جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

‫خداوند انسان را اجتماعی آفریده است و انسان براساس مقتضای فطرتش، سعی در برقراری ارتباط با دیگران دارد. هدف از تحقیق حاضر، بررسی «دیدگاه قرآن در باره ارتباطات اجتماعی» بوده که تلاش شد تا با تکیه بر مدلی هنجاری و با استفاده از آموزه های قرآنی و یاری گرفتن از سایر منابع به دیدگاه روشنی نزدیک شویم. در این تحقیق ارتباطات میان فردی و اجتماعی انسان بنابرآموزه های قرآنی، از عصر پیدایش آن تا تحقق عملی آیات قرآن و در محدوده جغرافیایی انسانی و امتهایی که در قرآن از آنان یاد شده ، بدون ملاحظه زمان یا مکان و موقعیتی خاص مورد مطالعه قرار گرفته است. اساسی ترین منبع مورد استفاده در این تحقیق، قرآن بوده که به کمک تفاسیر و سایر منابع یاری رسان در فهم قرآن از جمله متون روایی و تاریخی مورد بررسی قرار گرفته است. در کنار آن از منابع مرتبط به دانش ارتباطات استفاده شده که نقش تعیین کننده ای در فهم مسایل ارتباطی داشته است. براساس آموزه های قرآنی، مهم ترین هدف ارتباطات اجتماعی در فراگرد ارتباطی، به کمال رساندن انسان بوده که از ماهیتی تعاملی و محبت زا برخوردار بوده و در قالب عناصری چون پیام فرست، پیام و گیرنده پیام خود را به دیگران انتقال می دهد. ارتباطات اجتماعی بر پایه اصولی ثابت و فراگیر چون خیرخواهی، مهرورزی وکرامت بنا نهاده شده است. شما در برقراری ارتباط از مهارت های ارتباطی کلامی و غیر کلامی استفاده می کنید تا بتوانید با بهره گیری از زبان های مختلف، با دیگران ارتباط برقرار نمایید. مهارت های ارتباطی کلامی را می توان در قالب سخنرانی، مصاحبه، گوش دادن، اقناع، صراحت لهجه بیان داشت. در مهارت های غیر کلامی، با استفاده از آموزه های قرآنی، حالات مختلف چهره، زبان بدن، فاصله و قلمرو، لمس، محیط، ارتباطات آوایی، زمان و زبان اشیا مورد مطالعه قرار گرفته است. در فصل پایانی تلاش شد تا بنابرآموزه های قرآنی، عوامل آسیب زا مورد بررسی قرار گیرند. در عامل محیطی به مواردی چون صدا، سرو صدا و مکان نامناسب اشاره شده و در عامل روانی مهم ترین امور روانی و اخلاقی آسیب زا به ارتباطات اجتماعی از جمله: کبر و غرور، بخل ورزیدن، تحقیر دیگران، تضییع حقوق، نفاق، منفی نگری، بد خواهی، تمسخر، زشت گویی، خشونت، تند خویی و جهالت پرداخته شده است. همچنین در عامل فرهنگی به تقلید ناپسند و قهرمان سازی، و در عامل فیزیولوژی به اختلال هایی که ناشی از نقصان عملکرد یک یا تعدادی از اعضای بدن پیام فرست و یا گیرنده چون لکنت زبان می باشد، اشاره شده است. کلید واژه ها: قرآن، اصول، ارتباطات، اجتماعی، فراگرد، کلامی، غیر کلامی، آسیب شناسی

