مرور درختی موضوعات | کتابخانه مجازی الفبا

نظریه‌پردازی براساس متون دینی (قرآن و حدیث)، بعد از توسعه و تعمیق مباحث امکان و همچنین ضرورت و مبانی تولید دانش دینی، به‌شکلی جدی مدنظر قرار گرفت؛ بنابراین در سال‌های اخیر آثار متعددی منتشر شده‌اند که به‌دنبال استخدام، محک و ابداع فرایندهایی برای استنباط نظریه‌های علمی از متون دینی هستند. شناخت این تلاش‌ها کمک شایانی به همۀ دغدغه‌مندان عرصۀ نظریه‌پردازی اسلامی می‌‌کند تا ضمن بهره‌گیری از داده‌ها و روش‌های تولیدشده، از آن‌ها برای تکامل این مسیر استفاده کنند، اما با این همه، این آثار را افراد متعدد، در رشته‌های مختلف علوم انسانی، در مراکز علمی متعدد و در نشریات علمی گوناگون تألیف کرده‌اند؛ از این‌رو آگاهی از مجموعۀ داده‌های این قلمرو نیازمند مطالعه‌ای به روش «مرور روایتی» است تا بستر شناخت بهتر و معرفی میزان راه پیموده شده و مقایسۀ روش‌های ابداعی یا استخدامی فراهم شود؛ بنابراین مقالۀ حاضر به شناخت و معرفی روش‌هایی پرداخته است که منتج به نظریه‌پردازی علمی از متون دینی می‌شوند یا دست‌کم ارائه‌دهندگان، به غرض نظریه‌پردازی از متون دینی طراحی و عرضه ‌کرده‌اند. همچنین نشان می‌دهد در مقالات و کتاب‌هایی که به زبان فارسی در بازۀ 1380 تا ابتدای 1400 شمسی در ایران منتشر شده‌اند، پانزده روش برای نظریه‌پردازی از متون دینی، استخدام یا ابداع شده‌اند. در این میان، نیمی از نظریه‌پردازی‌ها با دو روش تحلیل محتوای کیفی و نظریۀ داده‌بنیاد انجام شده‌اند.

ترجمه ماشینی: شهر سکولار و جشن احمق ها هاروی کاکس او را به شناخته شده ترین و نمادین ترین نویسنده دین در آمریکای امروز تبدیل کرده است. داستانی که او در اینجا تعریف می‌کند تا حدی زندگی‌نامه معنوی خودش است: گزارش سفر از «دهکده قبیله‌ای»، جایی که او در آنجا به دنیا آمد و بزرگ شد، از میان ابهامات و نیازهای عصری که اکنون در آن زندگی می‌کنیم - سفری که در آن زندگی می‌کنیم. کاکس به اشتراک گذاشت و تکمیل کرد، فقط برای شروع سفر طولانی تر و دشوارتر به سمت «شهر نور»، ترکیبی از دین و رهایی که در مرکز دغدغه او قرار دارد. این دیدگاهی است که هم شامل فریتز پرلز و فلینی، فروید و مارکس، اسالن و کوتزالکواتل، شهر مدرن و گذشته نوستالژیک، روستایی و شهر کوچک است - بینشی که خود را در اشکالی مانند "توده ماریاچی" در کوئرناواکا، مکزیک، یا مراسم عید پاک بیزانسی در بوستون، که مقدسین آن شامل دیتریش بونهوفر و امیلیانو زاپاتا هستند که کریشنا و مسیح، "جهان سوم" و مالورن، پنسیلوانیا را در بر می گیرد. کاکس در دین انگیزه مردم برای گوش دادن به داستان‌هایی را که از درون تجربه‌ی انسانی سرچشمه می‌گیرد و افزودن داستان‌های خود به افسانه‌های قبیله‌ای جمعی را آخرین فرصت برای نجات خود از پیروزی «نماد الکترونیکی» می‌داند. ترکیبی از تکنولوژی، پروپاگاندا، استثمار و امپریالیسم که تهدید می کند نور حیاتی را که از درون خود می آید ببندد.

