جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

عنوان نوشتاری را که پیش رو دارید، ابعاد اعجاز قرآن ( علمی ، بیانی، تشریعی) است. هدف از این پژوهش اثبات اعجاز قرآن خصوصا در این سه بعد و تحدی آن است. چون قرآن به عنوان کتاب هدایت بخش معرفی شده که منشأ غیر بشری دارد،ضرورت پژوهش درباره ی آن احساس می شود تا بدانیم چگونه قرآن به عنوان معجزه ی جاودانی بعد از گذشت قرنها هنوز دستخوش تحریف نشده و همچنان از جذابیت برخوردار است به گونه ای که انسان هیچ گاه حتی از خواندن آن خسته و زده نمی شود. معجزه، آن است که فردی ادعای منصبی از مناصب الهی می نماید و برای اثبات حقانیت خویش کاری می کند که دیگران از انجام آن عاجز باشند. قرآن معجزه پیامبر اسلام در قالب یک کتاب است، منتها کتابی که در تمامی ابعاد آن اعجاز قابل مشاهده است و نمی توان اعجاز آن را مربوط به بعد خاصی از آن دانست از جمله اینکه فصاحت و بلاغت و شیوایی و تازگی همیشگی کلام الهی است، هر کلمه در جای خود قرار داده شده و این نظم و هماهنگی و اسلوب، آهنگ و موسیقی کلامی که به آن بخشیده، آن را از هر کلام دیگری متمایز می کند و به واسطه آن تحدی کرده و دیگران را به مبارزه طلبی می خواند. همچنین از بُعد علمی آن که تمامی مطالب شگفت انگیزه را بیان می کند که دانشمندان امروز هنوز به برخی از جنبه های آن پی نبرده اند و با مطرح شدن آنها در قرآن، از روی آن حقایق علمی پرده برداشته شده و همین باعث شده نظر دانشمندان را به خود جلب کند. از نظر تشریعی هم، قوانین آن به قدری جامع و فراگیر است که در سر تا سر زندگی گسترانیده شده و با مرور زمان دچار تغییر نمی شود چرا که واضع آن خداوند است. دستاورد این پژوهش بیان علت جاودانگی قرآن بود و اینکه چگونه به عنوان کتاب هدایت بشر در نظر گرفته شده و با آن اتمام حجت شده است. کلیدواژه ها: معجزه ، تحدی، فصاحت، بلاغت، قرآن.

در این تحقیق کلمه بر و مصادیق اش را در قرآن مورد بررسی قرار داده است، که شامل پنج فصل می باشد. در فصل نخست ماهیت بر و نیکی و این کلمه را از لحاظ لغوی و اصطلاحی بررسی کرده است و با تعریف قرآن و اهل البیت این تعریف را جامع تر کرده است. در فصل دوم: نشانه های راستین ابرار را مورد بررسی قرار داده . ابرار دارای چه اخلاقی هستند و شناسایی ابرار دروغین با ابرار راستین و راه رسیدن به مقام ابرار را نشان داده. در فصل سوم آیات دعایی قرآن که همنشینی با ابرار را خواستارهستند و فصل چهارم دعوتهای قرآنی نسبت به برد نیکی و انجام کارهای خیر و صلاح و تقوا، از جمله توصیه به نیکی با پدر و مادر و خویشاوندان مساکین و یتیمان و زشت شمردن منت گذاران و دعوت کردن دیگران به نیکی بدون عمل کردن خود به آن ذکر شده و در فصل پایانی فصل پنجم آثار و برکات بر و نیکی دیدار با ابرار و رسیدن به مقام علیین را نشان داده است

چکیده بی شک اقتصاد تاثیر مهم در پیشرفت جوامع دارد و رشد و پیشرفت اقتصادی همراه با سالم سازی فعالیتها از اهداف مهم نظام اقتصاد اسلامی است. این پژوهش بر آن است که اصول اخلاقی حاکم بر کسب درآمد و هزینه را از دیدگاه قرآن و روایات، مورد بررسی قرار داده و معرفی نماید. این پژوهش در سه فصل تنظیم شده است؛ در فصل اول به کلیات و مبانی تحقیق پرداخته شده است. فصل دوم به اخلاق کسب درآمد اختصاص دارد. در فصل سوم اخلاق هزینه مورد بررسی قرار گرفته است.

