مرور درختی موضوعات | کتابخانه مجازی الفبا

يكی از دلايل متقن و مستند بر امامت و خلافت حضرت اميرالمؤمنين عليه السلام آيه شريفه مباهله است. در اين آيه خداىْ تعالی به پيامبرش دستور می دهد كه مجادله كنندگان با حق را به مباهله فرا خوانَد تا هردو گروه به همراه فرزندان، زنان و كسانی كه به منزله نفس و جان ايشانند در اين امر شركت كنند. خداىْ تعالی خطاب به رسول خويش می فرمايد: ((إنَّ مَثَلَ عِيسَی عِنْدَ اللهِ كَمَثَلِ آدَمَ خَلَقَهُ مِنْ تُرَابٍ ثُمَّ قَالَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ* الْحَقُّ مِنْ رَبِّكَ فَلاَ تَكُنْ مِنَ الْمُمْتَرِينَ* فَمَنْ حَاجَّة فِيهِ مِنْ بَعْدِ مَا جَاءَة مِنَ الْعِلْمِ فَقُلْ تَعَالَوْا نَدْعُ أبْنَاءَنَا وَ أبْنَاءَكُمْ وَ نِسَاءَنَا وَ نِسَاءَكُمْ وَ أنْفُسَنَا وَ أنْفُسَكُمْ ثُمَّ نَبْتَهِلْ فَنَجْعَلْ لَعْنَةَ الله عَلَی الْكَاذِبِينَ* إنَّ هَذَا لَهُوَ الْقَصَصُ الْحَقُّ وَ مَا مِنْ إلَهٍ إلاَّ اللهُ وَإنَّ اللهَ لَهُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ* فَإنْ تَوَلَّوْا فَإنَّ اللهَ عَلِيمٌ بِالْمُفْسِدِينَ)). و رسول خدا صلی الله علیه وآله وسلم پيرو اين دستور الاهی به همراه حَسنين عليه السلام به عنوان مصاديق «فرزندانمان»، و صديقۀ طاهره عليها السلام، به عنوان مصداق «زنانمان»، و حضرت اميرالمؤمنين عليه السلام ، به عنوان مصداق «جانمان»، برای مباهله با مسيحيانِ نجران خارج شدند. اما مسيحيان كه از راستی ادعای پيامبر اکرم صلی الله علیه وآله وسلم آگاه بودند و با ديدن اين صحنه بر يقينشان افزوده شده بود، از ترس هلاك، حاضر به مباهله نشدند.

کتاب «نگاهی به آیه ولایت» تالیف علی حسینی میلانی، که ترجمه یکی از آثار علمای معاصر شیعه می باشد در رابطه با آیه ولایت و اثبات امامت و ولایت امام علی (ع) سخن گفته است. مؤلف با نگاهی به آیه ولایت و با بیان استدلال ها و احادیث شیعه و اهل تسنن در صدد اثبات ولایت امیر مؤمنان (ع) برآمده است. وی در ابتدای کتاب شأن نزول آیه ولایت را مطرح کرده و در ادامه به بحث از امامت علی (ع) در آیه ولایت، آیه ولایت و امام علی (ع)، شبهه هایی درباره آیه ولایت پرداخته و در ضمن مباحث خود پاسخ برخی ایرادها و از جمله ایراد ابن تیمیه را داده است.

کتاب «حدیث الغدیر» تالیف علی حسینی میلانی پیرامون مسئله غدیر نگارش یافته است. مولف در ابتدای کتاب خود بحثی راجع به نص حدیث غدیر انجام داده و مصادر معتبر آن را بیان می کند و در ادامه در رابطه با روات این حدیث نیز مباحثی را عنوان می کند. وی در رابطه با موضوعاتی مانند: دلالت حدیث غدیر بر امامت علی (ع)، اثبات تواتر لفظی حدیث غدیر سخن گفته و مسائلی همچون عدم تواتر حدیث غدیر، معنای مولی، دلالت حدیث غدیر بر امامت باطنیه، دلالت حدیث غدیر بر امامت علی (ع) بعد از عثمان را مطرح کرده و به آنها پاسخ می گوید.

