مرور درختی موضوعات | کتابخانه مجازی الفبا

‫عقل از نظر آموزه‌هاي اسلامي، موهبتي الهي است که انسان را در حوزه‌نظري و حل پرسش‌هاي بنيادين به شناخت و درک صحيح مي‌رساند، و مهم‌ترين وظيفه و جهت‌گيري اصلي آن در مسير خداشناسي و غايت‌انگاري است. از نظر اسلام، عقل در حوزه‌عملي نيز وظيفه‌انجام اعمال شايسته را بر عهده داشته، و در يک تعامل مستقيم با وحي، به‌عنوان پيامبر باطني معرفي شده است. همچنين در حوزه‌مسايل دنيوي و امور معاش نيز وظيفه‌تدبير و مديريت صحيح را بر عهده داشته، و بر اساس مباني و اصول ديني به توسعه و آباداني دنيا مي‌پردازد. آن‌چه در آيات قرآن کريم و روايات اهل بيت( درباره عقل مطرح شده است، ناظر به عقول اربعه در مباحث عقل نظري نيست، بلکه در ‌معناي لغوي آن، يعني منع، نهي، صبر، فهميدن و درک استفاده شده است. بر اين اساس، مي‌توان گفت که عقل در واقع، يکي بيشتر نيست اما داراي مراتب و ابعاد مختلفي نظير عقل ابزاري يا عقل معاش، عقل نظري، عقل عملي و عقل قدسي است. واژگان لبّ، نُهي، حلم، فهم، کياست، فواد، قلب، صدر و روح در کاربرد قرآني، معاني نزديکي به عقل دارند؛ و تعابير جهل، سفاهت، حماقت و جنون در مقابل عقل به‌کار رفته است. عقل در قرآن به‌عنوان ابزار شناخت ربوبيت خدا، وسيله تبيين آيات و احکام الهي، و ابزار شناخت حقايق معرفي شده است. شرک‌ورزي، تقليد و تعصب کورکورانه، رواج بدعت و خرافات، و گرفتاري در جهنم، از جمله پيامدهاي عدم تعقل ذکر شده است. عقل در احاديث نيز از جايگاه و منزلت رفيعي برخوردار است، از جمله آن‌که عقل به‌عنوان اصل و بنياد انسان، نخستين پايه اسلام، حجت خدا و رهبر دروني، مبدأ تفکر و انديشه، و ريشه‌ارزش‌هاي اخلاقي معرفي گرديده است. بر اين اساس، اشکالات بنياديني به عقلانيت مدرن وارد است که پژوهشي ديگر را مي‌طلبد.

نعمت عمر و حیات گوهر ارزشمندی است که رسیدن به سعادت جز از مسیر آن محقق نخواهد شد. از این رو در سال های اخیر پژوهش برای شناسایی ارزش واقعی، نحوه استفاده، و مدیریت زمان، مورد توجه اندیشمندان غربی قرار گرفته است. این در حالی است که این موضوع در میان مسلمانان و رهبران ایشان همزمان با عصر نزول قرآن و دوران امامت از اهمیت برخوردار بوده است. در قرآن و روایات از یک سو، با هدفگذاری در رسیدن به اهداف دنیوی و سعادت اخروی نگاهی جامع به مدیریت عمر شده است، و از سویی دیگر با برنامه ریزی های دقیق و کاربردی راهکارها وشیوه های مدیریت عمر بیان شده است.این پایان نامه با جمع آوری آیات و روایات مربوط، تحلیل و دسته بندی موضوعی آنها، در صدد بیان راهکارهای برگرفته از منابع اسلامی در حوزه مدیریت زمان و ارائه الگوهای کاربردی در این زمینه می باشد. در این تحقیق ابتدا هدف اسلام از توجه به زمان مطرح شده است؛ در این راستا به هدفگذاری برای سعادت اخروی انسان، با در نظر گرفتن دیدگاه اسلام نسبت به اهداف و موفقیت های مادی و دنیوی پرداخته شده است. در ادامه راهکارها و الگوهای اسلام در موضوع مدیریت زمان، ارائه شده و میزان کاربردی بودن آنها مورد بررسی قرار می گیرد. در پایان ضمن مقایسه بین مبانی دینی و غیر دینی مدیریت زمان، ارتباط بین وقت شناسی و دینداری انسان بیان می گردد .