بدون شک مدیران یک نظام و یک سازمان تأثیری شگرف در فرایند بهبود و تغییر شرائط اخلاقی، فرهنگی، سیاسی، اقتصادی و بین المللی یک جامعه دارند؛ واین فرایند بهبود، با بکارگیری اخلاق اسلامی و حرفه ای توسط مدیران در سازمان ها محقق می شود. پژوهش حاضر بر آن است تا اصولی اخلاقی را شناسایی کند که قرآن کریم در آیات خود به آنها اشاره و الگویی سازنده را برای مدیران ارائه کرده است. این تحقیق در چهار فصل ساماندهی شده است: در فصل اول به تعاریف و کلیات پرداخته شده است. فصل دوم، خصوصیات مدیران و معیارهای لازم برای انتخاب آنها را بیان می کند. فصل سوم، وظایف مدیران در قبال سازمان بررسی شده و در فصل چهارم آسیب های اخلاقی که مدیران را به انحطاط سوق می دهد، مورد شناسایی قرار گرفته است.

این رساله شامل فصل های ذیل است: فصل اول شامل تعریف ادب واخلاق و احادیثی در تمجید وستایش صفت اخلاقی ادب است. فصل دوم در مورد آداب و خصال مؤمنین در قرآن مطالبی را ارایه می دهد. فصل سوم ویژگی های آداب قرآن کریم را بیان می کند. فصل چهارم به بررسی نمونه هایی از ادب انبیاء الهی در قرآن می پردازد.

تحقیق حاضر به بررسی جنبه های مثبت انسان از دیدگاه قرآن پرداخته و شامل این مباحث است: نخست از اختیار انسان از دیدگاه علامه طباطبایی و جنبه های مثبت انسان، مانند خلیفه خدا بودن، ظرفیت علمی داشتن، برخورداری از فطرت الهی، کرامت و شرافت ذاتی، و داشتن وجدان اخلاقی بحث کرده، سپس ارزش های فردی انسان، مانند صبر، شکر و سپاس، کظم غیظ، و غضب محبوب را بررسی کرده و در پایان از ارزش های اجتماعی مانند عفو، راستی، و عیب پوشی سخن گفته است.

