جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

این پایان نامه در یک مقدمه و پنج فصل تنظیم یافته است: در مقدمه ضرورت و اهمیت تفسیر قرآن کریم بویژه تفسیر آیات متشابه بیان شده است. فصل اول،تاریخچه ای است مختصر پیرامون زمینه های تدوین کتب تفسیری مربوط به آیات متشابه و مساعی مفسران اسلامی در ادوار مختلف . در فصل دوم، نقد و بررسی آراء گوناگون در مورد اصطلاح محکم و متشابه آمده است. فصل سوم، به بحث از حکمت ورود متشابهات وروشهای تفسیر آن پرداخته است. در فصل چهارم،دیدگاه قرآن در باب محکم و متشابه بررسی شده است و فصل پنجم در تبیین ریشه های توجه و روی آوری به آیات متشابه و ارائه نمونه هایی از این قبیل آیات است.

در این پایان نامه «فتنه» از نگاه قرآن مورد بررسی قرار گرفته است. این پژوهش در 5 فصل سامان یافته است. فصل اول: به بررسی واژه فتنه در لغت پیش از اسلام و بعد از آن پرداخته است. فصل دوم: به بیان معنای لغوی فتنه در اصطلاح قرآن اختصاص یافته است. در این فصل تلاش شده است که مهمترین آراء و دیدگاههای مفسران شیعه و سنی به اختصار ذکر شود. آنگاه مفهوم اصلی فتنه با توجه به معنای لغوی، سیاق آیات و محتوای روایات مورد بررسی قرار گرفته است. فصل سوم: به بیان برخی از مصادیق فتنه در تاریخ اسلام اشاره نموده ایم. فصل چهارم: به بیان مهمترین ویژگیها و خصوصیات فتنه پرادخته و با توجه به پاره ای روایات این ویژگیها به اختصار توضیح داده شده است. فصل پنجم: به بیان ریشه های فتنه ها و راههای گریز از تنگنای فتنه ها اختصاص یافته است.

تربیت روحی واخلاقی انسان برای هر جامعه ای امری مهم وحیاتی است با وجود این نگاهی به اوضاع جوامع بشری نشان می دهد که آنچه قبل از همه به دست فراموشی سپرده شده ، تربیت اخلاقی ومعنوی انسان است. تمام نابسامانیهای موجود در سطح جهانی و انواع گرفتاریهایی که امروزه بشریت دست به گریبان است، همگی ناشی از غفلت انسان از تربیت وسازندگی روحی واخلاقی است ،بنابراین اصلاح وتهذیب نفس گام مهمی در تربیت و سازندگی روحی و اخلاقی است. یکی از راههای تهذیب نفس عمل به فضایل و دوری از رذایل اخلاقی است . در این میان یکی از راههایی که در این مسیر به ما کمک می کند ادعیه می باشد،دعای ابو حمزه ثمالی حاوی مضامین قرآنی ،اخلاقی بسیاری است که به بررسی آن می پردازیم. با توجه به عنوان ]مضامین قرآنی دعای ابوحمزه ثمالی( فرازهای اخلاقی)[ ابتدا به معرفی ابوحمزه ثمالی می پردازیم. پس از آن به معرفی اجمالی دعا اشاره می گردد. استخراج فضایل اخلاقی مذکور در دعا از جمله :محبت ، امید ، تواضع ، صبر، توکل ، توسل ،آرامش، ذکر،شکر، وحسن ظن به خداوند، استغفار واستخراج رذایل اخلاقی مذکور در دعا از جمله مکر ، ریا ،بخل ، تکبر، ، حسد،حرص وطمع در کنار قرآن ، روایات وکتب اخلاقی از مباحث فصلهای بعد خواهد بود. در نهایت به این نتیجه خواهیم رسیدکه امام در تمام فرازها، برگرفته ازآیات قرآنی ، بعنوان یک انسان کامل هدایت جامعه بشری را عهده دار شده اند.

