جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

بحث از اسماء و صفات الهی از مباحث مهم اعتقادی است که شناخت آنها موجب تقویت ایمان و درک بهتر از خداوند و رابطه‌ی انسان با او می‌شود. این مقاله به مطالعه تطبیقی آرای دو اندیشمند برجسته، موسی بن میمون (ابن‌میمون) در سنت یهودی و امام خمینی در سنت اسلامی، در مسئله ذات و صفات الهی می‌پردازد. این پژوهش، با استفاده از روش تطبیقی-تحلیلی و با تمرکز بر متون کلیدی دو اندیشمند؛ از جمله «دلالة الحائرین» ابن‌میمون و آثار فلسفی-عرفانی امام خمینی مانند «تعلیقه بر فصوص الحکم» به بررسی این پرسش اصلی می‌پردازد: «تفاوت‌ها و اشتراکات آرای ابن‌میمون و امام خمینی در تبیین ذات و صفات الهی چیست و این تفاوت‌ها چه ریشه‌های مکتبی و روش‌شناختی دارند؟» یافته‌های این پژوهش، حاکی از آن است که ابن‌میمون با تکیه بر الهیات سلبی و عقلانیت ارسطویی، صفات را به نفی نقص یا افعال تقلیل می‌دهد، در حالی که امام خمینی با تلفیق حکمت متعالیه و عرفان شیعی، صفات را تجلیات کمالات ذاتی در مراتب وجود می‌داند. این پژوهش، افزون بر تبیین وجوه اشتراک و افتراق، الگویی برای مطالعات تطبیقی فلسفه دینی در سنت‌های مختلف ارائه می‌کند.

کتاب تاریخ فلسفه یهودی در قرون میانه حجم وسیعی از متون فلسفی و کلامی یهود را مورد مطالعه قرار می‌دهد و افرادی هم‌چون اسحاق البلاغ، موسی بن میمون ، سعدیا گائون ، ابراهیم بن داود ... را مورد بررسی قرار می‌دهد. هم‌چنین در این کتاب متون بسیاری از نویسنده هایی مهجورتر مورد بحث قرار می گیرند . نویسنده این متون را ارائه می‌کند و هم‌زمان بر آن‌ها شروحی می‌نویسد و آن‌ها را در بطن زمینه تاریخی آن‌ها قرا می‌دهد. در فصل دوم از متکلمان مسلمان و تاثیر آن‌ها بر فیلسوفان یهودی سخن می‌رود. در این فصل اندیشه‌های داود مقمص از جمله بحث او راجع به معنای وحدت خداوند می‎پردازد و به‎طورکلی به ربانیت یهودی پرداخته می‎شود. در ادامه فصل به بحث از جریان کارائیت‎ها پرداخته می‌شود که مبتنی بر نفی سنت شفاهی و انکار آموزه‌های تلمود و حسبنا تورات است. در فصل سوم بحث از نو افلاطونی‌گری می‌شود. در ادامه به رابطه فکری یهودا هالوی و ابوالبرکات پرداخته می‌شود و هم‌چنین به تفصیل از دلائل الحائرین ابن میمون و اندیشه‌های او سخن گفته می‌شود. هم‌چنین این کتاب در ادامه به فیلسوفان ایتالیایی ، اسپانیانی و هم‌چنین شمال آفریقا و ترکیه و یمن می‎پردازد و در نوع خود حجم بی‌نظیری از اندیشه‌های گوناگون تفکر یهودی را مورد بحث قرار می‌دهد.

هدف: هدف از انجام این پژوهش، تقریر، مقایسه و ارزیابی الهیات سلبی در حوزة معرفت‌شناختی صفات الهی در اندیشة موسى بن میمون(متولد 530 ق/ 1135 م)، ‌الهی‌دان برجستة یهودی و آیت‌الله دکتر محمد صادقی تهرانی(۱۳۰۵-۱۳۹۰ ش)، قرآن‌پژوه معاصر بود. روش: پژوهش حاضر با روش توصیفی- تحلیلی به تحلیل عقلانی این دو دیدگاه پرداخته است. یافته‌ها: به باور این دو شخصیت، نه تنها صفات ثبوتی ذاتی الهی، بلکه حتی وجود الهی نیز بیانگر معنای سلبی است و محذور تشبیه، برهان مشترک آنان در نقد الهیات ایجابی است. نتیجه‌گیری: «خلط میان مفهوم و مصداق»، «یکسان‌انگاری شناخت ماهوی و غیر ماهوی»، «تفسیر ناصحیح دو آموزة قرآنیِ همراهی حمد با تسبیح و تنزیه ذات الهی از توصیف غیر مخلصان» و «فقدان تصویر صحیح از الهیات ایجابی عینیت»، مهم‌ترین آسیبهای معرفت‌شناختی و هستی‌شناختی این دو دیدگاه است.

