جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

کتابخانه مجازی الفبا،تولید و بازنشر کتب، مقالات، پایان نامه ها و نشریات علمی و تخصصی با موضوع کلام و عقاید اسلامی کتابخانه مجازی الفبا،تولید و بازنشر کتب، مقالات، پایان نامه ها و نشریات علمی و تخصصی با موضوع کلام و عقاید اسلامی

فارسی  |   العربیه  |   English  
telegram

در تلگرام به ما بپیوندید

public

کتابخانه مجازی الفبا
کتابخانه مجازی الفبا
header
headers
پایگاه جامع و تخصصی کلام و عقاید و اندیشه دینی
جستجو بر اساس ... همه موارد عنوان موضوع پدید آور جستجو در متن
: جستجو در الفبا در گوگل
...جستجوی هوشمند
مرور > مرور اعلام
>
علامه مجلسی, مولی محمدباقر (فقیه شیعه امامیه در دوران شاه سلیمان و شاه سلطان حسین صفوی، شیخ الاسلام عهد شاه سلیمان، از فقیهان و محدثان مشهور شیعه در قرن یازدهم هجری، نزدیک به اخباریان: اخباری معتدل، صاحب بحارالانوار: بزرگ‌ترین دائرة‌المعارف حدیث شیعه امامیه), 1037ق./1628م. 1110ق./1699م.
جستجو در برای عبارت
مرتب سازی بر اساس و به صورت وتعداد نمایش فرارداده در صفحه باشد جستجو
  • تعداد رکورد ها : 997
بررسی آراء ادبی علامه مجلسی (ره) در بحارالانوار؛ کتاب الفتن و المحن جلدهای 30 ،31و 32
نویسنده:
استاد مشاور: حسین کندری
نوع منبع :
رساله تحصیلی
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
علامه مجلسی: محمدباقربن محمدتقی مجلسی
چکیده :
علوم ادبی همواره جایگاهی ویژه در میان عالمان دینی داشته، چرا که فهم صحیح قرآن و حدیث مستلزم درک دقیق قواعد زبانی آن است. در این میان، علامه محمدباقر مجلسی با تألیف کتاب ارزشمند بحارالانوار نقشی برجسته در تبیین مفاهیم دینی ایفا کرده است. هرچند این اثر بیشتر به جنبه‌های فقهی، کلامی و تاریخی شهرت دارد، اما بررسی‌های نحوی و صرفی وی نیز در لابه‌لای متون آن قابل توجه است. علامه مجلسی با بهره‌گیری از اصطلاحاتی چون «بیان»، «أقول» و «التوضیح» به تحلیل زبانی احادیث پرداخته، به گونه‌ای نظام‌مند قواعد زبان عربی را در خدمت تفسیر متون دینی به کار گرفته است. تسلط وی بر مباحث ادبی در تمام جلدهای این کتاب مشهود است و این امر تأثیری بسزا در عمق بخشی به فهم حدیث دارد. واکاوی این بُعد از بحار الانوار، گامی مهم در شناخت جنبه‌های علمی و ادبی حدیث به شمار می‌آید. پژوهش حاضر به روش «کتابخانه‌ای» و رویکرد «توصیفی - تحلیلی» در راستای بررسی آراء ادبی علامه مجلسی در جلدهای (30)، (31) و (32) کتاب شریف «بحارالانوار طبعه الوفاء لبنان» و کشف روش ایشان در استفاده از قواعد عربی برای روشن ساختن تاثیر علوم ادبی در فهم دقیق احادیث منعقد شده است. در ابتدا تحقیق به مباحثی حول علامه مجلسی و کتاب بحارالانوار پرداخته شده است. سپس تفاوت معنایی ابواب ثلاثی مجرد و مزید و خصوص باب افعال و تفعیل در آیات و روایات بررسی و تحلیل شده است. در ادامه به فراخور موضوع، مبحث عطف‌بیان و بدل بررسی شده است. و در پایان شماری از کنایات به‌کاررفته در روایات بررسی شده و ضمن تبیین و تفسیر آن‌ها، دیدگاه علامه مجلسی تحلیل شده است. بررسی‌ها نشان می‌دهد که وی در شرح خود، گاه کنایه را به معنای لغوی آن به‌کار برده، گاه به معنای اصطلاحی و در برخی موارد نیز اصطلاح کنایه را به جای مفاهیمی چون استعاره و مجاز مرسل استفاده کرده است. پژوهش حاضر نشان میدهد که علامه مجلسی با احاطه کم‌نظیر بر علوم ادبی، از این دانش بمثابه ابزاری کارآمد در تفسیر و شرح احادیث بهره برده است. بااینحال، واکاویهای ادبی او عمدتاً بر پایه بکارگیری قواعد پیشین استوار بوده و کمتر به نوآوری در ارائه نظریههای بدیع یا نقد ساختارهای گذشته پرداخته است. این مطالعه همچنین بر این نکته تأکید دارد که علوم ادبی نقشی بنیادین در فهم دقیق متون دینی ایفا می‌کند و علامه مجلسی با تسلط بر این دانش، توانسته است ژرف‌اندیشانهتر به کشف لایههای معنایی روایات نائل آید.