---

‫در باب ترادف در زبان عربي و قرآن، اختلاف نظرهايي وجود دارد. بعضي ترادف را در زبان عربي و قرآن پذيرفته اند و بعضي به انکار آن پرداخته اند و گروهی، تفكيك قائل شده اند.به این معنا که ترادف در زبان عربی را پذیرفته اند ولی به انکار آن در قرآن کریم پرداخته اند . بنت الشاطي از گروه اخير است. موافقان ترادف، تداخل گويش ها و لهجه ها، وام گيري از زبان هاي ديگر و تطور زباني را از عوامل ترادف مي دانند و در مقابل، منكران ترادف تلاش می کنند برای هر کلمه، معنای ویژه ای بیان کنند و با مطرح كردن تعریفی خاص از ترادف و تفكيك ميان ترادف تام وناقص به انكار ترادف بپردازند ،ولي با دقت در ادله ي مخالفان و موافقان به اين نتيجه مي رسيم كه وجود ترادف در زبان ، امري بديهي و انكار ناپذير است. بنت الشاطي با معيار قرار دادن قرآن، وحي را معيارِ تمايزِ معنايي، بين كلمات مي داند و با استقراي واژه ها و کاربردهای قرآنی آن سعي در بيان تفاوتِ معنايي بین کلمات كرده است . روش او بسیار، مؤثر و راهگشاست و در بسیاری موارد نیزموفق بوده است.مثلا در بیان تفاوتِ معنایی، بین دو کلمه ی ((رؤیا)) و((حلم)) محققانه وارد بحث می شود و هنرمندانه از میدان تحقیق، بیرون می آید. ولي در مواردی بر دیدگاه و روش او نقدهایی وجود دارد.عدم ترادف در تمام نمونه های قرآنی، قابل دفاع نیست و چاره ای جز پذیرش ترادف نداریم. به همین خاطر، بنت الشاطی در تبیینِ عدمِ ترادف بین بعضی از کلمات به خطا رفته است .مثلاً در بيانِ اختلافِ معنایی، بین دو کلمه ی ((نعمت))و((نعیم)) گفته است كه استعمالِ كلمه ي نعيم به نعمت هاي اخروي تعلق دارد و كاربرد كلمه ي نعمت، مخصوصِ نعمت هاي مادّي و دنیوی است كه با استقرای کاملِ نمونه های قرآنیِ این واژه ها به این نتیجه می رسیم که بیان بنت الشاطی، صحیح نمی باشد و بر خلاف نظر او این دو کلمه مترادف هستند.در اين مقال اين نمونه و نمونه هاي مشابه نیز مورد مداقه قرار مي گيرد و ترادف آنها اثبات مي شود تا روشن شود ترادف با لحاظِ نکته هایی در قرآن کریم وجود دارد. واژگان کلیدی:دیدگاه،روش،بنت الشاطی،ترادف،عدم ترادف و قرآن کریم

‫چکيده : اين پايان نامه، ترجمه بخش نهم از کتاب تفسير موضوعي پيام قرآن تأليف آيت‌الله جعفر سبحاني است، که ضمن تفسير امامت از منظر علماي اسلام، به دنبال پاسخ به اين پرسش است که: آيا امامت از اصول دين است يا از فروع آن؟ نويسنده در هفت فصل به ابعاد امامت و ولايت از ديدگاه قرآن کريم پرداخته و تاريخچه اين مبحث را در آموزه‌هاي اسلامي از صدر اسلام و پس از آن پي‌گرفته، و فلسفه و ضرورت امامت را از منظر قرآن و سنت شرح مي‌دهد. در فصل اول با عنوان "ولايت و امامت عامه در قرآن مجيد" به آيه انذار و هدايت، آيه صادقين و آيه اولي‌الامر در اين زمينه استدلال شده است. در فصل دوم ولايت و امامت از ديدگاه سنت، يعني: حديث ثقلين، حديث سفينه نوح، حديث نجوم و حديث امامان اثني عشري تجزيه و تحليل مي‌شود. در فصل سوم شرايط و صفات امام همچون: علم امام، منابع علمي ائمه(، معصوم بودن امام، مفهوم اهل بيت و مصاديق آنان، خصوصيات امامان و نحوه تعيين و نصب الهي امام معصوم بررسي گرديده است. فصل چهارم به تحليل ولايت تکويني پيامبران و امامان اختصاص دارد و مسأله ولايت و گسترش آن در خلقت و آفرينش جهان، واسطه فيض بودن ولي خدا و معاني مختلف ولايت، ولايت تکويني در احاديث اسلامي و مفهوم ولايت و امامت خاصه تبيين مي‌گردد. در فصل پنجم دلالت مستقيم آياتي مانند آيه تبليغ، آيه ولايت، آيه اولي‌الامر، آيه صادقين، آيه قربي بر اثبات ولايت و امامت امام علي( و ائمه پس از ايشان بيان شده است. در فصل ششم نويسنده آياتي ديگر از قرآن کريم را در باره ائمه( و منزلت والاي معنوي و ويژگي‌هاي آنان بررسيده و علت عدم تصريح اسامي ائمه( در قرآن کريم را ذکر مي‌کند. در فصل هفتم و پاياني اين نوشتار، امامت امام مهدي، حکومت جهاني آن امام، آثار انتظار ظهور، حقيقت انتظار، آثار سازنده و فلسفه و حکمت آن بيان شده است.