واقعه غدیر از مسلمات تاریخی است؛ اما اتفاقات و رویدادهای آن به نقل‌ های متفاوت آمده است. اختلاف روایت‌ ها از آنجا ناشی می‌ شود که برخی از علمای اهل سنت از نقل تمامی ماجرای غدیر خودداری کرده‌ اند. کتاب «نگاهی به حدیث غدیر» نوشته حضرت آیت الله حاج سید علی حسینی میلانی (مد ظله العالی) به همین امر می‌ پردازد. وی حدیث غدیر را از دو جهت مورد توجه قرار می‌ دهد: یکی آیاتی که در این واقعه نازل شده‌ اند و دیگری ماجرای نصب امیرالمؤمنین علیه السلام به امامت در این روز. نویسنده محترم با توجه به آیات قرآن معتقد است که «گرچه آیه غدیر در سیاق آیه‌ هایى است که خداوند اهل کتاب را مورد خطاب قرار داده است؛ ولى به طور کامل و بدون کم و کاست قابل تطبیق بر امت رسول خدا صلى اللّه علیه و آله نیز مى‌ باشد. به این بیان که اگر امت اسلام ایمان آورده و تقوا پیشه مى‌ کردند، همانا گناهانشان را مى‌ بخشیدیم و آنان را در بهشت پر نعمت وارد مى‌ کردیم. اگر آنان به دستورات قرآن و سخنان رسول خدا صلى اللّه علیه و آله به طور کامل عمل مى‌ نمودند و آنچه را که در قرآن درباره امیر مؤمنان على علیه السلام و اهل بیت طاهرین علیهم السلام نازل شده است بر دیده نهاده و با جان و دل مى‌ پذیرفتند، به طور حتم از نعمت‌ هاى آسمانى و زمینى بهره‌ مند مى‌ شدند، و از امت اسلام نیز برخى معتدل و میانه رو و بسیارى بدکردارند». اما درباره حدیث بیان می‌ کند که متن حدیث غدیر در کتاب‌ های مسند احمد بن حنبل، صحیح مسلم، مستدرک نسائی و... نقل شده است. نکته شایان توجه اینکه این بزرگان فقط بخش هایی از حدیث غدیر را روایت و از نقل خطبه غدیر خودداری ورزیده‌ اند و تنها به این مطلب اکتفا کرده‌ اند که بگویند رسول خدا خطبه‌ ای هم خواند. وی در ادامه به بیان مطالبی درباره حدیث غدیر می‌ پردازد؛ غدیر از دیدگاه قرآن؛ شمار راویان حدیث غدیر از صحابه؛ راویان حدیث غدیر از تابعین؛ و اسناد حدیث غدیر از مطالبی است که نویسنده بدانها اشاره کرده و ضمن بیان تواتر حدیث غدیر 43 تن از راویان این حدیث شریف را برشمرده است. ایشان در ادامه به چرایی عدم نقل کامل حدیث در متون اهل سنت اشاره کرده است و بیان می‌ دارد که حدیث غدیر بیان‌ گر امامت امیرالمؤمنین علیه السلام است. سپس به تلاش‌ هایی ناکارآمد برای بی‌ اعتبار کردن حدیث غدیر پرداخته شده و برخی از شبهات معاندین مطرح و پاسخ گفته شده است.

کتاب «بازگشت به نهج‌ البلاغه» اثر آیت الله خامنه‌ اى سخنرانى نوشته شده ایشان در کنگره نهج‌ البلاغه است. این اثر هر چند که سخنرانى و براى همایش نهج‌ البلاغه آماده شده است، ولى اثرى محققانه و ارزشمند مى‌ باشد که مولف در آن سه موضوع را از دیدگاه امام مورد بررسى قرار داده است. مقدمه ناشر درباره نهج‌ البلاغه و مولف کتاب مى‌ باشد. «نهج‌ البلاغه، آینه اندیشه‌ هاى سیاسى، تربیتى و کارنامه حکومتى امام پاکان و پیشواى پروا پیشگان، على (ع) است که در بحران سده اوّل اسلام و هنگامه برخورد دو جهان بینى کاملا متضاد، در معرض دید تاریخ قرار گرفت... رهبر معظّم انقلاب اسلامى حضرت آیت اللّه خامنه‌ اى که از آغاز نسبت به نهج‌ البلاغه عنایت ویژه داشته و در تحقیق و تدریس آن پیشگام بودند، در دوران ریاست جمهورى خویش ریاست شوراى عالى علمى بنیاد نهج‌ البلاغه را پذیرفتند و این بنیاد همواره مورد حمایت‌ هاى علمى و معنوى ایشان بوده است. لذا در سه کنگره از کنگره‌ هاى بین المللى نهج‌ البلاغه براى ایراد نطق افتتاحیه شرکت فرمودند که اینجا شاهد آن‌ ها هستید.» مقاله اول با نام «حکومت در نهج‌ البلاغه» مى‌ باشد. مفهوم حکومت یکى از مباحثى است که مورد بحث قرار گرفته است. مسأله اول، مسأله مفهوم حکومت است. مسأله بعدى، مسأله ضرورت حکومت است. مسأله سوم، منشأ حکومت است. مسأله دیگرى که در نهج‌ البلاغه بسیار حائز اهمیت است، این است که آیا حکومت، یک حق است یا یک تکلیف و امیرالمؤمنین «ع» در بیانى خلاصه و موجز، حکومت را هم یک حق مى‌ داند و هم یک تکلیف. مقاله دوم، «نگاهى به ویژگى‌ هاى دوران زمامدارى على (ع)» است.

«پاسخ به شبهات در شب‌ هاى پیشاور» توسط نیره سادات صانعى و سید حسن صانعى در پاسخ به ایرادات و سؤالات متفرقه‌ اى که پیرامون عقاید و تفکرات شیعه مطرح است، در یک جلد، به زبان فارسى تهیه و تنظیم شده است. این کتاب تلاش مى‌ کند تحریف‌ ها و پیرایه‌ هاى نادرستى را که توسط دشمنان کینه‌ توز بر دامن اسلام و تشیع نشسته است، بزداید. در این کتاب، 54 پرسش و پاسخ در موضوعات پراکنده، مانند پیدایش شیعه، خلافت و جانشینى امیرالمؤمنین (ع)، ولایت على (ع)، امامت ائمه (ع)، بحث غدیر، سجده بر مهر، گفتن حى على خیر العمل و أشهد أن علیا ولی الله در اذان، فدک، بوسیدن قبر مبارک پیامبر (ص) و ائمه، ویژگى‌ هاى على (ع) و برترى وى بر دیگر صحابه و... مطرح شده است.