ترجمه ماشینی: هاروی کاکس در سال 1962 با کتاب تحریک آمیز خود، شهر سکولار، وارد صحنه انتشارات مذهبی شد. اظهارات او در مورد پیامدهای دنیای سکولار مدرن برای دین برای همیشه روشی را که متکلمان و روحانیون به وظایف خود درباره خداگفتاری در مدرنیته متاخر می‌رفتند تغییر داد. کاکس که همیشه در مورد صحنه مذهبی پیشگو بود، عملاً "چرخش به شرق" را که بسیاری از جویندگان مذهبی آمریکایی در اواخر دهه 60 و اوایل دهه 70 انجام دادند، پیش بینی کرد. کتاب‌های او درباره ادیان جهانی (بسیاری از عمارت‌ها)، پنطیکاستالیسم (آتش از بهشت)، و بنیادگرایی و الهیات رهایی‌بخش (مذهب در شهر سکولار) همگی توضیحاتی را درباره تغییر چهره دین آمریکایی ارائه کرده‌اند. در این مجموعه هیجان‌انگیز از بیست مقاله، شارما و همکارانش از کمک‌های اساسی کاکس در مطالعه دین تقدیر می‌کنند. بخش اول کتاب شامل مقالاتی در مورد زندگی و کار کاکس در هاروارد، جایی که ویکتور اس. توماس استاد الوهیت است، و کار او به عنوان یک الهیدان آزادیبخش در جهان سوم است. بخش دوم متکلمانانی مانند لئوناردو باف، جیمز کون، هانس کونگ، یورگن مولتمن، و ریچارد ال. روبنشتاین را شامل می شود که از مضامین گفتگوی بین ادیان، الهیات مردمی و دین و سکولاریزاسیون کاکس به عنوان نقطه شروع مقالات خود در این زمینه استفاده می کنند. تم ها همکاران این جلد عبارتند از: کرنل وست، دانشگاه هاروارد. آرویند شارما، دانشگاه مک گیل؛ رابرت مک آفی براون، بازنشسته، مدرسه دینی اقیانوس آرام؛ جان سی کورت، ناهانت، ماساچوست. خورخه پیکسلی، Seminario Teologico Buatista، ماناگوئه، نیکاراگوئه؛ رادنی پترسون، موسسه الهیات بوستون؛ ویکتور وان تاتا، دانشگاه ایالتی یانگستون؛ فرانک دی. ماکیا، کالج جنوب شرقی مجامع خدا. ویلیام همیلتون، ساراسوتا، فلوریدا؛ رابرت ان. بلا، بازنشسته، دانشگاه کالیفرنیا، برکلی. Eldin Villafane، CUTEEP، بوستون؛ یورگن مولتمن، توبینگن; هانس کونگ، توبینگن؛ جیمز اچ. کون، حوزه علمیه اتحادیه; لئوناردو باف، برزیل؛ مارگارت گایدر، مدرسه الهیات یسوعی وستون؛ آرتور گرین، دانشگاه عبری اورشلیم؛ ساتیاناتان کلارک، کالج الهیات متحد، بنگلور؛ ریچارد ال. روبنشتاین، دانشگاه بریجپورت; ایین مکلین، دانشگاه جیمز مدیسون؛ ویلیام مارتین، دانشگاه رایس؛ آن فورست، MIT; و الینور دبلیو گادون، موسسه مطالعات انتگرال. آرویند شارما استاد بیکس دین مقایسه ای در دانشگاه مک گیل در مونترال و ویراستار گنبدی از چندین رنگ است که توسط Trinity Press International منتشر شده است.

ترجمه ماشینی: نگاهی به بنیادگرایی مدرن، تحولات اخیر در الهیات، مشارکت مسیحیان در جنبش‌های سیاسی، و گرایش‌های جدید در دین

ترجمه ماشینی: در قرن نوزدهم، نیچه معروف اعلام کرد که خدا مرده است. در قرن بیستم، اتکای فزاینده به علم و فناوری منجر به رد گسترده باورها به دلیل غیرمنطقی بودن آن شد. با این حال دین نمرده است. در واقع برعکس این اتفاق افتاده است: تداوم یافته و تکثیر شده است. علیرغم پیگیری بی وقفه برای پیشرفت علمی، در قرن بیست و یکم اکنون در همه جا شاهد نفوذ مذهبی هستیم. در این گفت‌وگوی گسترده، دو مفسر برجسته دین - از سنت‌های متفاوت اما مکملشان در مسیحیت و بودیسم - به جذابیت مداوم معنویت برای افرادی که مشتاق کشف سؤالات اساسی معنا هستند، می‌پردازند. نویسندگان بیان می کنند که علم، با همه فوایدش، محدودیت هایی برای توضیح دارد. ممکن است بتواند نشان دهد که چگونه، اما نه لزوما چرا. با این حال، اعتقاد نیز نباید بدون چالش باقی بماند، زیرا، همانطور که ایکدا می‌گوید، «دین می‌تواند تبدیل به دارو یا سم شود.» پس نقش درست دین در جهانی که گرفتار نابردباری و افراط‌گرایی است چیست؟ نویسندگان به جایگاه آن در گفتگو، آموزش و ایجاد صلح اشاره می کنند. آنها بر محوریت عدم خشونت و نمونه های الهام بخش گاندی، مارتین لوتر کینگ و نلسون ماندلا تأکید می کنند. با انجام این کار، آنها تجربیات شکل‌دهنده مشارکت در جنبش حقوق مدنی و اعتراض به ویتنام (کاکس) و قرار گرفتن شخصی در معرض بدبختی و ویرانی جنگ (ایکدا) را بازگو می‌کنند. دیدگاه مشترک آنها از یک حساسیت مذهبی عادلانه و واقعی کمکی حیاتی به این حوزه می کند.