جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

کتابخانه مجازی الفبا،تولید و بازنشر کتب، مقالات، پایان نامه ها و نشریات علمی و تخصصی با موضوع کلام و عقاید اسلامی کتابخانه مجازی الفبا،تولید و بازنشر کتب، مقالات، پایان نامه ها و نشریات علمی و تخصصی با موضوع کلام و عقاید اسلامی

فارسی  |   العربیه  |   English  
telegram

در تلگرام به ما بپیوندید

public

کتابخانه مجازی الفبا
کتابخانه مجازی الفبا
header
headers
پایگاه جامع و تخصصی کلام و عقاید و اندیشه دینی
جستجو بر اساس ... همه موارد عنوان موضوع پدید آور جستجو در متن
: جستجو در الفبا در گوگل
...جستجوی هوشمند
مرور > مرور نوع منبع
>
فراداده های مطالعه تطبیقی
جستجو در برای عبارت
مرتب سازی بر اساس و به صورت وتعداد نمایش فرارداده در صفحه باشد جستجو
  • تعداد رکورد ها : 10065
سرور أهل الإيمان فی علامات ظهور صاحب الزمان عج
نویسنده:
بهاء الدين علي بن عبد الكريم النيلي النجفي؛ المحقق: الشيخ قيس العطّار
نوع منبع :
کتاب , مطالعه تطبیقی
منابع دیجیتالی :
نسخه pdf
وضعیت نشر :
قم: دل‍ی‍ل‌‌ م‍ا‬‏‫‏,
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
ابن بابویه، محمدبن علی: شیخ صدوق
چکیده :
مولف در این کتاب که به زبان عربی نوشته شده نشانه‌های ظهور امام زمان (عج) را با توجه به آیات و هم‌چنین احادیث منقول از پیامبر (ص) و خاندان آن حضرت بیان نموده است.
مشخصات اثر
تحلیل تطبیقی ‏ تجلی وحی و نقش انسان کامل در اندیشه ابن عربی ، ملاصدرا ، امام خمینی و ‏آیت الله جوادی آملی
نویسنده:
علیرضا حیدری سه ده
نوع منبع :
مقاله , مطالعه تطبیقی
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF مراجع
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین , عبدالله جوادی آملی , امام خمینی
چکیده :
تجلّی وحی از مفاهیم بنیادین در عرفان و فلسفه اسلامی است که نقشی محوری در تبیین رابطه خداوند، انسان کامل و نظام هستی ایفا می‌کند. این مقاله با روش تحلیل تطبیقی محتوا، در پی پاسخ به این پرسش است که دیدگاه‌های ابن‌عربی، ملاصدرا، امام خمینی و آیت‌الله جوادی آملی درباره تجلّی وحی و جایگاه انسان کامل چه نقاط اشتراک و افتراق ساختاری دارند و آیا می‌توان بر پایه اشتراکات آنان به الگویی مشترک از سازوکار تجلّی وحی دست یافت. هدف این پژوهش، فراتر از توصیف صرف، استخراج یک الگوی هستی‌شناختی مشترک از فرآیند تجلّی وحی و نشان دادن این نکته است که انسان کامل در عرفان اسلامی نه یک دریافت‌کننده منفعل، بلکه «شرط امکان» نزول وحی در مراتب هستی به شمار می‌رود. نوآوری این پژوهش در ارائه یک چارچوب روش‌شناختی مبتنی بر مقوله‌های هستی‌شناختی، معرفت‌شناختی و انسان‌شناختی برای مقایسه تطبیقی است. یافته‌ها نشان می‌دهد که به‌رغم تفاوت در تعابیر و زبان تبیین، چهار اندیشمند در یک مدل تلفیقی چهارمرحله‌ای قابل جمع هستند که در آن، کمال وجودی نبی (شرط امکان وجودی) و تنزل معرفتی معنا (شرط امکان معرفتی) به‌طور دیالکتیکی درهم‌تنیده شده‌اند. اشتراک بنیادین این دیدگاه‌ها در «ضرورت کمال وجودی دریافت‌کننده وحی» خلاصه می‌شود که می‌تواند مبنایی برای نظریه‌پردازی جامع‌تر در باب وحی در عرفان اسلامی فراهم آورد.
