جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

هدف پژوهش در این پایان نامه آشنایی با آیات روح بخش قرآن مبین و پی بردن به راز پیوند نماز و زکات در قرآن کریم و بیان نقش زکات در بهبود وضع اقتصادی جامعه این پژوهش با استفاده از منابع کتابخانه ها صورت گرفته و از منابع مختلف از جمله کتب تفسیری : (الکشاف زمخشری و تفسیر نمونه ) و لغوی : (تاج العروس والمفردات راغب ) و منابع دیگر استفاده شده نتیجه ی کلی اینکه بعد از تحقیق معلوم شد در ۲۶ آیه ی قرآن ، واژه های : صلاة و زکات با هم آمده و مورد تاکید قرار گرفته اند نماز بی زکات ، مقبول درگاه خداوندی نمی باشد از آن جا که زکات ، پاک کننده ی مال است و نماز، پاک کننده ی روح ، می توان نتیجه گرفت که : از نظر خداوند اهمیت اقتصادی برای جامعه ی انسانی ، برابر است با اهمیت روح برای انسان .

هدف پژوهش تبیین جایگاه و مقام پدر و مادر از نظر قرآن و روایات و اهمیت و حفظ احترام ، عظمت و ارزش آنها و حسن روابط میان پدران و مادران و فرزندان است روش نمونه گیری روش پژوهش : کتابخانه ای و راهنمایی های استادان نتیجه کلی : پدر و مادر مایه بقاآ و تربیت نسلهای انسانی و مرکز و بنیاد خانواده هستند، و ما انسانها باید ضمن اهتمام به شناخت جایگاه و حقوق آن در جهت حفظ ارزش و منزلت پدر و مادر در تمامی مسائل و نیز تعمیق و گسترش آن بکوشیم

هدف پژوهش : اثبات علم غیب برای پیامبران و امامان علیهم السلام روش نمونه گیری : فیش برداری و خلاصه نویسی متون مرتبط با موضوع رساله روش پژوهش : تحقیق کتابخانه ای است ، ابزار اندازه گیری کتب تفاسیر و احادیث است طرح پژوهش : این تحقیق در پنج بخش اصلی طرح شده است . ابتدا لغت غیب و اقسام و مصادیق آن بررسی شده است ، سپس امکان راهیابی بشر به عالم غیب عنوان گشته است . آنگاه علم غیب انبیاآ و اوصیاآ و ارتباط آنان با جهان غیب مورد تحقیق و مطالعه قرار گرفته است و در انتها موضوع ایمان به غیب نوشته شده است نتیجه کلی : پیامبران و امامان (ع ) با تعلیم الهی و بنابر مصلحت و اذن خداوند عالم به غیب هستند مگر غیب هایی که در انحصار خداوند متعال باشد

