جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

فی بحثا هذا عن الهجرة فی ظِلال القرآن الکریم، نضع بعض القواعد التأسیسیّة فی هذا المجال؛ لتکون عوناً لمن یرغب أن یتوسّع فی البحث والکتابة، وقد اعتمدنا أساساً علی القرآن الکریم، وأحادیث النَّبیّ وأهل بیته الأطهار^ وسیرتهم فی التوصّل إلی المعالم الاساسیة، التی أرادها الله تعالی من الهجرة والمهاجر، مع الاستفادة من الشواهد والدراسات العلمیّة الحدیثة، ومن تجربتی الشخصیة من السنین الماضیة التی قضیناها فی خدمة المهاجرین والمغتربین خارج البلدان الاسلامیة ولا سیما فی القارّة الامریکیة، وکذلک من خلال متابعة عیّنات من الظواهر التربویّة والنفسیّة والروحیّة فی أرض الاغتراب والمهجر. وقد وزّعنا هذا البحث علی فصول تسعة؛ فبعد ذکر مدخل الرِّسالة والمقدمة تناولنا فی الفصل الأول: مباحث تعریف الهجرة لغةً وأصطلاحاً، وخلاصة التَّعریفین وأنواع الهجرة. أمّا فی الفصل الثّانی فقد تحدَّثنا عن فضل الهجرة، وآثارها فی القرآن الکریم. أمّا فی الفصل الثّالث فقد تناولنا صفات المهاجرین فی القرآن الکریم، وقبس من تفسیر آیة الهجرة. ثمّ تطرّقنا فی الفصل الرابع الی مباحث أحکام الهجرة، لا سیما التعرّب بعد الهجرة من الناحیة الفقهیة وفقاً لمذهب أهل البیت^. وعرضنا فی الفصل الخامس مباحث الهجرة فی التأریخ القدیم، وبأنَّها سنَّة من سنن الأنبیاء^ ثم تطرّقنا الی بحث الدروس المستفادة من الهجرة النَّبویَّة. وفی الفصل السّادس تحدثنا عن أنَّ الهجرة تمثّل هویّة الامّة. وفی الفصل السّابع تطرّقنا الی رحلة الهجرة وکیفیَّة تمهیدها لتأسیس الدَّولة الاسلامیة. وکذلک تطرّقنا فی الفصل الثامن الی الهجرة فی العصر الحاضر من خلال البحث فیها بین السلب والایجاب. وأخیراً فی الفصل التّاسع ذکرنا دوافع الهجرة الحدیثة ومشاکلها، ثمَّ أفردنا بحثین مستقلّین لاهمیّتهما، وهما: الاسرة المسلمة المغتربة فی مواجهة التحدیات، و الجالیة المهاجرة وظاهرة أنحراف القیم. ثم کلمة الختام، والمصادر، وفهرست البحث. وقد اخترنا الأسلوب المیّسر فی طرح الافکار، متجنّبین استخدام المصطلحات الغامضة والعبارات المبهمة، لتکون الاستفادة عامّة وشاملة لجمیع المستویات، لا سیما المهاجرین منهم. والهدف من هذا البحث هو إبقاء الرُّوح الإیمانیَّة متّقدة فی قلوب المهاجرین والمهاجرات المقیمین فی الدُّول غیر الإسلامیَّة، فنعرض الأسباب علّنا نوفّق فی تذکیر من تغافل عنها لیراجع نفسه، ویعود إلی دینه وتقالیده التی تطبّع علیها، وهذا هو الهدف الرئیسی الَّذی توخَّیناه. وسیبقی حدث الهجرة المبارک حدثاً عظیماً، ووقعاً فریداً، نستلهم منه العبر، ونأخذ الدروس، ونتعلّم کیف نقیم أمّةً کما أقامها النَّبیّ العظیم وعلی طریقته الإلهیة العظیمة. لقد کانت الهجرة هی التأخر الصحیح لبدایة عهد بناء الدولة الناشئة، والأمّة الواعدة، وقبل ذلک کانت مجرّد دعوة، وبحث عن مأوی تنطلق منه الدعوة إلی الله تعالی. فنطّلع وإیّاکم علی هذا الحدث الالهی العظیم، وآثاره المبارکة فی الماضی لکی نشخّص الحاضر ونبنی المستقبل، کل ذلک مستلهمین المعرفة والحقیقة التی لا غبار فیها من کتاب الله الذی لا یأتیه الباطل، من بین یدیه ولا من خلفه، حیث قال تعالی: «إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّکْرَ وَإِنَّا لَهُ لَحَافِظُونَ». نسأل الله تعالی أن یوفّقنا لخدمة دینه ومنهجه، ومن أمرنا بطاعتهم، وان یُحسن عواقبنا، وأن یجعل خواتیم عملنا خیرها، إنّه نعم المولی ونعم النصیر، وآخر دعوانا أن الحمد لله ربّ العالمین.