مشخصات اثر
علامه مجلسی اخباری يا اصولی؟
نویسنده:
علی ملكی ميانجی
نوع منبع :
کتاب , مدخل اعلام(دانشنامه اعلام)
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
مشخصات اثر
غریب الحدیث در مِرآةُ العُقُول علامه محمدباقر مجلسی جلد 24
نویسنده:
پدیدآور: محبوبه رجب زاده خراستانه ؛ استاد راهنما: هادی حجت ؛ استاد مشاور: حیدر مسجدی
نوع منبع :
رساله تحصیلی
کلیدواژه‌های اصلی :
مرآت العقول: علامه مجلسی
چکیده :
کتاب مرآه العقول فی شرح اخبار آل الرسول، اثر علامه محمد باقر مجلسی، شرحی بر کلیه‌ی روایات کتاب الکافی کلینی است. علامه مجلسی در خلال شرح روایات، به بررسی واژه‌های غریب در احادیث نیز پرداخته است. با توجّه به اهمیت شناخت واژگان غریب در فهم کلام معصومان و کمبود منابع غریب الحدیث در شیعه، این طرح با شناسایی، استخراج و نهایتاً تنظیم الفبایی ریشه واژگان غریب الحدیث موجود در این شرح، در صدد تدوین غریب الحدیثی جامع از این اثر ارزشمند است. برای فهم بهتر واژه‌ی غریب، بخشی از حدیث که این واژه در آن قرار داشته تقطیع و آدرس روایت از کتاب الکافی چاپ 8 جلدی دارالاسلامیه نیز استخراج شده است. پژوهش حاضر به واژگان غریب جلد 24 کتاب مرآه العقول (از کتاب مرآه العقول بَابُ الدیات تا پایان بَابُ النوادر) اختصاص یافته که علاوه بر استخراج تعداد 149 واژه از 139 ریشه، منابع علامه در شرح این واژگان نیز مشخص شده است. در این جلد بیشترین منابع علامه برای شرح واژگان را به ترتیب کتب لغت و کتب فقهی تشکیل می‌دهند. طبق تصریح علامه مجلسی وی در این جلد بیشترین استفاده را در بین کتب لغوی از کتاب‌ «الصحاح» جوهری و در کتب غریب الحدیث از کتاب «النهایه» ابن اثیرداشته است.
مشخصات اثر
مشخصه‌های سیره‌نگاری علامه مجلسی در کتاب حیوه القلوب (بخش انبیاء)
نویسنده:
پدیدآور: سمیه سادات کریمی ؛ استاد راهنما: مریم عزیزیان ؛ استاد مشاور: سید جلال رجایی
نوع منبع :
رساله تحصیلی
منابع دیجیتالی :
فهرست منابع فارسی
کلیدواژه‌های اصلی :
حیوة القلوب (علامه مجلسی)
چکیده :
از ابتدای تشکیل حکومت شیعی صفوی، علمای شیعی نقش مؤثری در ساختار نهاد دینی و سیاست‌گذاری مذهبی داشتند. خاندان مجلسی یکی از سرشناس‌ترین و معتبرترین خاندان‌ها در بین مردم، و نهاد دینی دولت صفوی بودند. محمدباقر مجلسی (م 1037-1110ه.ق) ، به عنوان شیخ‌الاسلام صفوی در عهد شاه سلیمان (حک: 1105-1077 ق) و شاه سلطان حسین (حک: 1105-1135ق)، در دوره‌ای زیست می‌کرد که نهاد دینی در اوج قدرت خود بود. او از این فرصت استفاده کرد تا مذهب تشیع را در جامعه ایرانی نهادینه کند. برای این منظور، دو هدف را به صورت موازی دنبال کرد. ابتدا با گردآوری احادیث شیعه در دائره المعارف بحارالانوار، میراث حدیثی شیعه را از خطر