موضوع پایان نامه، بررسی ارتباط عقل و دین در آیات قرآن و احادیث معصومان علیهم السلام است. نگارنده، پس از تعاریفی که از عقل در قرآن، احادیث و روایات معصومان علیهم السلام و لغت آورده، می گوید به این نتیجه رسیده که عقل، نیرویی است تشخیص دهنده و ملاک فهم و درک، که انسان را از حیوان جدا می کند، و همه تعاریف، در نهایت به یک چیز برمی گردد، گرچه از نظر عبارت با یکدیگر اختلاف دارند؛ لیکن اگر دقّت شود، هر تعبیر از عقل، در واقع، به بُعدی از ابعاد آن اشاره دارد، نه این که تعریف حقیقی عقل باشد و به عبارت مصطلح، به آن «شرح الإسم» می گویند، نه تعریف حقیقی. بنا بر این، نگارنده، ارزش عقل را از دیدگاه دین به معنای جامعش بررسی کرده و چون در جمع بندی بین تعاریف عقل به این نتیجه رسیده که عقل در مجموع، وسیله سعادت و کمال بشر است ، رابطه بین عقل و دین را در همین نقطه مشترک می داند و همسویی عقل و دین را به اثبات می رساند. کلّیات بحث در این پایان نامه، بر محور سه بخش قرار داده شده است: در بخش نخست، نگارنده، ابتدا معانی عقل در لغت، فلسفه، کلام، اخلاق، قرآن و حدیث، مورد بحث و بررسی قرار داده است. در بخش دوم، اهمّیت و ارزش عقل در قرآن کریم مورد بررسی قرار گرفته است. در بخش سوم، مقام و ارزش عقل از دیدگاه حدیث، مورد توجّه قرار گرفته، که به دلیل گستردگی مباحث، قسمت زیادی از مطالب پایان نامه را به خود اختصاص داده است. مباحث مطرح شده در بخش اخیر، به اجمال عبارت اند از: 1 . عقل، قوّه و قدرت شناخت، 2 . راه شناخت عقل، 3 . منابع عقل و اندیشه، 4 . خاصیت استقلال در شناخت عقل، 5 . عوامل شکوفایی عقل، 6 . موانع رشد و تعالی عقل، 7 . ارتباط عقل و علم، 8 . ارتباط عقل و عبادت، 9 . تقابل عقل و جهل، 10 . عقل، ملاک هویت انسان. در این نوشتار، نگارنده، در رجوع به منابع تحقیق خود از کتاب پُر ارزش تفسیر المیزان علامه طباطبایی(ره) به نیکی یاد کرده و آن را تفسیری جامع برای کار تحقیقی خود دانسته و علاوه بر استفاده گسترده از جوامع روایی شیعه، احادیث منابع اهل سنّت را هم مدّ نظر داشته و مورد استفاده قرار داده است.

انگیزش، از اساسی ترین مباحث در اخلاق نظری و عملی، و فرایندی است که طیّ آن، عاملی درونی در انسان به نام انگیزه، رفتار او را نیرو و شدّت می بخشد و جهت می دهد; از این رو، عنصری مهم و تأثیرگذار بر رفتار انسان به شمار می آید. از سوی دیگر، چون رفتارهای اخلاقی انسان میان دیگر رفتارهای او، به دلیل رابطه مستقیم رفتارهای اخلاقی با سعادت جاودانی انسان، اهمیت و جایگاه ویژه ای دارد، بررسی و شناخت این رفتارها و چگونگی ایجاد، تغییر، تقویت و تضعیف آن ها به شدّت با اهداف اخلاقی مرتبط می شوند و اهمیت می یابند. هدف از این تحقیق، یافتن و تبیین دیدگاه متون دینی در اسلام و به طور عمده، قرآن کریم درباره سرچشمه های فطری انگیزه های اخلاقی، سپس شیوه ها و زمینه های تقویت این انگیزه ها است. برای رسیدن به هدف پیشین، ابتدا به بررسی تک تک آیات قرآنی پرداخته شده و آیاتی که مرتبط با موضوع به نظر می آمدند، دسته بندی، و دلالت هر یک بررسی شده است. ضمن بحث ها مؤیّدها و شواهدی نیز از میان احادیث و یافته های علمی جدید بیان شده است. تحقیق، پنج 5 فصل دارد که یافته های اصلی آن بیش تر در دو فصل 3 و 4 آمده است که چکیده ای از آن ارائه می شود: 1. دسته ای از آیات، بر وجود آگاهی های فطری دلالت دارند که این آگاهی ها، مستقیم یا غیر مستقیم به بینش های اخلاقی مربوط می شوند. از سوی دیگر، چون داشتن بینش، در جهت دادن به انگیزه مؤثّر است و تقویت آن، زمینه تقویت انگیزه را فراهم می کند، انگیزه های اخلاقی را می توان با فطریات شناختی مرتبط دانست و با هدایت و تقویت آن ها، انگیزه های اخلاقی را نیز هدایت و تقویت کرد. 2. درباره گرایش ها، دلیلی بر وجود گرایش های اصیل فطری اخلاقی یافت نشده است; بلکه آن چه از ادلّه مورد بحث به دست آمده، این است که سرچشمه انگیزه های اخلاقی، خداگرایی و کمال گرایی نامتعیّن انسان است که در فطرت بشر ریشه دارد و جهت یابی آن ها به سوی انگیزه های اخلاقی، نیازمند هدایت است. 3. درباره شیوه ها و زمینه های تقویت انگیزش اخلاقی نیز به مواردی اشاره شده است که عبارتند از عرضه مستقیم اطّلاعات و بینش ها، فراهم ساختن زمینه های تفکّر و تعقّل، فراهم آوردن زمینه همنشینی با عالمان دین و نیز بیان نتایج و غایات رفتار یا ارزش اخلاقی، تصویرپردازی از حقیقت اعمال، تمجید و تعظیم ارزش ها، ستایش از پیروان ارزش و دارندگان صفات نیک، اقدام برای هجرت یعنی دوری گزیدن از محیط های نامساعد و تغییر گروه همسالان، اقدام برای جهاد و امر به معروف و نهی از منکر، اصلاح روابط خانوادگی و سرانجام، زدودن انحراف های اجتماعی از جامعه مسلمانان; البتّه چهار مورد اخیر از طریق زمینه سازی در تقویت انگیزه های اخلاقی و تضعیف انگیزه های ضدّ اخلاقی، تأثیر می کنند.