صفحات :
از صفحه 29 تا 56
مشخصات اثر
نیچه و دلوز در شمایل افلاطون‌گرایی وارونه
نویسنده:
حامد موانیه‌ئی ، محمد رعایت جهرمی ، فاطمه موسوی
نوع منبع :
مقاله , مطالعه تطبیقی
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF مراجع
چکیده :
در این مقاله تلاش کرده‌ایم نشان دهیم فلسفه افلاطون در پاسخ به چه تنگناهایی تکوین یافت و چگونه منجر به پیدایش و نضج متافیزیک تعالی گردید. بدین سیاق، رویکرد ما در این مقاله بیش از آنکه معطوف به ساحت نظری در افق فلسفه باشد، معطوف به تکوین آن به‌مثابه کنشی عملی در ساحت ذهن، پی‌گیری شده است؛ تکوین فلسفه افلاطون و نیچه در معنای مواجهه‌ای عملی با مسائلی انضمامی. می‌خواهیم خاستگاه پیدایش متافیزیک تعالی را در زمینه و زمانه افلاطون پی‌گیری کرده و کوشش کنیم نشان دهیم این متافیزیک، چه اثرات شگرفی در تطوّر زیست‌جهان بشر و برداشت‌های ذهنی ما از خود و جهان داشته است؛ و به‌همین دلیل، تقابل با آن نیز مستلزم هم‌آوردی طولانی و خطیر بوده است. تقابل با فلسفه افلاطونی به‌معنای نفی و سلب ظرفیت‌های مفهومی مندرج در آن نبوده، بلکه بارور ساختن امکانات مفهومی آن است. در همین راستا نشان می‌دهیم که نیچه و دلوز را می‌توان به یک تعبیر، افلاطون‌گرا نامید، چراکه امکانات مفهومی مغفول در فلسفه افلاطون را شناسایی کرده و با اتکا بر آن مفاهیم، متافیزیک افلاطونی را در مسیر خلاف جهت اغراض پیدایش آن، به‌کار بسته‌اند؛ مفاهیمی چون «تفاوت» و «وانموده» از آن جمله هستند. در نهایت تلاش کرده‌ایم به این پرسش پاسخ دهیم که با افلاطون‌گرایی وارونه نیچه و دلوز چه می‌توان کرد؟ چراکه اگر در نظر اول با اغراض فلسفی متضارب و حتی متخاصم میان فیلسوفان مواجه می‌شویم، اما با نگاهی عمیق‌تر درمی‌یابیم که با منظومه‌ای از مفاهیم آنها مواجهیم که در شبکه‌ای تنگاتنگ در حال گفتگو با یکدیگر هستند. بنابراین به‌تأسی از مواجهه نیچه و دلوز با افلاطون، این گمانه را مطرح کرده‌ایم که تضاد میان فیلسوفان می‌تواند آبستن خلق چارچوب‌های مفهومی منحصربه‌فرد باشد؛ به‌ویژه وقتی با رویکردی عمل‌گرایانه در مواجهه با تنگناهای زمینه و زمانه خویش، در پی پاسخ باشیم.
صفحات :
از صفحه 161 تا 180
مشخصات اثر
بررسی تطبیقی اختیاردرمانی از دیدگاه قرآن‌کریم و ویکتور فرانکل
نویسنده:
معصومه نوازی ، محمدعلی حیدری مزرعه آخوند ، بمانعلی دهقان منگابادی
نوع منبع :
مقاله , مطالعه تطبیقی
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF مراجع
چکیده :
یکی از راه‌های درمان بیماری‌های روحی و روانی پذیرش اختیار در زندگی است. فرانکل در روش معنادرمانی خود از اختیار به عنوان یکی از مولفه‌های معنادرمانی یاد می‌کند، اختیاردرمانی به معنای نفی جبر محیطی و وراثتی و پذیرش مسولیت اعمال خویش در زندگی است. این مفهوم و مولفه‌های آن در آیه‌های قرآن کریم نیز بیان شده است برای نمونه می‌توان به عبارت«کُلُّ نَفسِ بِمَا کَسَبَت رَهِینَةٌ»(مدثر/ 38) اشاره کرد. این تحقیق در پی سنجش مولفه‌های اختیار درمانی فرانکل با آموزه‎های قرآن است. از این رو در این پژوهش تلاش شده است تا به شیوه توصیفی- تحلیلی و رویکرد تطبیقی دیدگاه ویکتور فرانکل در روش اختیار درمانی با آموزه‌های قرآن مورد بررسی و تطبیق قرار گیرد. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که قرآن کریم با نقد تقلیل‌گرایی انسان‌شناختی، نسبی‌گرایی اخلاقی و محدودنگری دنیوی در دیدگاه فرانکل، الگویی متعالی و خدا‌محور از اختیار و سعادت انسان ارائه می‌کند که ظرفیت تکمیل روان‌درمانی وجودگرا را دارد.