نابودی نجات داد. چراکه در تسلط تصوف و علوم عقلی در جامعه آن روز، احادیث در معرض فراموشی و نابودی قرار داشت. سپس، با ترجمه و تلخیص آثارش به زبان فارسی و به سبک ساده‌نویسی، معارف شیعه را به عموم جامعه شیعی فارسی زبان، منتقل کرد. حیوه القلوب بخشی از این پروژه بزرگ بود که به بیان تاریخ انبیاء از حضرت آدم تا نبی خاتم (ص) و اهل بیت (ع) پرداخته است. تحقیق حاضر به بررسی بخش انبیاء از این اثر می‌پردازد و این پرسش را دنبال می‌کند که مشخصه های سیره نگاری علامه مجلسی در نگارش تاریخ انبیاء، در کتاب حیوه القلوب چیست؟ یافته‌های این پژوهش که به روش توصیفی- تحلیلی انجام شده‌ است این مدعا را اثبات می‌نماید که علامه مجلسی برای تمام انبیاء یک هدف غایی قائل است و آن غایت، برقراری توحید، تصدیق پیامبر خاتم (ص) و اهل بیت او (ع)، و نیز، زمینه‌سازی برای برقراری حکومت ایشان بر روی زمین، می‌باشد. مجلسی بیان می‌کند که چگونه تمام انبیاء از آدم تا مسیح، در مسیر نبوت خود، با توسل به پنج تن از ابتلائات رها شدند تا زنجیره نبوت را به پیامبر خاتم (ص) متصل کنند. برجسته سازی پنج تن آل عبا -به غیر از امام حسن مجتبی (ع)- و حضرت مهدی (ع) به وفور در میان روایات کتاب دیده می‌شود. در چند مورد به حاشیه‌رانی دشمنان اهل بیت پرداخته شده است. اثبات عصمت انبیاء از دغدغه‌های مهم دیگر مجلسی در کتاب است. همچنین او با بیان آنچه به انبیاء وحی شده است، زنجیره‌ای از تعالیم مقدس را در بیان انبیاء، تبیین می‌کند. شیخ‌الاسلام صفوی، با قصه‌های پندآموزی که نقل می‌کند، تلاش دارد مردم را از قصه‌های باطله که به زعم او، در آن دوره رواج داشت، دور کند. در مجموع بخش انبیاء در کتاب حیوه القلوب را می‌توان نوعی سیره‌نگاری پیامبران (ع) با رویکرد کلامی دینی، به ویژه شیعی، جهت انتقال معارف شیعی به عموم ایرانیان برشمرد.
مشخصات اثر
علم و عصمت امام از دیدگاه علامه مجلسی و علامه طباطبایی
نویسنده:
پدیدآور: عابد حسین ؛ استاد راهنما: سید محمد علی داعی نژاد ؛ استاد مشاور: حسن ترکاشوند
نوع منبع :
رساله تحصیلی
چکیده :
صفات امام همواره مورد تحقیق دانشمندان اسلامی بوده است.عصمت و علم امام از مهم ترین صفاتی است که خصوصا دانشمندان شیعه به تبیین و اثبات آنها پرداخته اند با توجه به اینکه علامه مجلسی از محدثان بزرگ شیعه است که بیشتر رویکرد نقلی دارد و علامه طباطبایی از فلاسفه بزرگ شیعه می باشد که بیشتر رویکرد فلسفی و عقلی دارد، ضروری است آثار این دو دانشمند بزرگ شیعه بررسی وتفاوت ها و مشترکات شان در بحث علم و عصمت امام که تاکنون به صورت مستقل و به تفصیل تحقیق نشده است، روشن گردد. علامه مجلسی عصمت را موهبت‌ و توفیقی‌ از جانب‌ خدا دانسته‌، که‌ تنها انبیاء و ائمه:‌ به‌ این‌ کرامت‌ و منزلت‌ رسیده اند و از جمیع‌ محارم ، روی‌ گردان بوده اند البته‌ کسب ‌مدارجی‌ از این‌ ملکه‌ راسخه‌ عصمت‌ برای‌ دیگران نیز غیر ممکن‌ نمی‌ باشد. از نظرعلامه طباطبایی عصمت نوعی از علم است که صـاحبش‌ را از معصیت‌ و خطا منع‌ می‌کند نمی‌گذارد صاحبش مرتکب معصیت و خطا گردد.