در این رساله با عنوان «ادب در تعالیم قرآن» سعی بر آن شده که با استفاده و کمک از تفاسیر شریف و منابعی که در باب تدبر و تعقل در آیات نورانی الهی است جامعه عمل بپوشانیم. «ان شاءالله تعالی» این تحقیق در چهار فصل به بررسی«ادب در قرآن» پرداخته: در فصل اول می خوانیم، علمای اهل لغت برای«ادب» معانی مختلفی ذکر کردند همچون آداب دانی، سلوک، تربیت، آراستگی ظاهری، فروتنی، حیا و شکسته نفسی و غیره و در اصطلاح تلطیف روحی و شکوفایی فضایل اخلاقی انسان را می توان بر شمرد. با مطالعات و بررسی به نظر می رسد که اگر تربیت کردن توسط انسان و با برنامه نظام یافته ای تحقق یابد آن واژه را «تربیت» می نامند. اگر تحول از روزگار و حوادث تلخ و ناگوار ناشی باشد«ادب» می نامند. اخلاق هم در مورد صفاتی به کار می رود که به تدریج و در پی تکرار عملی حاصل شود به گونه ای که با استقرار آن حالت در نفس عمل به سهولت و بی درنگ انجام پذیرد. سؤال دیگر نسبی یا مطلق بودن ادب است، می دانیم که خوبی و بدی امری نسبی است یعنی معیار اساسی برای خوبی و بدی وجود ندارد برای شناختن خوبی و بدی باید در متن جامعه قرار گرفت تا بدانیم رفتار آن جامعه چه به ما می گوید، آداب و خاصیت تغییر پذیری دارد یعنی با خلق و خوها و نژادهای متفاوت تغییر می کند. نشست و برخاست و انس و معاشرت با افراد مؤدب خلق و خوی و رفتارمان را به زینت ادب می آراید. از لقمان حکیم در این باره پرسیدند: ادب از که آموختی؟ فرمود: از بی ادبان که هر چه از فعال ایشان در نظرم قبیح آمد از آن دوری کردم. در فصل دوم برخی از مصادیق ادب در رفتارهای فردی را به خواننده ارائه می دهند به طور مثال چگونگی و کیفیت راه رفتن و سخن گفتن. خداوند در قرآن فرموده: در راه رفتن و سخن گفتن اعتدال را رعایت نما و از صدای خود خواه که زشت ترین صداها صدای خران است. درست است که راه رفتن مسئله ساده ای است اما بیانگر حالات درونی و اخلاقی و احیاناً نشانه شخصیت انسان است. چرا که رو حیات در لابلای همه اعمال انسان منعکس می شود. خداوند می فرماید: «عباد الرحمن الذین یمشون علی الارض هوناً» البته باید دانست که تواضع در راه رفتن به این معنی نیست که بی رمق گام برداشت بلکه در عین تواضع گام هایی محکم و حاکی از جدیت و قدرت است. در باب سخن گفتن لقمان اندرزهایی پربار برای فرزند خویش دارد از جمله اینکه تا سخن گفتن ضرورتی نداشته باشد. سکوت بهتر است، البته باید فهمید که در مواردی که لازم است مؤمن سخن بگوید هرگز سکوت جایز نیست مانند جائیکه به کسی ظلم شده. قرآن که خود از جنس کلام است آداب سخن را کاملا رعایت می کند همچون فصاحت، بلاغت، لینت، سدید بودن کلام، میسور بودن کلام، حسن مطلع و ختام، عفت در کلام. از دیگر مصادیق آداب فردی آداب خوردن است که بارعایت آنها می توان به سلامت تن کمک کرد. دقت در شکل ظاهر و قیافه هم از دیگر دستورات اسلام است که به آن تأکید و سفارش فراوان شده مؤمن با ظاهر آراسته مردم را به سوی خود جذب می کند و سپس می تواند بر روی آنها تأثیر بگذارد. البته باید دانست که آراستگی ظاهری، نو پوشی، لباسهای متنوع و مد پرستی نیست. در فصل سوم مصادیق ادب در رفتارهای اجتماعی است چون خانواده، میهمانی، مجلس،آداب معاشرت با پیامبر و معصوم، با غیر مسلمان. مثلاً در خانواده اگر چه عواطف انسانی و مسئله حق شناسی به تنهایی برای رعایت احترام در برابر والدین کافی است، ولی اسلام در این مورد نیز کوتاهی نکرده و نیکی به والدین را پس از مسئله توحید قرار داده. یکی دیگر از مسایل مهم در اسلام صله رحم است که خود خدا در قرآن در داستان نوح و هلاکت پسرش تأکید کرده. یکی از عالی ترین درسهای انسانی و تربیتی که در مکتبهای الهی این است که پیوندهای مادی همیشه تحت الشعاع پیوندهای معنوی است. اسلام برای میهمانی هم شرایطی ذکر کرده که موجب نزدیکی دلهای مسلمانان است و حقوقی که بر گردن هر یک از میهمان و میزبان گذاشته است دلیل بر اهمیت موضوع است. در فصل آخر به ادب در پیشگاه حق تعالی اشاره دارد، آری هر بنده ای آغاز و افتتاح کار خود را با نام خدای خویش قرار می دهد خدا هم کلام خود را با نام خود شروع می کند تا مبارک باشد و درسی برای بندگان، کلمه«بسم» ادب وآموزشی است از خدا برای بشر. در باب قرائت قرآن هم آدابی است، چون طهارت، پاکیزگی دهان، نشستن با سکون و ادب، تکیه نزدن، پای خود را دراز نکردن، شمرده و با تأنی قرآن خواندن، گریستن، سجده، استعاذه، و اتمام نیکوی تلاوت قرآن که در هر موردی به تفسیر خواهیم گفت. اسلام انسانها را سفارش به نماز می کند آری یاد خدا آرامش دلهاست و بهترین وسیله یاد خدا، نماز است. نمازی که با حضور قلب باشد که عاشق را به یاد معشوق بیندازد و دل را جلا دهد. پاکی، هوشیاری، طهارت(وضو، غسل، تیمم) هم از شرایط قبول نماز است و دعا، به معنی طلب و خواستن و در اصطلاح اظهار نیاز و خواهش به درگاه خدا که این نیز باید با توجه قلبی و از ته دل خواستن باشد و زمان و مکان دعا نیز در استجابت آن اثردارد.

