مرور درختی موضوعات | کتابخانه مجازی الفبا

در طول تاريخ اديان گوناگون در مجاورت يكديگر بر هم تأثير گذاشته و از هم تأثير پذيرفته اند. مانويت و مسيحيت نيز مستثني نبوده اند . ماني در فاصله حدود 3 قرن پس از تشكيل مسیحيت دين خود را ارائه داد. او از اديان گذشته از جمله مسيحيت اصول را انتخاب كرد و در دين خود جاي داد و بقيه اصول آن اديان را محكوم كرد. قرفه‌هاي گنوسي و دو‌گانه پرست مسيحي بيشترين تأثير را روي آراء مانوي داشتند، به طوري كه مانويت را يك كيش گنوسي مي دانند.پس از مرگ ماني، مانويت به سرعت در شرق و غرب گسترش يافت و كليساي مسيحيت احساس خطر كرد. رساله ها و رديه هاي زيادي از سوي مسيحيان بر عليه اين كيش نوشته شد. از جمله اين نويسندگان، سنت آگوستين بود كه پيش از مسيحي شدن مدّت 9 سال مانوي بود. رفته رفته مانويت رو به زوال نهاد، امّا بدعت‌هاي جديد مسيحي در اروپا با الگو گرفتن از آن كيش‌های ثنوي نويني پديد آوردند كه در مقابل كليساي كاتوليك قرار گرفتند و بسياري از آنها توسط كليسا سركوب شدند.

به گفته قرآن کریم ، اهل کتاب ازآمدن پیامبر اسلام خبر داشته اند و ظهور آن حضرت ودینش امر غیر منتظره ای برای آنها نبوده است .اما به رغم چنین اطلاعاتی پس از ظهور اسلام روابط آباء کلیسا ورهبران دین یهود با پیامبر اسلام وآیینش منصفانه نبود . در این پزوهش به تبیین و تحلیل مواضع سیاسی پیامبر اسلام با یهود ومسیحیت پرداخته وعقاید و فعالیت آنها مورد بررسی قرار گرفته و روشهای آنها برای رویارویی با اسلام تشریح گردیده است . همچنین بررسی مواضع پیامبر دردوره بعثت وهجرت بصورت جداگانه در نظر گرفته شده است . دربررسی های به عمل آمده ، مشخص گردید اهل کتاب با وجود اینکه به کتب آسمانی پیامبران الهی خود اعتقاد داشتند و اوصاف پیامبر (ص) در کتابهایشان آمده بود ، ایشان را انکار کردند وحتی برای انکار این واقعیت کتب خویش را تحریف کردند.پیامبر اکرم (ص) تصدیق کننده پیامبران قبل از خود می باشد که با رفتاری مسالمت امیز وبا نشان دادن چهره حقیقی وصحیح از دین مقدس اسلام در طول رسالت خود سعی در جذب و هدایت مسیحیان ویهودیان به سوی دین اسلام داشتند.البته ، نمونه های برخورد تند وغیر قابل انعطاف نیز در سیره عملی پیامبر وجود دارد، اگر بخواهیم ملاکی برای این رفتارهای پیامبر ارائه دهیم ، می توانیم بگوییم آنجا که اساس وبنیان دین هدف گرفته شود واقدامات مخالفان در مقابل اصول تغییرناپذیر دین اسلام وبه منظور از بین بردن آن باشد ، رفتار پیامبر (ص) متعصبانه وانعطاف ناپذیر است ودر غیر این موارد مدارا بوده است که ریشه برخوردها در تحریف کتب آسمانی آنها وعقاید نادرست آنها می باشد.

سه دین اسلام، مسیحیت و یهود از یک خانواده بوده و به عنوان آیین‌های سامی خوانده شده اند، ولی در متون اسلامی تأکید شده است که دین اسلام کامل کننده دو دین پیش از خود است. از این رو بررسی موقعیت مسیحیت و دامنه نفوذ آن در جزیرة العرب به ویژه بخش غربی آن و حجاز مقارن ظهور اسلام ازاهمیت خاصی برخوردار است. زیرا آگاهی از آن به درک بهتر بسیاری از حوادث صدر اسلام، خاصه تعامل مسیحیان با پیامبراکرم(ص) و مسیحیت شناسی قرآن کریم کمک می‌کند. ازاین رو نگارنده دراین مقاله بر آن است تا اطلاعاتی از نحوه نفوذ مسیحیت و موقعیت آن در حجاز به دست دهد. هرچند برای گسترش مسیحیت در حجاز راه‌های متعددی وجود داشته، اما دراین مقاله به ورود مسیحیت به حجاز از نواحی شمال غربی (بصری)، غرب (حبشه) و جنوب غربی (نجران) پرداخته شده و ثابت شده است که مسیحیت در سده ششم میلادی و مقارن ظهوراسلام در حجاز حضوری به نسبت قوی داشته است.