلت و سبک زندگی اخلاقی در اشعار صائب تبریزی است که با روش توصیفی- تحلیلی صورت گرفته است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که صائب تبریزی با تأثیرپذیری از سخنان امام علی علی علیه السلام، فضایل اخلاقی موجود در حکمت 47 نهج‌البلاغه را در دیوان خودش منعکس کرده و هدفش ترویج و تشویق مردم به کسب فضایل و رعایت سبک زندگی اخلاقی است نتایج و یافته‌ها نمایانگر آن است که تجلیات فضایل اخلاقی فوق در اشعار صائب و دیگر شاعران، حاکی از تأثیرپذیری آنان از آموزه‌های دینی است و اینکه آراسته شدن به فضایل اخلاقی و عمل به توصیه‌های الهی و امامان در سعادت فردی، اجتماعی، دنیوی و اخروی انسان تأثیر بسزائی دارد.

معنای زندگی یکی از مهم‌ترین موضوعات دینی، فلسفی و روان‌شناختی است. معنای زندگی به هر عنصری که تحلیل و منتهی شود، آن عنصر در راستای وجود انسان، استعدادها و توانایی‌های اوست. ملاصدرا انسان‌شناسی را اصل و پایه همه معارف و پرسش‌های بنیادین می‌داند. در کتاب حاضر به جمع‌بندی آرای ملاصدرا از نظر اصول و مبانی فلسفی و رهیافت حکمت او به قرآن و روایات در بحث معنای زندگی پرداخته شده است. نگارنده ابتدا «معنای زندگی» را به لحاظ معناشناسی مورد بحث قرار داده و تعریف انسان و زندگی او را از دیدگاه صدرالمتألهین بررسی کرده است. سپس، با طرح اصول حکمت متعالیه صدرایی به هدف انسان از زندگی پرداخته است.

مروری بر روش¬های نوین همسرداری از دیدگاه دین اسلام و علم روان¬شناسی است. در این نوشتار یکی از شاخص¬های مهم سبک زندگی اسلامی یعنی نحوه رفتار با همسر در محیط خانواده و روابط زناشویی، مورد بحث و بررسی قرار گرفته است. نویسنده کوشیده است تا مسایل مهم و اساسی خانواده به خصوص نحوه روابط بین همسران و بایسته¬های مربوط به آن را بیان نموده و از لحاظ اخلاقی، حقوقی، جنسی، مهارتی، فرزندآوری و تربیت فرزند، نشاط و شادمانی در محیط خانواده و نیز مسئولیت¬پذیری در مقابل مسایل شرعی، با دو رویکرد دینی و روان¬شناختی، مورد تجزیه و تحلیل قرار دهد. وی در همین راستا برخی از الزامات برخورد با همسر را از لحاظ حقوقی، خانوادگی و اخلاقی، بیان نموده و پای¬بند بودن زوجین به تعهدات خویش در زندگی زناشویی را مورد تأکید قرار داده است. آن گاه نویسنده از دو منظر دینی و روان¬شناختی به عوامل شادکامی و رسیدن به آرامش در محیط خانواده اشاره نموده و بایسته¬های روابط جنسی آنان، مسایل مربوط به اشتغال آن¬ها، تنظیم خانواده و کنترل موالید را بیان نموده است.