تحقیقی که پیش رو داریم تحت عنوان قضا و قدر از دیدگاه قرآن و روایات است، که به روش کتابخانه ای تهیه شده است. این تحقیق شامل چهار بخش است که یک به یک از نظر می گذرانیم. بخش اول به مفاهیم اختصاص داده شده است که خود شامل دو فصل می شود، در فصل اول به معنای لغوی قضا، معنای اصطلاحی قضا و اقسام قضا پرداخته شده است. در فصل دوم معنای لغوی قدر، معنای اصطلاحی قدر و اقسام تقدیر پرداخته شده است. در بخش دوم به بررسی قضاو قدر در کلام وحی و سخنان معصومین پیرامون آن بحث شده است. در بخش سوم که شامل3 فصل است در خصوص رابطه قضا و قدر با جبر و اختیار بحث به میان آمده است: که فصل اول شامل جبر، اختیار، امر بین الامرین است فصل دوم به دیدگاه های جبر گرایان و اختیار گرایان و دیدگاه امامیه در رابطه با قضا و قدر پرداخته شده است و در فصل سوم آیات راجع به جبر و اختیار آورده شده است. و در بخش چهارم به پیامدهای اعتقاد به تقدیر از دیدگاه اعتدایی در موارد مختلف سخن به میان آمده است. که فصل اول به تأثیر اعتقاد به تقدیر در اخلاق معنوی انسان و در فصل دوم با تأثیر اعتقاد به تقدیر در معیشت انسان و در فصل سوم به تأثیر اعتقاد به تقدیر دربرخورد با اموری که از عهده انسان خارج است و در فصل چهارم به تأثیر اعتقاد به تقدیر در برخورد های اجتماعی و در فصل پنجم به تأثیر ایمان به قضا و قدر الهی بحث به میان آمده است و در پایان این پژوهش نیز به نتیجه گیری کلی از تحقیق پرداخته ایم.

آنچه در این نوشتار مورد بحث و بررسی قرار می گیرد، در ده فصل تحت عنوان فرهنگ واژگان قرآن حروف (م-ی) طبق تفسیر ابوالفتوح رازی(روض الجنان و روح الجنان) می باشد. اما پیش از شروع این بحث لازم دانستیم تا پیرامون مواردی از قبیل، زندگی و آثار و احوال ابوالفتوح رازی، تفسیر او و تاریخ ترجمه فارسی قرآن مباحثی را ارایه نماییم. همچنین در ادامه و پس از پایان فرهنگ لغات، حروف (م-ی) که پنج فصل این تحقیق را شامل می شود، پیرامون دو مورد دیگر یعنی اختلاف قرائات و نیز واژگان غیر رایج و نامانوس به کار رفته در تفسیر ابوالفتوح که در دوران اخیر کاربرد ندارند بحث خواهد شد. بنابراین آنچه در ذیل هر یک از مباحث ذکر شده در فوق، در ادامه این نوشتار خواهد آمد به قرار ذیل می باشد: فصل اول مربوط به معرفی ابوالفتوح رازی و شرح حال او و نیز آشنایی اجمالی با آثار او می باشد. فصل دوم درباره مهمترین اثر ابوالفتوح یعنی تفسیر روض الجنان، ابعاد و ویژگیهای آن، سخن بزرگان درباره این تفسیر و مواردی دیگری از این دست خواهد بود. فصل سوم این تحقیق تاریخچه ای است از ترجمه قرآن به زبان فارسی و پیشینه آن. آنچه در ذیل این عنوان آمده به قرار زیر می باشد: نمونه هایی از ترجمه های کهن قرآن به زبان فارسی، ریشه و اصل کلمه ترجمه، معانی و مفاهیم واژه ترجمه و موارد دیگری که بعداً ذکر آن خواهد آمد. فصل چهارم تا هشتم شامل لغاتی از قرآن کریم است که با حروف (م- ی) شروع شده اند. ضمن اینکه برای هر یک از این لغات ترجمه آن بر طبق ترجمه تفسیر ابوالفتوح رازی، و نیز شاهد مثال آن هم از آیات قرآنی همراه با ترجمه آن، به همان شیوه آورده شده است. با این توضیح که چون موضوع این پروژه یک فرهنگ واژگان قرآنی است، بنابراین آنچه در این پژوهش به عنوان مبنا و پایه کار و نیز ترتیب الفبایی واژگان آن مورد استفاده قرار گرفته، فرهنگ نامه قرآنی دکتر محمد جعفر یا حقی می باشد. مساله ای که در فصل نهم مورد بررسی قرار می گیرد این است که ابوالفتوح کدامیک از قرائات مشهور قرآن را مورد قبول دانسته و تفسیر خود را بر اساس آن نوشته است. بنابراین برای روشن نمودن این مساله چند نمونه از آیاتی را که در تفسیر ابوالفتوح دارای اختلاف قرائت هستند را مورد بررسی قرار داده تا از مجموع آنها نتیجه مورد نظر را کسب کنیم. در فصل دهم تعدادی از لغات فارسی قدیمی و غیر رایج که در ترجمه تفسیر روض الجنان مورد استفاده قرار گرفته اند به همراه معنی امروزی آنها ذکر شده است. در پایان نیز نتیجه گیری کلی و نهایی از مباحث ارایه شده در این فصول آورده خواهد شد.