ترجمه ماشینی : ایلانا می مایند در کتاب تبعید و دیگری: اخلاق شینران و میمونیدس استدلال می کند که شینران (1173-1263)، بنیانگذار بودیسم سرزمین خالص واقعی (جودو شینشو)، و میمونیدس (1138-1204)، فیلسوف یهودی، محقق تورات، و پزشک، هر دو عمیقاً تحت تأثیر شرایط تبعید خود قرار گرفتند، همانطور که در ساختار اخلاق آنها نشان داده شده است. این کتاب با کنار هم قرار دادن تجربیات تبعیدی دو معاصر که از نظر جغرافیایی و فرهنگی از هم جدا هستند و در عین حال نگرانی‌های مشابهی دارند، مرزهای مطالعات شین بودایی و مطالعات یهودیت را گسترش می‌دهد. این نشان می‌دهد که ادغام در یک محیط جدید برای شینران و ترکیب خلاقانه فرهنگ‌ها برای میمونیدها به آن‌ها این امکان را می‌دهد تا مسائل خاصی را از موضع خارجی‌های همدل ببینند. می مایند نشان می دهد که تجارب بیوگرافی این دو متفکر که نسبت به افراد مورد غفلت و رنج دیده حساسیت نشان می دهند، با شرایط تبعید و زندگی پراکنده در جوامع کثرت گرا که زندگی افراد، جوامع و جوامع بسیاری را در قرن بیست و یکم تعریف می کند، طنین انداز است.

ترجمه ماشینی : سه فیلسوف اساسی درباره ماهیت واقعیت، سلامت بدن انسان و معنای تاریخ. علم و فلسفه: مقدمه ای ضروری بر زندگی و فلسفه آلفرد نورث وایتهد. از تأملات شخصی گرفته تا مقاله پیشگامانه او «فرایند و واقعیت» تا بحث روشنگرانه درباره نظریه‌های انیشتین، علم و فلسفه برای هر کسی که به دنبال درک یکی از بزرگترین متفکران جهان مدرن است، خواندنی است. حفظ جوانی: موسی میمونیدس با بهره گیری از تجربیات خود به عنوان یک پزشک و همچنین دانش خود از اصول کلاسیک و قرون وسطی شفابخشی، نظریه ای جامع از بهزیستی ارائه می دهد. در این کار او به شرایط پزشکی رایج از جمله آسم، دیابت، هپاتیت و ذات‌الریه می‌پردازد و توصیه‌هایی در مورد رژیم غذایی و ورزش، زندگی جنسی، و علل روان‌شناختی زمینه‌ای بیماری ارائه می‌کند. درک تاریخ: این مقالات قوی توسط برتراند راسل که در اوج جنگ جهانی دوم نوشته شده اند، نظریه های تأثیرگذار او را در مورد ماهیت تاریخ ارائه می دهند. قطعه عنوان، مرگ و میر رویکرد دانشگاهی را به گذشته نشان می دهد و نشان می دهد که چگونه خواندن تاریخ می تواند یک لذت روشنفکرانه باشد.

مسئله این تحقیق، بررسی معناشناسی صفات الهی از دیدگاه موسی بن میمون و علامه حلی، به منظور شناخت دیدگاه دو جریان اصلی و تأثیرگذار اسلامی و یهودی در باب توحید صفاتی، بررسی اشتراکات و اختلافات، مشخص کردن نقاط ضعف و نقد آن‌ها، و بهره‌وری از آن‌ها در جهت رفع مسائل کلامی است. این پژوهش، به روش کتابخانه ای و توصیفی ـ تحلیلی با رویکرد مقایسه‌ای- انتقادی صورت پذیرفته است. بر اساس یافته‌های تحقیق، هر دو اندیشمند در زمره پیروان الهیات سلبی قرار می‌گیرند و از حیث معناشناسی صفات، دارای رویه مشابهی هستند. ابن میمون آن‌چه از اوصاف ذاتی را به صفات سلبی و صفات فعلی خدا ارجاع می‌دهد و آن‌ها را به دلیل محذوریت تشبّه خدا با مخلوقات، به شکل ثبوتی نمی‌پذیرد. علامه حلی نیز صفات ذاتی را به صورت سلبی و نفی ضد صفات و یا به صورت فعلی معنا می‌کند و معتقد است که می‌توان از این طریق به معرفتی از خداوند رسید.