صفحات :
از صفحه 11 تا 44
مشخصات اثر
المنقذ في الأديان
نویسنده:
نور ناجح حسين
نوع منبع :
کتاب , مطالعه تطبیقی
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
مشخصات اثر
از آراء کلامی تا اندیشه سیاسی؛ استناد افعال انسان به خداونداز منظر امام خمینی و فخر رازی و تأثیر آن بر اندیشه سیاسی
نویسنده:
زهرا باوی ، مریم بختیار ، فرج الله براتی
نوع منبع :
مقاله , مطالعه تطبیقی
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF مراجع
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
امام خمینی
چکیده :
رابطه میان اندیشه کلامی و اندیشه و کنش سیاسی- اجتماعی ازجمله موضوعات مهم و ارزشمند برای بررسی‎های علمی است. اینکه چگونه یک اندیشمند از مبانی کلامی خود به اندیشه و کنش سیاسی خاص و ایجاد تحولات بزرگ باورمند می‎شود، و عالمی دیگر ایستایی و عدم تغییر را توصیه می‎کند، مسئله بسیار مهمی است. در این راستا، پژوهش حاضر به بررسی این مسأله پرداخته که از میان عقائد کلامی، مقوله «استناد افعال به خداوند»، چگونه می‎تواند بر بروندادهای اندیشه سیاسی متفکر مسلمان اثرگذار باشد؟. مفروض پژوهش این است که بحث از استناد فعل انسان به خداوند، مهم‌ترین بحث کلامی است که ارتباط مستقیمی با نظریه‎پردازی سیاسی و کنش سیاسی فرد متفکر دارد. مطالعه موردی این پژوهش آراء امام خمینی و امام فخر رازی است. در این پژوهش با بررسی نظریات و اشکالات مطرح شده درباره استناد افعال انسان به خداوند مثل جبر، تفویض، أمر بین‎الأمرین از نظر امام خمینی و فخر رازی، تمایزات میان آراء این دو اندیشمند مسلمان را برجسته کرده و تلاش شده تا تاثیرات آن بر مهم‌ترین آراء سیاسی ـ اجتماعی تحلیل شود. این پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی انجام شده و نتایج تحقیق نشان می‎دهد که نظر امام خمینی بر جمع میان نفوذ تامّ اراده و مشیت حق همراه با فاعل مختار بودن انسان و مراتب قضا و قدر الهی استوار است و همین امر موجب شده ایشان تحول و تغییر اجتماعی را ناشی از تلاش انسان و تعلق اراده الهی به صورت همزمان بداند. در نتیجه برونداد آن بر ارائه نظریاتی همچون ولایت فقیه و حکومت اسلامی تجلّی داشته است. اما فخر رازی معتقد به منتسب بودن افعال به‌ صورت بی‌واسطه به خداوند است، که نتیجه این نوع نگرش، ایستایی جامعه است.
صفحات :
از صفحه 103 تا 116
مشخصات اثر
بررسی تطبیقی منابع معرفت‌ اخلاقی از دیدگاه شیخ طوسی و قاضی عبدالجبار معتزلی
نویسنده:
حمید رضا قربانی مبین ، حسین زارع
نوع منبع :
مطالعه تطبیقی , نمایه مقاله
چکیده :
این پژوهش به روش تطبیقی-تحلیلی، منابع معرفت‌ اخلاقی را در دیدگاه شیخ طوسی و قاضی عبدالجبار ، بررسی کرده است. هدف اصلی، واکاوی شباهت‌ها و تفاوت‌های آن‌ها در تبیین منابع معرفت اخلاقی (عقل، وحی، حس)، مفهوم حسن و قبح عقلی و نسبت عقل با نقل بوده است. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که هر دو متفکر در مبانی کلان عقل‌گرایی اخلاقی هم‌داستانند؛ یعنی عقل را منبعی مستقل برای ادراک ارزش‌های اخلاقی می‌دانند، به عینیت و ذاتی بودن حسن و قبح باور دارند و وحی را مکمل و مبین عقل می‌شمارند. کانون اختلاف در حدود و مرجعیت این عقل است. قاضی عبدالجبار با رویکردی تأسیسی و خودمختار، عقل را به عنوان داور نهایی و بی‌واسطه حجیت‌شناسی معرفی می‌کند که حتی اعتبار نقل را منوط به تأیید آن می‌سازد. در مقابل، شیخ طوسی در چارچوب مکتب امامیه، عقل را در درون یک منظومه به هم پیوسته متشکل از عقل، نقل و آموزه عصمت جای می‌دهد. در این الگوی عقل‌گرایی هدایت‌یافته، عقل با حفظ جایگاه بنیادین خود، هدایت نهایی را از طریق تفسیر معصوم از وحی دریافت می‌کند. این مطالعه تطبیقی، دو الگوی متمایز اما غنی از عقلانیت دینی را آشکار می‌سازد که می‌تواند در گفت‌وگوهای بین‌مذهبی و نیز مفاهمه با فلسفه اخلاق معاصر راهگشا باشد.