علامه مجلسی مواردی مانند امام حفظ کننده شریعت،گناه منافی اطاعت مطلقه و تسلسل را به عنوان دلیل عقلی بر عصمت امام ولی علامه طباطبایی اموری مانند اعتماد و وثوق به امام ،اطاعت مطلق، اسوه بودن امام ،لزوم تسلسل را به عنوان دلایل عقلی بر عصمت امام ذکر کرده است. علامه مجلسی ، آیه تطهیر،آیه اطاعت،آیه ابتلاء،آیه صادقین را به عنوان دلیل نقلی از قرآن بر عصمت امام ذکر نموده است،ولی علامه طباطبایی آیه های قرآنی مانند آیه عهد امامت ،آیه تطهیر را به عنوان دلیل نقلی از قرآن کریم ذکر نموده است.و دلیل نقلی از روایات مانند حدیث ثقلین ، حدیث سفینه را آورده است . علامه مجلسی ،علم امام را در بعضی از امور متغیر و در بعضی ثابت می داند و در علم متغیر بداء واقع می شود و در علم ثابت بداء واقع نمی شود ،همچنین علم امام افزایش را پذیرید و کیفیت افزایش هم از اجمال به تفصیل می باشد،علامه طباطبایی ،علم امام را بالفعل می داند و برای آگاهی آنان کم توجهی کفایت می کند. روش تحقیق در مباحث توصیفی تحلیلی و روش گردآوری کتابخانه ای می باشد.
مشخصات اثر
علامه مجلسی از نگاه غربیان: نقد کتاب «اسلام بدون خدا؟»
نویسنده:
مرتضی مداحی
نوع منبع :
کتاب , نقد دیدگاه و آثار(دفاعیه، ردیه و پاسخ به شبهات)
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
وضعیت نشر :
قم: المرکز الاسلامی للدراسات الاستراتیجیه (وابسته به عتبه مقدسه عباسیه),
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
علامه مجلسی: محمدباقربن محمدتقی مجلسی
چکیده :
کتاب حاضر به نقد و بررسی کتاب «اسلام بدون خدا؟ پیدایش ظاهرگرایی مذهبی در ایران عصر صفوی» نوشته کالین ترنر پرداخته است. او استاد دانشگاه دورهام و موضوع کتابش درباره جایگاه، اندیشه و آثار علامه مجلسی به ویژه بحارالانوار است. او محدث بزرگ، علامه مجلسی را با تصویری نادرست به عنوان فردی ظاهرگرا، خرافاتی، متعصب و کسی که احادیث را به نفع حاکمان ظالم جعل کرد و نهایتاً نیز منجر به سقوط صفویان شد، منعکس کرده است. این کتاب در چهار فصل ( از اسلام شناسی تا شناخت حدیث شیعه،‌ نگاهی به کتاب اسلام بدون خدا، شخصیت علامه مجلسی در نگاه ترنر، برداشت‌های نادرست از مفاهیم حدیثی شیعه) توسط انتشارات مرکز اسلامی للدراسات الاستراتیجیة وابسته به حرم مطهر حضرت عباس (ع) در قم منتشر شده است. پژوهش حاضر کوشیده است با رجوع به منابع تاریخی و آثار علامه، غیر واقعی بودن این تصویر را نشان دهد.
