مرور درختی موضوعات | کتابخانه مجازی الفبا

انديشه ساعت ساز لاهوتی يا خدای ساعت ساز، تصويری نادرست از خدا است كه از ديرباز كم و بيش در ذهن بشر وجود داشته است و در دو سده اخير، به دنبال نظريات جديد علمی، رواج يافته است. در پنجمين شماره همين نشريه، اين انديشه بررسی شد و نشان داده شد كه استدلالی كه به چنين نتيجه ای منجر شده، از نوع تمثيل و منطقاً عقيم است و بنابراين، نتيجه ای كه از آن گرفته شده است عقلا قابل قبول نيست. در ادامه و در تكميل نقد انديشه ساعت ساز لاهوتی، در اين مقاله به بررسی انديشه رخنه پوش لاهوتی پرداخته ايم. در اين بررسی ابتدا رخنه پوش لاهوتی را تصوير كرده، سپس ويژگی های آن را برشمرده ايم و هر يك را نقد كرده ايم. در حقيقت، بررسی انديشه رخنه پوش لاهوتی تكميل بررسی انديشه ساعت ساز لاهوتی است. از اين رو، خوانندگان گرامی را پيش از مطالعه اين مقاله به مطالعه «تحليل و بررسی انديشه ساعت ساز لاهوتی» ارجاع می دهيم.

انتخاب :

صفحات :

از صفحه 81 تا 90

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

اسطوره خلقت در آثار عرفانی با تکیه بر حدیقه سنایی، الهی نامه عطار و مثنوی معنوی مولوی

نویسنده:

فرزانه اصل دار

نوع منبع :

رساله تحصیلی

وضعیت نشر :

ایرانداک,

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

مثنوی معنوی , اسطوره آفرینش , خلق ( ایجاد ) , قرآن , هدف خلقت , هنر و علوم انسانی , عطار، محمدبن ابراهیم , سنایی، مجدود بن آدم , مولوی، جلال‌الدین محمدبن محمد , الهی نامه (کتاب) , حدیقه الحقیقه و شریعه الطریقه (کتاب) , نهج‌البلاغه

چکیده :

در قران کریم و کتاب مقدس و بسیاری از داستان های اسطوره ای به امر خلقت و بخصوص آفرینش انسان از خاک اشاره شده است.اسطوره داستان آفرینش را به نمایش می گذارد و بدین ترتیب به حس کنجکاوی بشر در رابطه با آغاز جهان پاسخ می گوید. در هر سه مثنوی (حدیقه سنایی، الهی نامه عطار و مثنوی مولوی) مقصود و هدف از آفرینش جهان و موجودات ، انسان بوده است و هدف از آفرینش انسان عبادت و بندگی حضرت حق قلمداد شده است ، آفرینش هستی با فرمان «کن فیکون»، قادر مطلق بودن خداوند را در امور مخلوقات به اثبات میرساند. مراتب آفرینش انسان به ترتیب جسم ، دل و روح است که نظر خداوند بر دل انسان بوده تا گوهر محبت را در آن تعبیه سازد و رساله ها و کتاب های زیادی در زمینه خلقت نوشته شده است اما در موضوع خلقت در آثار عرفانی ، به طور خاصی تحقیقی صورت نگرفته است.این رساله دارای سه فصل است که فصل اول آن تعاریف وکلیات پژوهش شامل : اهمیت وپیشینه ی تحقیق و اهداف تحقیق و مطالبی در مورد آفرینش و اسطوره است.فصل دوم : آفرینش جهان و انسان در متون عرفانی است و فصل سوم مراتب آفرینش انسان و جهان و سایر موجودات است . رسیدن به مقام عبودیت بالاترین هدف آفرینش است ؛ چرا که مراد از بندگی رسیدن به اوج کمال و قلّه ی سعادت بشری است . خداوند از میان آفریدگان به آدم شرف و منزلت بخشید و رسولانی بسوی انسان فرستاد ، سنایی در حدیقه انسان را خلیفه ای در زمین معرفی کرده که دارای قوه ی اختیار است و عطار در الهی نامه می فرماید : که خداوند از کل آفاق انسان را برگزید و مولانا در مثنوی انسان را گنج مخفی می داند و سجده ملک بر انسان و جایگاه انسان در فلک هفتم را از بهر خود می داند و همه ی اینها به خاطر وجود خداوند صورت گرفته است. در هر سه مثنوی هدفاز آفرینش جهان ،انسان و هدف از آفرینش انسان را وجود مقدس پیامبر اکرم (ص) می داند . دو هدف آفرینش نخست خلقت به صورت عام و دوم به کمال رسیدن موجودات است و همه ی آفرینش را بر دو نوع تقسیم کرده اند :عالم خلق و امر . مولانا آفرینش خلق عالم را بر سه گونه تقسیم کرده: یک گروه فرشته و گروه دوم حیوانات و جانوران و گروه سوم انسانها هستند . در دو مثنوی حدیقه و مثنوی معنویعقل ، اولین آفریده معرفی شده است . الهی نامه و مثنوی مولوی علت اعتراض ابلیس را مغرور شدن به جنس آفرینش او که از آتش است می دانند . هبوط آدم نیز بهانه ای بیش نیست که آدم در این ماجرا در حقیقت عاشقی است که گرفتاری های عشق ازلی را به جان خریده است .