مجموعه ای را که در پیش رو دارید رساله ای است در زمینه بررسی مبانی دعای شریف کمیل. که در این مجموعه سعی شده است که کلام امام علی(ع) با قرآن مبین سنجیده شود تا ریزش مطالب قرآنی در سخنان ائمه اطهار به ویژه امام علی قرآن ناطق - به اثبات برسد. این مجموعه شامل9 فصل می باشد. که در فصل اول به بررسی مختصری از زندگی کمیل پرداخته شده است که شامل شأن دعای کمیل، آشنایی اجمالی با زندگی کمیل و سخنان بزرگان در مورد کمیل می باشد. در فصل 2، به مفاهیم و کلیات پرداخته می شود. که در این فصل سعی شده به بعضی از الفاظی که با خواندن دعا در ذهن تداعی می شود یا با آن در دعا برخورد می کنیم، پرداخته شود. که این فصل نیز شامل معنای لفظ دعا، حالات دعا، که خود شامل زبانهای دعا می شود مثل زبان ستایشی، زبان آموزش و ...، توبه آثار و ضرورت آن و بررسی کلمه رب می باشد. در فصل 3، در این فصل بحثی در مورد رحمت خداوند شده است که شامل رحمت در لغت و اصطلاح، مصادیق رحمت، رحمت عامه که شامل مظاهر رحمت عامه می باشد، قدرت خدا بر هر چیزی و.... می شود. در ادامه به بحث در مورد رحمت خاص پرداخته می شود که این نیز شامل، بخشیدن گناهانی می شود که انسان را از خدا دور می کند و امام خواستار بخشیده شدن این گناهان هستند. در فصل 4 به ویژگی خداوند که بسیار برجسته است اشاره می شود که شامل، قدرت لایزال الهی و چشم پوشی خدا از گناه است. در فصل 5 به مسأله ظلم به خویشتن می رسیم که در آن بنده اعتراف به گناه می کند و معتقد است این گناه، هیچ ضرری به کسی نمی زند بلکه فقط فرد گناهکار به خود ظلم می کند. و در ادامه به صفات خدا می رسیم که عبارتند از ستار العیوب و غفار الذنوب و پس از آن بنده به مواردی اشاره می کند که لطف خدا نسبت به اوست. که این نیز شامل، تبدیل کننده بدیها به خوبیها و دفع کننده بلا ها و منتشر کننده اوصاف خوب از زبان مردم می شود. در فصل 6 که به عنوان دلتنگی و دوری نسبت به خدا به خاطر اعمال بد است شامل بیان دلتنگی از اعمال، عدم قبولی دعا به خاطر گناه، نفاق عامل عدم استجابت دعا، دفع ضرر از جانب خدا، انسان و پیروی از هوای نفس، حتمی بودن قضای الهی، برگشت به سوی خدا در اوج دلشکستگی و توجه به کرم الهی، تربیت و خلق انسان، اعتراف به مقام ربو بیت خدا و... می شود. که زیباترین قسمت ارزشی است که خداوند برای انسان قایل است که در این فصل بحث شده است. در فصل 7 در این فصل بنده به عذاب الهی توجه می کند در عین حال از رحمت الهی نیز مأیوس نمی شود. که در اینجا به حالت سجده توجه شده که نزدیکترین حالت انسان به خدا است. در ادامه به آیات خلود در جهنم اشاره شده است بعد به شکایت بنده از امور دنیوی و اخروی نزد خدا، جدایی بین افراد در دنیا، عدم تحمل دوری از خداوند، دادخواهی فرد گنهکار در آتش، و نالیدن بنده و در عین حال به رخ کشیدن رحمت خدا و امید به این رحمت حتی در آتش جهنم و در ادامه نیز به جهنم و پر شدن آن و عمل کردن خدا به وعده اش اشاره شده است. در آخر باز در خواست بنده از خدا برای بخشیده شدن گناهان مد نظر قرار گرفته است. در فصل 8 که با عنوان یاری درست، بنده از خداوند طلب یاری برای روزی و افزایش خوبی می کند و در عین حال به این مطلب اشاره می کند که قدرت از آن تو است و ای خدای من تو آگاه از نیاز منی پس سر نوشت من در ید قدرت تو است. در فصل9 که به صورت کلی به در خواست قبولی طاعات از خدا اشاره شده است بنده که سنبل آن، امام علی(ع) است بعد از آن که خدا را به حقانیتش قسم می دهد، از او می خواهد که یاریش کند که تمام اوقاتش با یاد او باشد و در زندگی هدف واحدی داشته باشد پس به خدا توکل می کند و در ادامه در خواست تقرب به او را دارد که در این راه به سبقت و سرعت و خشیت اشاره می کند و در خواستهایی مانند، دفع شر توسط خدا را دارد، و از او می خواهد که دعایش را اجابت کند، دردهایش را درمان کند.

