مرور درختی موضوعات | کتابخانه مجازی الفبا

‫بعضي از امور موجب خسران فردي و اجتماعي مي شودکه در قرآن به آنها توجه شده است. اين پژوهش در چهار فصل، در پي شناخت عواملي است که موجب خسران فردي و اجتماعي شده و در صدد معرفي راههاي برون رفت از آن، از منظر قرآن است. نويسنده پس از مفهوم شناسي واژه خسران، واژههاي ضرر، غَبن و غُرم را به عنوان واژههاي معادل با خسران معرفي کرده است و پس از آن، در بحث از اقسام و عوامل خسران، با استناد به آيات قرآن، به عوامل اعتقادي، اخلاقي و رفتاري اشاره شده است. عوامل اعتقادي خسران عبارت است از: کفر، شرک، انکار معاد، ارتداد و تکذيب آيات خدا. عوامل اخلاقي خسران عبارت است از: نقض عهد، سوء ظن به خدا، و حب دنيا. عوامل رفتاري خسران عبارت است از: فساد در زمين، قتل اولاد، گسستن پيوندها، ظلم، و رويگرداني از دستوارت پيامبران. نويسنده در ذيل هر يک از عوامل ياد شده، پيرامون آيات يا آيه مرتبط با عامل ياد شده به بحث پرداخته است. آثار و پيامدهاي خسران يا دنيوي است و يا اخروي. آثار دنيوي خسران هم، به مادي و معنوي تقسيم ميشود. آثار دنيوي مادي عبارت است از: عدم ايمني از مکر الهي و تنگي زندگي و آثار دنيوي معنوي خسران عبارت است از: گمراه شدن، ابتلا به آرزوهاي طولاني و دوري از فطرت. آثار اخروي خسران عبارت است از: حبط عمل، سبک شدن اعمال در ميزان، و گرفتاري شخص خاسر و اهل او در آتش جهنم. نويسنده در تمامي موارد، با استناد به آيات قرآن، بحث را پيگيري کرده است. در پايان، راههاي پيشگيري از خسران و برون رفت از آن، با استناد به قرآن، ايمان، عمل صالح، تواصي به حق، تواصي به صبر، فضل و رحمت الهي، شفاعت و توبه معرفي شده است. نتيجه اينکه بايد عوامل خسران را شناخت، از آنها پرهيز نمود و در صورت ارتکاب و ابتلا، راههاي برون رفت از آن را عملي کرد.

از جمله فنون بلاغت در راستای تبیین و آشکارسازی اهداف و مقاصد کلام،‏ تصویرگری در قالب «تشبیه تمثیل» است. تشبیهی که وجه شبه آن،‏ امری آشکار و ظاهری نیست و نیاز به تاویل دارد. قرآن کریم و نهج البلاغه که به اعتراف صاحب نظران از عالی ترین درجات بلاغت برخوردارند،‏ برای به تصویر کشیدن بسیاری از معارف عمیق و دور از دسترس فهم متعارف انسان،‏ از این شیوه بهره فراوان برده اند. این پژوهش بر آن است تا با ارائه و شرح نمونه هایی از این تصویرسازی ها،‏ گوشه ای از زیبایی و بلاغت بیان را در این دو منبع گران سنگ به نمایش بگذارد و با تحلیل و مقایسه موضوعات،‏ عناصر و نمادهای به کار رفته در تشبیهات تمثیلی این دو اثر،‏ به ارائه جداول،‏ نمودارها و نتایج مربوط بپردازد.

مسجد به عنوان اولین و مهم‌ترین پایگاه انس و الفت با حضرت حق و یگانه مرکز اداره جامعه اسلامی در نگاه دین شناخته شده است. رسول مکرم اسلام (ص) و امیرمومنان (ع) در دوران حکومت‏های خود این دیدگاه را به منصه ظهور رسانده و در مقام عمل به مسجد به عنوان یک محل حل و فصل امور در تمامی زمینه‏ های عبادی، سیاسی، فرهنگی، اجتماعی و ... نگریسته ‏اند. آنچه که در راستای احیای این طرز نگاه به مسجد و استفاده در خور از ظرفیت‏ها و کارکردهای بی بدیل این نهاد مقدس در حال حاضر لازم است یافتن دیدگاه رهبران کنونی جامعه اسلامی و انتظارات ایشان از مسجد است.«مسجد طراز اسلامی» از دغدغه‏ های امام خامنه‏ ای (مد ظله) به عنوان پرچمدار حرکت جامعه اسلامی ما به سوی تمدن شکوفای اسلامی است. مستلزمات و کارکردهای متوقع از این مکان در زمینه‏ های عمران ظاهری و معنوی، عبودیت و معنویت، تربیت و دانش و سیاست و تدبیر در نظر ایشان اهمیت یافته است. در مقام کوشش برای بازگرداندن مساجد به سطح طراز اسلامی آنها لازم است ابتدا این کارکردهای متوقع در متون دینی پی‏ جویی شود و در وهله بعد در جهت نهادینه ‏سازی آنها در جامعه اسلامی تلاش گردد. همت پژوهش حاضر تلاش در جهت مستندسازی بیانات امام خامنه ‏ای (مد ظله) در خصوص «مسجد طراز اسلامی»، با استفاده از آیات و روایات و سیره عملی پیامبر گرامی اسلام (ص) و امیرمومنان (ع) در دوران حکومت نبوی و علوی است که موارد بهره‏ مندی از مسجد در آنها در زمینه ‏های محل عبادت، کانون هدایت و ذکر، جایگاه علم و دانش، مرکز فعالیت فرهنگی و اجتماعی، سنگر نظامی، محل حل و فصل دعاوی و مقر سیاست در این مقال مورد بحث و تحلیل قرار گرفته است.

---