انتخاب :

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

استفهام فرشتگان و اعتراض شيطان در مقابل خلقت انسان

نوع منبع :

مقاله , کتابخانه عمومی

منابع دیجیتالی :

نسخه pdf نسخه متنی

وضعیت نشر :

دائرة المعارف اسلامي طهور,

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

خلق ( ایجاد )

فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :

عبدالله جوادی آملی

انتخاب :

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

خلقت انسان فارغ از مذکر و مؤنث بودن در قرآن

نوع منبع :

مقاله , کتابخانه عمومی

منابع دیجیتالی :

نسخه pdf نسخه متنی

وضعیت نشر :

دائرة المعارف اسلامي طهور,

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

خلق ( ایجاد ) , اصطلاحنامه علوم قرآنی

فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :

عبدالله جوادی آملی

انتخاب :

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

فلسفه خلقت جهنم براي دنياپرستان

نوع منبع :

مقاله , کتابخانه عمومی

منابع دیجیتالی :

نسخه pdf نسخه متنی

وضعیت نشر :

دائرة المعارف اسلامي طهور,

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

خلق ( ایجاد ) , باورها در قرآن

فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :

عبدالله جوادی آملی

انتخاب :

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

خلقت انسان از ديدگاه قرآن

نویسنده:

نياز حسين شاه

نوع منبع :

رساله تحصیلی

وضعیت نشر :

‫قم : ‫مرکز اطلاعات و مدارک اسلامي، معاونت پژوهشي، دفتر تبليغات اسلامي,

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

خلق ( ایجاد )

چکیده :

‫خدا، انسان و جهان سه محور اساسي انديشه بشري است، که در طول تاريخ و در همه جوامع پرسش‌هاي مهم و اساسي درباره آن‌ها مطرح شده و همواره مورد توجه بوده است. انسان و بشر هر دو مترادف‌اند. کلمه انسان 65 بار در قرآن مجيد به‌کار رفته است و کلمه بشر 35 بار در قرآن استعمال شده است. اين تحقيق در صدد آن است که حقيقت انسان را از لحاظ خلقت، ماهيت و مبدأيت مورد بررسي قرار دهد، و در ضمن هدف از خلقت انسان را هم از نظر قرآن تبيين کند. از آيات قرآن استفاده مي‌شود که هدف از خلقت انسان رسيدن به سعادت و کمال نهايي است، و منظور از کمال نهايي هم "لقاء الله" است. همچنين آيات متعددي از قرآن کريم به موضوع آفرينش انسان، چگونگي آفرينش او و ساحت‌هاي وجودي انسان اشاره کرده است. دسته‌اي از اين آيات، آفرينش همه انسان‌ها را از يک پدر و مادر دانسته و آن‌ها را داراي اصل و نسب واحد معرفي مي‌کند. دسته ديگري از آيات قرآن، آفرينش نوع انسان را از نطفه، تراب، زمين، صلصال و آب دانسته است. تحولاتي که در مبدأ نخست انجام مي‌گيرد، به اين ترتيب است که اول از زمين ماده گرفته شده، بعد صورت به او بخشيده شد، که بهترين و کامل‌ترين صورت است، و سپس در هيکل مادي اين انسان روح دميده شده است. پيدايش انسان در فاصله‌هاي زماني و مراحل مختلفي انجام شده است که شامل شش مرحله انعقاد نطفه، خون بسته، علقه، مضغه، استخوان‌بندي و دميدن روح الهي در بدن مي‌شود، که البته انسان اين شش مرحله اساسي را در دوران جنيني پشت سر مي‌گذارد. در کنار ديدگاه‌هاي متعدد اديان و فرق مختلف، از نظر علمي هم درباره مسأله آفرينش انسان نخستين، نظرات متعددي توسط دانشمندان ارايه شده است، که مهم‌ترين آن‌ها نظريات فيکسيسم، ترانسفورميسم، لامارکيسم، نئو لامارکيسم، داروينيسم و نئو داروينيسم مي‌باشد.