این تحقیق به بررسی احکام قضاء و شهادت در قرآن می پردازد و به روش کتابخانه ای جمع آوری گردیده است. که در سه بخش گنجانده شده است. بخش اول: شامل سه فصل که به ترتیب عبارتند از: معنی لغوی و اصطلاحی قضاء، نگرش کوتاه به تاریخ قضاء، تاریخ قضاءدر اسلام می پردازد. بخش دوم: که اصلی ترین بخش پایان نامه محسوب می شود که عنوان آن قضاء می باشد و به پنج فصل تقسیم می شود. روش دادرسی در اسلام، صفات قاضی، آداب قاضی، وظایف و حقوق قاضی. و آخرین فصل، احکام دعاوی می باشد که خود به دو زیر فصل اقرار و انکار تقسیم می شود. و در آخر بخش سوم که عنوان آن، شهادت می باشد که به تعریف شهادت و شاهد، ارزش شهادت، انواع شهادت، شرایط و صفات شاهد و شهادت می پردازد. و در فصل دوم از همین بخش به احکام سوگند می پردازد.

در این تحقیق سر گذشت و ماجرای اصحاب کهف در قرآن بررسی شده است. سر گذشتی که می تواند درس عبرتی برای ما مسلمانان باشد. متن اصلی این تحقیق پس از ذکر عناوینی شامل تقدیم، سپاس و چکیده و مقدمه به نه فصل تقسیم بندی شده است که خلاصه و چکیده ای از مطالب کلی آن به شرح ذیل می باشد: در فصل اول مطالب و عناوین کلی پیرامون سوره کهف و نیز داستان کهف که شامل تعاریف لغوی کهف و رقیم، تعریف قصه، پیشینه قصه، اصطلاح قصه در قرآن، مقصود و اهداف قصه در قرآن و چگونگی شروع آنها و مهمترین اهداف آن و نیز نکات کلی پیرامون سوره کهف که شامل فضلیت سوره و محتوای سوره و ارتباط و تناسب سوره کهف با سوره حمد، بیان گردیده است.

رساله حاضر، پژوهشی پیرامون جمع آوری قرآن از نظر خاور شناسان می باشد. این پژوهش با تمام موانعی که بر سر راه خود داشته، از قبیل کمبود منابع و... به روش کتابخانه ای تهیه شده و شیوه تدوین بدین گونه بوده است که نظرات خاور شناسان را درباره موضوع مورد بحث، عنوان کرده و برخی از این نظرات در پاورقی پاسخ داده شده است. این رساله مشتمل بر دو بخش است: بخش اول: کلیات و مفاهیم است که شامل چهار فصل می باشد: فصل اول: تعاریف فصل دوم: تاریخ پیدایش خاور شناسی فصل سوم: انگیزه ها و روشهای خاورشناسان فصل چهارم: شبهات و اتهامات خاورشناسان و واکنش مسلمانان در قبال ایشان بخش دوم: جمع آوری قرآن از نظر خاور شناسان می باشد که در سه فصل تنظیم شده است. فصل اول: جمع آوری قرآن در عهد پیامبر از نظر خاور شناسان فصل دوم: جمع آوری قرآن در عهد ابوبکر و عمر از نظر خاور شناسان فصل سوم: جمع آوری قرآن در عهد عثمان از نظر خاور شناسان و پایان این رساله نوشتار چند صفحه ای ملحقات می باشد.