‫اين پاياننامه در چهار فصل تنظيم شده است: در فصل اول، مباحثى از قبيل تحريف و اقسام آن و تبليغات سوء برخى نسبت به شيعه و نيز ضابطه و معيار تكفير و شناخت ضروريات دين مطرح گرديده است. در فصل دوم، عمدهترين ادله طرفداران تحريف قرآن و در فصل سوم، عمدهترين شبهه قائلين به تحريف قرآن يعنى روايات موجود در مجامع روايى شيعى و سنى مورد نقد و بررسى تفصيلى قرار گرفته است. در فصل چهارم، دلايل مهم نفى تحريف قرآن اعم از نقل، عقل، سنت و اجماع طرح و سپس آراء قريب به پنجاه تن از بزرگان شيعه از قرن سوم تا عصر حاضر بتفصيل بيان شده است. همه آنها متفقا وقوع هر نوع تحريفى را در قرآن نفى كردهاند.

‫چکيده : تحقيق حاضر، به تبيين اين موضوع مي‌پردازد که: آيا قرآن کريم طبق گفته‌هاي برخي مستشرقان و قرآن پژوهان غربي، از ديگر فرهنگ‌ها و اديان کهن اثرپذيرفته و از واژگانشان استفاده کرده، يا کتابي مستقل و بي‌نياز از ساير فرهنگ‌ها و آموزه‌هاي مذاهب و ملل و نيز وحي الهي بوده، که سرآمد افکار و انديشه‌هاي زمان قبل و بعد خويش است و زبان خاصي نيز دارد؟ نويسنده در سه فصل الفاظ دخيل در قرآن يا همان معرّبات موجود درآن را که مربوط به ساير فرهنگ‌هاي ديني است، تجزيه و تحليل مي‌کند. وي در فصل اول ضمن بيان کليات تحقيق، ضرورت واژه‌شناسي مفردات قرآن و معرّبات در لغت، قرآن و ديدگاه انديش‌مندان مسلمان را شرح مي‌دهد. در فصل دوم به مباحثي درمقوله استشراق و فعاليت‌هاي مستشرقان اختصاص دارد و آراي آنان درباره قرآن نقد شده است. نگارنده در اين زمينه با تعريف استشراق و انگيزه‌هاي پيدايي آن، آثار و فعاليت‌هاي شرق‌شناسان درحيطه قرآن را ارزيابي مي‌کند. وي در فصل سوم از تحقيق خود، با اشاره به تأثير زبان‌ها در يکديگر و زمينه‌هاي وامگيري آن‌ها از هم، تأثيرپذيري زبان عرب از ديگر زبان‌ها بر اثر معاشرت و ارتباط با ساير ملل و فرهنگ را امري طبيعي قلمداد مي‌کند. او در بخش دوم ضمن نقد انديشه‌هاي مستشرقان در موضوع واژگان دخيل در قرآن، ديدگاه‌هاي مختلف در وجود الفاظ بيگانه در قرآن، فهرست کلمات دخيل در آن و جداول آن‌ها و آراي اهل استشراق درباره بيست واژه قرآن را فراروي مخاطبان پژوهش خويش قرار مي‌دهد.