نویسنده در این پژوهش طی شش فصل با این عناوین آیات و روایات را بررسی کرده است: کلیاتی درباره مفاهیم و عناصر تربیت و تعلیم، اهداف تربیت و تعلیم، تربیت به روش الگویی، جوان و اخلاق، نسبت و سیره پیامبر و اهل بیت(ع) و آداب و رسوم صحیح زندگی.

این پایان نامه در چهار بخش نوشته شده است ومباحث آن عبارتند از: نگاهی اجمالی به تعلیم و تربیت اسلامی و جایگاه روش ارائه الگو در آن، روش قصه پردازی قرآن کریم با بررسی سیمای یوسف (ع)،موسی (ع) و پیامبر اسلام (ص) و نیز سیمای دشمنان آنان، روش الگو نمایی قرآن از طریق تمثیل و تشبیه، وبالاخره معرفی چند نمونه از الگوهای قرآن.

این پایان نامه به عربی نگارش شده و مشتمل بر دو بخش است: در بخش اول علم وقف و ابتدا بررسی شده و موضوعاتی نظیر اقسام وقف مورد بحث قرار گرفته است و در بخش دوم موارد وقف و ابتدا در سوره حمد و صد آیه نخست سوره بقره بیان شده است.

موضوع این پژوهش « الگوهای تربیتی قرآن ( زنان و مردان نمونه)» می باشد. نوع منابع استفاده شده در این پژوهش شامل منابعی چون تفاسیر قرآن، کتابهای روایی و کتاب های تربیتی و اخلاقی و همچنین کتابهایی در مورد زندگی ائمه معصومین ( علیهم السلام) می باشد. واژگانی که بازشناسی دقیق آنها به روشن شدن آیات و روایات کمک می کنند عبارتست از: الگوها، اسوه، تربیت، مربی، پرورش. پژوهشی که در پیش رو دارید در پنج بخش تنظیم شده و هر بخش شامل چندین فصل است. بخش اول: کلیات است که شامل دو فصل میشود: فصل اول: مبانی واصول تحقیق، فصل دوم: کلید واژه. بخش دوم: اهمیت موضوع که در سه فصل خلاصه شده : فصل اول:درباره مفهوم الگو و اسوه از دیدگاه قرآن، فصل دوم:در مورد نقش الگوسازی در رشد و سقوط انسان و فصل سوم:به تقسیم بندی الگوها اختصاص یافته است . بخش سوم:ویژه صفات و ویژگی الگوها در قرآن است که شامل پنج فصل می شود: فصل اول: صفات مؤمنان،و در فصل دوم: صفات پرهیزگاران،و در فصل سوم: صفات عبادالرحمان،و درفصل چهارم:صفات ابرار(نیکان) و در فصل پنجم: صفات اولوالالباب مورد بررسی قرار گرفته است. بخش چهارم:در تبیین شیوه های تربیتی اسلام است که در یک فصل به نام: نمونه ای از روش های تربیتی اسلام آمده است. و بخش پنجم: الگوهای تربیتی قرآن را در بر می گیرد که شامل چهار فصل می شود: فصل اول: الگوهای تربیتی در قرآن. فصل دوم: مردان نمونه، فصل سوم: زنان نمونه و فصل چهارم: خانواده ها و اجتماعات نمونه. و در پایان چند پیشنهاد در رابطه با انتخاب الگوی مناسب آمده است.

هدف پژوهش بررسی اینکه چنددرصد از آیات جوشن کبیر با آیات قرآن کریم مطابقت دارد و از قرآن کریم نشأت گرفته است. روش پژوهش کتابخانه ای است. طرح پژوهش ابتدا اسماء الهی موجوددر دعای جوشن کبیر دسته بندی شد. ریشه مشترک هر دسته استخراج گردید. بررسی مختصری از نظر تفسیری و لغوی انجام شد. در انتها آیات مربوط به هر دسته استخراج و درج گردید. نتیجه کلی نشان می دهد تقریبا دو سوم آیات جوشن کبیر ریشه قرآنی داشته و با آیات قرآن کریم قابل تطبیق می باشند که از این میزان تعدادی یامستقیما با آیات قرآن تطبیق داشتند و تعدادی نیز به طور ضمنی در آیات مطرح شده بودند.