انتخاب :

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

فلسفه خلقت انسان از ديدگاه علامه طباطبائي

نویسنده:

محمودعلي معصومي

نوع منبع :

رساله تحصیلی , کتابخانه عمومی

وضعیت نشر :

‫قم : ‫مرکز اطلاعات و مدارک اسلامي، معاونت پژوهشي، دفتر تبليغات اسلامي,

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

خلق ( ایجاد ) , درباره علامه طباطبایی

فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :

علامه طباطبایی: سید محمدحسین طباطبایی

چکیده :

‫انسان‌شناسي، و خصوصاً فلسفه خلقت انسان، از قديمي‌ترين موضوعات فکري است که سابقه‌اي به قدمت تاريخ انديشه بشر دارد. بازگشت انسان به‌سوي خداوند پس از مرگ، رسيدن به مقام خلافت الهي در زمين، و سجده فرشتگان در برابر انسان، از موهبت‌هاي تکويني و تشريعي خداوند نسبت به انسان است؛ در حالي که خلقت او را از گل و آّب بي‌ارزشي قرار داد، و سپس از روح خود در آن دميد، و سرانجام نيز به‌سوي خدا بازمي‌گردد. راه‌هاي شناخت حقيقت انسان نيز به آيات و روايات برمي‌گردد، و بايد تنها در پرتو آن‌ها شناسايي گردد. از منظر قرآن حقيقت انسان به نفس و روح او تعلق دارد. روح که در معاني مختلف به‌کار رفته است، ماوراي بدن مادي و داراي اراده و شعور بوده، مورد امر و نهي الهي قرار گرفته و آيينه تمام‌نماي اسما و انوار الهي است. از نظر روايات، روح از عالم سماوي، معنوي و مجرد است، نه از عالم ماديات. روح يک مخلوق محدثه و از افعال خداوند بوده، که قوامش به بدن انسان است. از نظر علامه، منظور از روح و نفس همان است که هر کس در موقع سخن گفتن از آن تعبير به "من" مي‌کند و امري مجرد است. نفس داراي انواع گوناگوني شامل اماره، لوامه، ملهمه و مطمئنه مي‌باشد. ميل به کمال که به‌صورت فطري در انسان نهاده شده، تنها در قرب الهي و با عبادت، عمل صالح، تهذيب نفس، پيروي از افراد صالح، و در کل با پيروي از دين مبين حاصل مي‌شود. بر اين اساس، تنها عبادت است که انسان را به خداوند نزديک مي‌کند، و مراسم و احکام مختلف عبادي هريک درس‌هايي براي تربيت انسان است، که با آن کمال و قرب الهي را حاصل کند. در نتيجه عبوديت مايه قرب به خداست، و قرب به خدا معيار کمال است؛ از اين رو، عبوديت به کمال انسان مي‌انجامد و فلسفه خلقت انسان به‌شمار مي‌رود.

انتخاب :

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

پروردگار عالم حتما می‌دانسته است که آدم یک روزی مرتکب جنایات متعدد می‌شود ولی از ابتدای خلق عالم به ملائکه فرمود من موجودی خلق می‌کنم که اشرف مخلوقات است حال علت و هدف اصلی خلقت عالم چیست؟

نوع منبع :

پرسش و پاسخ , کتابخانه عمومی

پاسخ تفصیلی:

ما این تعبیر را در جایی ندیدیم که خدا بگوید اشرف موجودات. «انّی جاعلٌ فی الارض خلیفه»، آن را خلیفه قرار می‌دهم. همین. یعنی در همین کلمه هدف هم نهفته شده است. یعنی انسان می‌آید که خلافت کند، هدفش از آمدن این است. استعداد آن را هم دارد. یعنی هم توانایی بیشتر ...

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

آفرینش انسان , هدف خلقت انسان , خداشناسی (کلام) , خلق ( ایجاد )

کلیدواژه‌های فرعی :

خلقت انسان ,

انتخاب :

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

اگر نیروی خلقت (خالق بودن) جزء ذات خداوند است پس چرا خلقت ابتدا دارد؟

نوع منبع :

پرسش و پاسخ , کتابخانه عمومی

پاسخ تفصیلی:

تعبير جزء ذات، تعبير ناصوابى است اگر خداوند جزء ذات داشت كل ذواجزا مى‌شد و هر كلى به اجزاى خود احتياج دارد و فرض احتياج در ذات خداوند كه هر احتياج با او رفع مى‌شود فرضى است محال. اگر مراد از نيروى خلقت مبدأ و سرچشمه ايجاد بودن باشد، منطبق مى‌شود به بیشتر ...

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

خلقت , خالق , اصطلاحنامه فلسفه , خلق ( ایجاد )

فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :

علامه طباطبایی: سید محمدحسین طباطبایی

انتخاب :

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

چگونه می‌توان بین نظر قرآن و نظر زیست‌شناسان درباره سرآغاز خلقت انسان جمع نمود؟

نوع منبع :

پرسش و پاسخ , کتابخانه عمومی

پاسخ تفصیلی:

مسئله انتهاى نسب نسل انسانى موجود به دو فرد معين به نام آدم و زوجه او در قرآن كريم مذكور و آيات قرآنى ظهور قوى نزديك به صراحت در اين مطلب دارند، به طورى كه جز با برهان قطعى نمى‌توان از ظهور نامبرده رفع يد نمود. و ما در اين باره در اوايل سوره نساء در بیشتر ...

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

خلقت انسان , آفرینش انسان , اصطلاحنامه فلسفه , خلق ( ایجاد ) , اصطلاحنامه علوم قرآنی

فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :

علامه طباطبایی: سید محمدحسین طباطبایی

انتخاب :

مشخصات اثر

ثبت نظر