مشخصات اثر
واکاوی نقش مبانی پیشینی در شکل‌گیری واگرایی میان پارادایم‌های برهانی و تبیینی: مطالعه تطبیقی دین‌پژوهی در آرای جوادی آملی و دورکیم
نویسنده:
محمدمحسن توحیدی نیا ، راضیه جودکی
نوع منبع :
مقاله , مطالعه تطبیقی
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF مراجع
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
عبدالله جوادی آملی
چکیده :
این پژوهش به بررسی تطبیقی و انتقادی نسبت میان دو رویکرد مهم در مطالعه دین، یعنی روش «برهانی» با تأکید بر آرای آیت‌الله جوادی آملی و روش «تبیینی» با محوریت دیدگاه‌های امیل دورکیم می‌پردازد. مسئله اصلی تحقیق آن است که اختلاف میان نظریه‌های دین غالباً نه از داده‌های تجربی، بلکه از مبانی پیشینی و اصول پارادایمیک آن‌ها ناشی می‌شود. ازاین‌رو، پژوهش حاضر می‌کوشد بنیان‌های مفهومی‌ای را واکاوی کند که به واگرایی این دو رویکرد در فهم و صورت‌بندی پدیده دین انجامیده است. این مطالعه با رویکردی کیفی و با بهره‌گیری از روش توصیفی-تحلیلی و تطبیقی، در قالب تحلیلی فراروش‌شناختی سامان یافته و داده‌های آن ازطریق منابع کتابخانه‌ای و آثار دست‌اول استخراج شده است. تحلیل‌ها براساس سه شاخص بنیادین هستی‌شناسی، انسان‌شناسی و معرفت‌شناسی انجام گرفته است. یافته‌ها نشان می‌دهد که پارادایم برهانی دین را حقیقتی عینی و متافیزیکی مبتنی بر اصالت وجود تلقی می‌کند، درحالی‌که پارادایم تبیینی آن را به سطح واقعیت اجتماعی و بازنمایی‌های جمعی فرو می‌کاهد. این تفاوت مبنایی موجب می‌شود هر پارادایم پیشاپیش حدود و نحوه شناخت دین را در چهارچوب مفروضات نظری خود تعیین کند. بررسی انتقادی این وضعیت نشان می‌دهد که تثبیت مرزهای سخت میان این دو رویکرد می‌تواند به تقلیل‌گرایی و نوعی امپریالیسم روش‌شناختی بینجامد. بر‌این‌اساس، پژوهش حاضر پیشنهاد می‌کند که به‌جای طرد متقابل این پارادایم‌ها، چهارچوبی فراروش‌شناختی اتخاذ شود که در آن روش برهانی در تبیین حقیقت دین و روش تبیینی در تحلیل ابعاد اجتماعی و تاریخی آن به‌صورت مکمل به‌کار گرفته شوند.