---

‫در اين پاياننامه قصه حضرت آدم عليهالسلام در قرآن مورد بررسى قرار گرفته و از اين موضوعات سخن رفته است: درباره حضرت آدم عليهالسلام، آياتى كه مربوط به داستان آدم عليهالسلام و ابليس است، معنى لغوى واژه آدم، خلافت آدم عليهالسلام، سخن فرشتگان، آفرينش آدم از خاك و دميدن روح در او، تعليم اسماء، فرمان سجود، بهشت آدم، شجره منهيه، خلع لباس از آدم، مفاد عهد بنى آدم، نسيان و عصيان آدم و هبوط او.

---

‫فقر از مهمترین معضلات بشری است که از جایگاه ویژه¬ای در بین سایر مسائل اجتماعی برخوردار است، از سوی دیگر فساد و انحرافات اخلاقی نیز به عنوان یکی از مشکلات اصلی جامعه، کیان زندگی اجتماعی و خانوادگی افراد را تهدید می¬کند. نظر به اینکه در بروز انحرافات اخلاقی عوامل مختلفی از جمله، فقر دخیل هستند این پژوهش به نوبه خود تلاشی است در این راستا که رابطه فقر و انحرافات اخلاقی را صرفاً از دیدگاه قرآن و روایات بررسی کند. فقر که به معنای شکاف و فاصله¬ای است که در چیزها پدید می¬آید، از دیدگاه اسلام پدیده¬ی مطلوب و خوشایندی نبوده و دارای خاستگاههای فردی و اجتماعی مختلفی نظیر: تنبلی، خیانت، ربا، احتکار و.....است که از لحاظ اقتصادی وابستگی و عقب ماندگی ،از لحاظ روانی انزوا و پریشانی و از لحاظ فرهنگی ضعف بنیه علمی را به دنبال دارد. انحرافات اخلاقی نیز که مانع از رسیدن به کمال لایق و واقعی انسان می¬باشد و انسان را از درك معارف الهى و نسيم¬هاى روح بخش قدسى، محروم مى‏نمايد؛ و معیار آن از دیدگاه اسلام خروج از مرز اعتدال و میانه¬روی و جدا شدن از اصول اخلاقی می¬باشد. عوامل فردی و درونی چون هوی و هوس، وراثت و جهل و از بیرون و اجتماع نیز عواملی چون محیط آلوده، دوست، فقر و..... آن را تحت¬الشعاع قرار می¬دهند. تأثير فقر، به گونه‏اي است كه مانع رشد و تعالي انسان مي‏شود و در بروز انحرافات اخلاقی نقش عمیقی دارد، به عبارتی فقر، بستر مناسب گذر از معیارهای اخلاقی را برای افراد، مهیّاتر می¬کند. با وجود فقر انسان با انحرافات اخلاقی ارتباط نزدیکی برقرار ساخته و به سادگی دروغ، فحشا، کینه و........را در خود تقویت می¬کند. که این امر مورد تأیید آیات و روایات اسلامی قرار گرفته است. راه نجات از فقر انفاق، کار و تلاش و ....... و در پیشگیری و درمان انحرافات اخلاقی، تقویت اندیشه دینی، تقوا، تربیت صحیح و ... نقش اساسی دارد. كليد واژه ها: ، فقر، انحرافات، اخلاق

‫در اين پاياننامه نكتههاى صرفى، نحوى، و بلاغى سورههاى فاتحه، بقره، آل عمران، نساء، مائده، انعام و اعراف از جلدهاى اول و دوم و سوم تفسير كشف الاسرار و عدة الابرار ميبدى گردآورى و ارائه شده و در پايان فهرستى در خصوص معانى حروف و مفردات و فهرستى ديگر درباره نكات بلاغى فراهم گرديده است.