با توجه به اهمیت و حساسیت « قضاوت و داوری» در اسلام، این سئوال مطرح می شود که آیا «قضاوت» فقط در بعد خاص مدنظر است یا در بعد عام نیز هرگونه اظهار نظر وابراز عقیده در باره اشخاص، مسائل و رویدادهای مختلف نوعی داوری تلقی شده و از نظر اهمیت در ردیف قضاوتهای نوع اول است؟ آیا اصول و مبانی خاصی برای این نوع داوریها وجود دارد؟ این داوریها بر چند نوعند ، آثار و پیامدهای آنها چیست؟ ازآنجایی که قرآن «تبیانا لکل شی» است ، به نظر می رسد با مراجعه به آن بتوان به پاسخ این سئوالات دست یافت ورساله حاضر درهمین راستا شکل گرفته و درصدد تبیین ابعاد مختلف قضاوت و داوری در معنای عالم است.روش کار دراین زمینه مراجعه به قرآن، استخراج آیات مربوط به موضوع، تجزیه و تحلیل ، دسته بندی و سپس شرح و توضیح آنها با استناد به تفاسیر معتبر شیعی و روایات معصومین (علیهم السلام) بوده است. نتایج تحقیق حاضر عبارت است از این که قرآن هرنوع اظهار نظر، موضع گیری و انتخاب انسان را نوعی داوری محسوب کرده که می تواند حق یا باطل باشد. رعایت «عدل و قسط » از طریق توجه به ندای فطرت سلیم، رجوع به کتاب خدا، پیامبر اکرم(ص) و امامان معصوم که عدل مجسم اند؛ ضامن حقانیت قضاوتهای بشری است و برعکس پیروی از هوا و هوس، ظن و گمان، تعصبات بی جا، عناد با حق و... داوری را درمسیر باطل قرار داده و انسان را گرفتار پیامدهای زیانبار دنیوی و اخروی آن می گرداند. بیان نمونه های فراوانی از قضاوتهای حق و باطل بشری در قرآن در واقع آموزش چگونگی تنظیم قضاوتها در مسیر حق و پرهیز از قضاوتهای باطل است. کلیدواژه: قرآن، اختلاف، داوری، قضا، حکم،حق، باطل، عدل، ظلم

این پایان نامه در هشت فصل نوشته شده است و مباحث آن عبارتند از: مفهوم هنر حاوی مباحث عناصر زیبایی، نقش هنر در حفظ آثار اسلامی، طبقه بندی هنرها، بررسی عوامل رویکرد آدمی به جلوه های هنری، بررسی علل مخالفت با مقوله های هنری، فلسفه ی هنر، جلوه های هنر در کتاب تکوین و تشریع؛ قرآن شاهکار اثر منثور شامل موضوعات ویژگی های اثر منثور، خصوصیات هنر بیانی قرآن، و قرآن و رعایت سجع؛ هنر خطابه و جایگاه آن در کتاب و سنت، بررسی جایگاه شعر در قرآن و روایات، بررسی جایگاه هنر قصه پردازی در قرآن و روایت. هنر موسیقی و جایگاه آن در قرآن و روایات، هنرهای تصویری و تجسمی از نگاه کتاب و سنت و هنر نمایش رساترین ابزار انتقال پیام. برشمرده، ضمن تعریف نمایش، هنر نمایش از دیدگاه آیات و روایات را بررسی نموده و در آخر، تحلیلی نهایی بین انظار صاحبان بینش و کسانی که غیر آنان دارد که با این تحلیل رساله پایان می پذیرد.

در رساله حاضر سعی بر آن شده که عقاید ادیان مختلف اعم از الهی و غیرالهی درباره منجی بیان گردیده و در نهایت وضعیت این ادیان از دید روایات عدیده در زمان ظهور و تشکیل حکومت حضرت مهدی (عج) بررسی شود. اینکه حضرت چه برخوردی با ادیان رهبران و پیروان آنها خواهند داشت مورد بررسی قرار گرفته است. همچنین آیات قرآنی که ناظر بر برپایی حکومت جهانی امام عصر عج می باشد در این رساله گنجانیده شده است و با مراجعه به تفاسیر، سرنوشت دیگر ادیان در دوران ولایت و زعامت امام زمان (عج) بیان شده است. در بخش پایانی با مصاحبه ای که با مسئولان فرهنگی سه دین بزرگ دنیا (زردشتی، یهودی و مسیحی) ترتیب داده شده است به طور کلی منجی موعود در آن ادیان با دین اسلام مورد مقایسه قرار گرفته است.

پایان نامه حاضر در چهار فصل به بررسی روایات تفسیری امام صادق(ع) ذیل جزء دو قرآن کریم پرداخته است: در فصل اول کلیاتی درباره تعریف موضوع، تعریف مصطلحات (سندی، رجالی، دلالی) آمده است. فصل دوم به روایات تفسیری مروی از امام صادق(ع) اختصاص دارد. این روایات از کتب تفسیر روایی شیعه یعنی تفاسیر برهان، صافی، عیاشی، قمی و نورالثقلین جمع آوری، سندیابی، استخراج و استدراک مأخذ شده و نیز لغات مشکل ترجمه و آدرس آیات موجود در متن حدیث یاد شده است. در فصل سوم شرح حال رجال و در فصل چهارم تحلیل متن احادیث از نظر سند و محتوا آمده است.