صفحات :
از صفحه 185 تا 225
مشخصات اثر
بررسی هم‌معنایی واژگان «إتمام» و «إکمال» در ترجمه‌های قرآن کریم (نمونه موردی ترجمه مکارم شیرازی، گرمارودی و فولادوند)
نویسنده:
جواد خانلری ، ابراهیم نامداری ، فهیمه توبره ریزی
نوع منبع :
مقاله , مطالعه تطبیقی
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF مراجع
چکیده :
پژوهش حاضر، به تحلیل و بررسی دقیق واژگان «إتمام» و «إکمال» و نقش آن‌ها در ترجمه‌های قرآن کریم می­پردازد. این واژه‌ها علی‌رغم شباهت ظاهری، در متن قرآن، دارای ترجمه‌های مختلف، معانی و کاربردهای گوناگون هستند که فهم درست آن‌ها برای درک صحیح مفهوم آیات ضروری است. هر واژه در بستر خاص خود از نظر معنایی و فضایی قرار می‌گیرد و استفاده از آن نیازمند شناخت عمیق زبان و متن است. مترجمان مختلف، مانند مکارم شیرازی، گرمارودی و فولادوند، در ترجمه‌های خود، بر اساس دیدگاه‌های فرهنگی، فکری و زبانی، تفاوت‌هایی در انتخاب این واژگان نشان داده‌اند که این تفاوت‌ها در انتقال معنا و پیام‌های قرآن بسیار تاثیرگذار است. این جستار با مقایسه این ترجمه‌ها نشان می‌دهد که هر مترجم با توجه به درک شخصی و سبک ترجمه خود، ممکن است از واژگان متفاوتی استفاده کند که هر کدام نقش خاصی در توجه القا کردن به مخاطب دارد. در نتیجه، این بررسی کمک می‌کند تا تفاوت‌های ظریف و مهم در انتخاب واژگان در ترجمه‌های قرآن بهتر شناخته شود و درک عمیق‌تری از نحوه انتقال مفاهیم قرآن به فارسی حاصل گردد. دستاورد پژوهش حاکی از آن است که «إتمام» و «إکمال» از واژگانی هستند که در نگاه اول مترادف و هم­معنی می­نمایند؛ اما استفاده آن­ها در کنار هم این نکته را به مخاطب یادآور می­شود که هر یک از این واژه­ها دارای معنی متفاوت و فضای خاص و مستقلی از دیگری است.
صفحات :
از صفحه 271 تا 290
مشخصات اثر
دو تلقی از ریاضت نفس: تحلیل تطبیقی مبانی انسان‌شناختی ابن‌سینا و ملاصدرا
نویسنده:
حامده راستایی ، حسن کرمی
نوع منبع :
مقاله , مطالعه تطبیقی
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF مراجع
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین , ابن سینا: ابوعلی سینا
چکیده :
ابن‌سینا و ملاصدرا، هر دو برنامه‌ای منسجم برای ریاضت ارائه می‌دهند که در ظاهر اهداف مشابهی را دنبال می‌کند، اما در پسِ این شباهت‌های ظاهری، تمایزی بنیادین نهفته است که از اختلاف در مبانی انسان‌شناسی (جوهر ثابت نفس در برابر وجود سیّال و در حال صیرورت) برمی‌خیزد. این مقاله با رویکردی تحلیلی-تطبیقی، ابتدا مبانی پنج‌گانۀ انسان‌شناسی دو حکیم (خاستگاه نفس، کمال نفس، نقش بدن، مراتب نفس، و رابطه با عقل فعال) را واکاوی کرده و سپس نشان می‌دهد که این تمایزات چگونه بر آسیب‌شناسی نفس و تجویز راهکار تأثیر می‌گذارد. در فلسفۀ سینوی، نفس جوهری ثابت است که بدن را به‌عنوان ابزاری موقت به کار می‌گیرد و مراتب نفس، حالات عارضی آن هستند؛ ازاین‌رو موانع کمال نفس (بیماری‌های نفسانی)، ماهیتی «انفعالی» داشته و به معنای مغلوب ‎شدن و آلودگی این جوهر ثابت در برابر قوای بدنی است. در مقابل، از منظر ملاصدرا نفس محصول حرکت جوهری و حقیقتی در حال صیرورت است؛ لذا موانع کمال در اینجا ماهیتی «فعال و وجودی» می‌یابند که همان اشتداد و تثبیت نفس در مراتب نازله و حیوانی است. این تفاوت مبنایی سبب می‌شود اهداف سه‌گانۀ ریاضت (تخلیه، تحلیه، و تلطیف سرّ) در حکمت متعالیه تبیینی وجودشناختی بیابند و از یک برنامۀ پالایشی به ابزاری برای تکامل جوهری تبدیل شوند. ریاضت در نگاه ابن‌سینا یک فرایند روانی برای تصفیۀ جوهر ثابت نفس است، اما در نگاه ملاصدرا، حرکتی هستی‌شناختی و وجودی برای شکوفایی و اشتداد نفس در مسیر اتحاد با عقل و عالم قدس است.
مشخصات اثر
  • تعداد رکورد ها : 10065