مرور درختی موضوعات | کتابخانه مجازی الفبا

‫پژوهش حاضر تلاشي است براي تبيين اهميت سير و سفر از ديدگاه قرآن کريم، و اين موضوع در ابعاد مختلف آن مورد بررسي قرار گرفته است. با استناد به معاني لغوي و تعاريف اصطلاحي، مي‌توان گفت که سفر به‌معناي کشف حقيقت و زدودن حجاب‌هاي ظاهري و باطني از اشيا مي‌باشد و مسافر کسي است که اثر کشف حقيقت در او ظاهر و آشکار شده باشد. آياتي از قرآن کريم، انسان‌ها را به سير و سفر امر مي‌کند و در ترسيم چهره واقعي مؤمنان و مؤمنات، به ويژگي "سائح" بودن آنان اشاره مي‌کند. "سيح" و سياحت به‌معناي سفر و گردش همراه با دقت و توجه، به‌قصد عبادت و قرب الهي است. سفر مي‌تواند بر اساس انگيزه، حکم شرعي و همچنين مکان، داراي انواع مختلفي باشد. در قرآن، به برخي از سفرها مانند سفر براي حج تمتع و عمره، جهاد، و هجرت در راه خدا اشاره شده است. قرآن با استفاده از اصطلاحاتي مانند سير، سيح، سفر، نفر، ضرب، عروج و هجرت، که همه آن‌ها مفهوم کلي حرکت از يک مبدأ به‌سوي مقصدي معين را در بردارد، انسان را به سير و سياحت فرامي‌خواند. از ديدگاه قرآن، سير و سفر مي‌تواند وسيله خداشناسي، خودشناسي و کيهان‌شناسي باشد؛ زيرا آيات و نشانه‌هاي حق در سفر براي انسان آشکار مي‌گردد. همچنين به‌کار بستن آموزه‌هاي اخلاقي مانند دعا، تعاون، مصاحبت و مشورت در طول سفر موجب تکامل شخصيت انسان در ابعاد فردي و اجتماعي مي‌گردد. برخي از احکام شرعي مانند قصر نماز مسافر، معافيت از روزه، و معافيت از کتابت وام و قرض در سفر از مسائلي است که در آيات قرآن مورد توجه قرار گرفته است. همچنين سير در آيات قرآن نشان مي‌دهد که بخش‌هاي سرنوشت‌ساز زندگي انبيا و اولياي الهي در سفر رقم خورده و رويدادهايي مانند بعثت، دريافت وحي، آَشنايي با قوانين و حقايق هستي، مبدأ تاريخ و... حاصل سير و سفر بوده است.