مشخصات اثر
تفسير القرآن الكريم - تفسير شبّر
نویسنده:
السيد عبد الله شبر
نوع منبع :
کتاب , آثار مرجع , کتابخانه عمومی
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
وضعیت نشر :
کویت: شرکة مکتبة الالفین,
چکیده :
تفسیر الوجیز (الصغیر) دارای ۱۸۰۰۰ سطر است و مؤلف آن را در چهارم جمادی اولی ۱۲۳۹ ه. ق به پایان برده است و آن کوچک‌ترین تفسیر مؤلف است که از دو تفسیر الکبیر ( صفوة التفاسیر ) و الوسیط ( الجوهر الثمین فی تفسیر القرآن ) او تلخیص شده و در یک مجلد به زبان عربی و شیوه روایی می‌باشد. این تفسیر شامل تمام قرآن می‌باشد که به شیوه مزجی نوشته شده است. دکتر حامد حفنی داوود یکی از اساتید دانشکده زبان قاهره در مقدمه خود بر چاپ دوم (قاهره مکتبة النجاح ۱۳۸۵ ق ۱۹۶۵ م) می‌نویسد: مؤلف دقت بسیاری در معنا و ایجاز در بیان عبارات را به کار گرفته است و این شیوه هم برای مبتدیان و هم برای محققان سودمند است، مبتدی از جهت سهولت بیان و محقق از جهت دقت و اصطلاحات تفصیلی آن بهره وافری می‌تواند ببرد، علاوه بر آن مؤلف محترم طبق وعده‌ای که در مقدمه تفسیر داده است از منابع وحی و خاندان نبوت استفاده کرده و تفسیر خود را با علوم آن بزرگواران خصوصا امام علی بن ابیطالب علیه‌السّلام و امام جعفر صادق علیه‌السّلام اصالت بخشیده است. سبک این تفسیر بسیار ساده و روان می‌باشد، پس از ذکر هر آیه توضیح مختصری در فهم و پیام آیه می‌آید، از این جهت می‌توان آن را با تفسیر الجلالین مقایسه کرد. افزون بر اینکه برخی توضیحات تاریخی و علوم قرآنی مفسر بسیار جالب و قابل توجه برای همگان است در این تفسیر جمع بین دقت نظر و اداء معنی و ایجاز شده است، برای متخصصین مفید است چون به ایجاز مطالب زیادی را مطرح کرده و با دقت و تامل می‌توان به آن رسید و برای مبتدئین مفید است چون با روشی آسان اما تحلیلی مطالب را عرضه می‌دارد. دکتر حامد حفنی می‌نویسد: در مقایسه این تفسیر با تفسیر الجلالین ، در ابتدای سوره حمد، مشاهده می‌کنید که از لحاظ لغوی و بیان معانی «الله»، «الرحمن» و «الرحیم»، تفسیر شبر، از قوت بیشتری برخوردار است. در این تفسیر ضمن رعایت جلوه روائی، در شرح و تفسیر آیات از روش تفسیر قرآن به قرآن نیز بهره برده است. ذکر اسباب النزول آیات نیز مورد توجه بوده و در موارد لزوم به آن می‌پردازد. ایجاز در بیان مطالب، سبب نشده که مفسر، نظری به دیدگاهها و اقوال دیگر نداشته باشد و هر از گاهی به ذکر آن می‌پردازد. مفسر محترم، متعرض قرائات شده و در پاورقی کتاب به آنها اشاره دارد، در حقیقت در تفسیر خود، قرائت امام حفص و قرائت غیر او را بیان کرده است.
مشخصات اثر
راز پنهان: روش‌شناسی کلامی علامه مجلسی
نویسنده:
محمد عظیمی
نوع منبع :
کتاب
منابع دیجیتالی :
صفحات اول کتاب نسخه PDF
وضعیت نشر :
قم: ادی‍ان‌‏‫‏,
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
علامه مجلسی: محمدباقربن محمدتقی مجلسی
مشخصات اثر
در بحر مجلسی
نویسنده:
محمد جواد عابدینی
نوع منبع :
کتاب , مجموعه مقالات , مدخل اعلام(دانشنامه اعلام)
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
مشخصات اثر
مکتب کلامی اصفهان؛ صفات ذاتی از منظر علامه مجلسی، قاضی سعید قمی و فیاض لاهیجی
نویسنده:
زهرا دلاوری پاریزی
نوع منبع :
کتابشناسی(نمایه کتاب)
منابع دیجیتالی :
صفحات اولیه کتاب
وضعیت نشر :
قم: زحل,
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
علامه مجلسی: محمدباقربن محمدتقی مجلسی
چکیده :
در مبحث وجودشناسی صفات خداوند چهار نظریه اصلی عینیت، زیادت، نیابت و احوال مطرح است. تحقیقات انجام‌شده در مورد اسما و صفات بیشتر در حوزه معناشناسی است و در مورد تبیین دیدگاه‌های متفکران مدرسه کلامی اصفهان در مورد وجودشناسی اسما و صفات، کار جدی صورت نپذیرفته است. با جستجو در آثار فیاض لاهیجی، قاضی سعید قمی و علامه مجلسی معلوم گردید دیدگاه‌های متفاوتی در وجودشناسی صفات‌ذاتی دارند که این تفاوت دیدگاه‌ها به خاطر تفاوت مبانی‌شان است. اعتقاد به مبانی فلسفی صدور و اشتراک معنوی، باعث برگزیدن دیدگاه اثبات صفات و عینیت در وجودشناسی صفات و قائل شدن به مبانی کلامی خلقت و اشتراک لفظی، باعث اتخاذ دیدگاه نفی صفات یا نیابت است.
مشخصات اثر
  • تعداد رکورد ها : 997