قرآن کتاب الهی از ادبیات ویژه ای برخوردار است. ادبیاتی که سراسر روشنگر است. ادب، روش خوب زیستن و بازداشتن خویشتن از هر ناسزاست که در قالب رفتار و گفتار متجلی می شود. گفتگوهای انبیاء(ع) و ادب نهفته در آن، در قرآن کریم با هدف به کاراندازی عقل و اندیشة انسان ها و بیدار کردن فطرت پاک الهی و هدایت کردن به صراط مستقیم آمده است. حضرت آدم(ع)، نوح(ع)، هود(ع)، صالح(ع)، ابراهیم(ع)، اسماعیل(ع)، لوط(ع)، یعقوب(ع)، یوسف(ع)، شعیب(ع)، موسی(ع)، هارون(ع)، داود(ع)، اشموئیل(ع)، سلیمان(ع)، ایوب(ع)، یونس(ع)، الیاس(ع)، عزیر(ع)، زکریّا(ع)، عیسی(ع) و خاتم النبیّین محمد(ص)، هر کدام در گفتگوهای خویش، ادب خاصی را به کار برده اند که تأمل در آنها باعث پی بردن به آداب گفتگو و روش سخن پردازی می باشد و می تواند بهترین الگوی رفتار برای انسان ها قرار گیرد.

تحقیق حاضر تلاشی است در جهت ریشه یابی نهضت عظیم عاشورا با توجه به فرامین و رهنمودهای قرآن کریم. چهار فصل اصلی در این مجموعه مورد نظر می باشد. فصل اول به شأن کتاب الهی پرداخته و ضرورت روی آوردن به این عهد نامه الهی بررسی شده است. این فصل قرآن را از زبان خود قرآن کریم و نیز وجود مقدس معصومین علیهم السلام به مخاطب معرفی می نماید. همچنین اشاراتی در رابطه با فریضه جهاد و امر به معروف ونهی از منکر از کتاب خدا و سخنان امام حسین)ع) مطرح گردیده است. در فصل دوم به منزلت امام حسین(ع) و بیان فضائل آن بزرگوار اشاراتی شده است. فصل سوم را به بررسی قیام سیدالشهدا و نهضت عاشورا اختصاص داده و به بیان فرازهایی از تاریخچه این قیام پرداخته ایم. فصل پایانی استشهادات ابا عبدالله را در میان سخنان آن حضرت مورد توجه قرار داده و با الهام گیری آن حضرت از قرآن کریم را پی گیری می کند.