هدف پژوهش بررسی مبانی قرآنی خطبه غدیریه پیامبر و تطبیق آن با آیات قرآن کریم و اذعان به غنی بودن مضامین خطبه از معارف قرانی است. روش پژوهش مطالعات کتابخانه ای و بررسی منابع موجود و استفاده از نرم افزار رایانه ای است. ابزار اندازه گیری با استفاده از فیش برداری از منابع موجود و مصاحبه با اساتید است. طرح پژوهش بررسی خطبه غدیریه و تطبیق ان با ایات قران و بیان ایاتی در ذیل هر قسمت از خطبه که با مضامین ان مطابقت دارد. نتایج نشان میدهد که غدیر، مجموعه وقایع سرنوشت ساز است که » خطبه غدیر« شاخص ترین و زنده ترین سند ان است . این خطبه ، قانون نامه زیر بنایی و ابروی اسلام است که چکیده ان جمله » من کنت مولاه فعلی مولاه « و نتیجه ان » ولایت امیرالمومنین علیه السلام « است.

هدف پژوهش دست یابی به وجوه معنایی « دعاء » در قرآن و معناشناسی واژگانی که از حوزه ی معنایی « دعاء» به شمار می آیند - آشنایی با فرهنگ ، آداب و آثار دعا در « قرآن و حدیث » تبیین جایگاه « نیایش و پرستش » در آموزه های پیراسته ی « قرآن و عترت » و بهره مندی از بهره های زندگی دینی- شناخت نیایشگران درخواست کنندگان و بررسی خواسته هایشان در قرآن است . روش پژوهش به صورت کتابخانه ای - تجزیه وتحلیل محتوای متن - نگرش سامان مند و یکپارچه به مضامین دعایی بر اساس « دلالت درون زبانی » قرآن کریم است . نتایج نشان می دهد که پرستش آفریدگار دانا و توانایی آفرینش پایه و اساس آموزه های سراسر توحیدی قرآن کریم است و نیایش پروردگار مهربان جهانیان فراز و شکوه « یکتاپرستی » است . خاستگاه نیایش فطرت خدا آسنای انسان است . « نیایش و پرستش » در قرآن با یکدیگر پیونیدی ژرف و همیشگی و ناگسستنی دارند. خداپرستی و خداخواهی در همه ی آفرینش نمایان است . خداپرستان راستین و نیایشگران پاکدل در گستره ی دعاهای قرآنی پروردگارشان را می خوانند و افزون بر خواسته های خویش « قرب و رضوان الهی » را می جویند . دعاهای قرآن به اجابت می رسد و رستگاری بزرگ از آن نیایشگران پرواپیشه است .

هدف این رساله ، تبیین مفهوم ظلم در قرآن به معنی جامع «انحراف از فطرت الهی در عقیده و عمل » است. از این رو در ابتدا به تبعیت از توصیه های روش تحلیلی توصیفی کلیه کاربردهای قرآنی این ویژگی مشکک در هفت محور خلاصه گردیده، سپس مهمترین محور در ابعاد عقیدتی و عملی با توجه به کلمه کلیدی «حق» به تعیین رابطه ظلم با کفر، تکذیب، شرک و نفاق در بعد اول و سرپیچی از عوامل و ارتکاب نواهی در بعد دوم اختصاص یافت، مثلاً چون حق باید آشکار گردد هر نوع پوشاندن حق، نوعی ظلم محسوب می شود. محور دیگر، استفاده از قانون مندی هستی و تبیین ارتباط مستقیم ظلم با پیامدهای دنیوی و اخروی است که مهمترین آنها محرومیت از مقام امامت و دوری از رحمت الهی است. سرانجام کار، بیان ویژگیهای ظالمان و شرح عکس العمل های شخصیتهای قرآنی در قبال ظلم است

مباحث مطرح شده در این تحقیق به شرح ذیل است: علل نیاز به پیامبران بعثت انبیاء عملی پسندیده است و بعثت بر خدا واجب است ضرورت نبوت در قرآن و براساس تذکر و یادآوری دلایل عقلی و نقلی ضرورت نبوت اهداف انبیاء معجزه و ابعاد آن در رسالت انبیاء معجزات انبیاء

دانش «وجوه و نظائر» از حوزه تفسیر لغت جدا نیست و مبنای آن دلالت های متعدد یا مشترک لفظی است. این علم از قدیمی ترین علوم اسلامی است و مفسرانی که در فهم متون، گرایش لغوی و ادبی دارند، مهارت لغوی خود را برای غنی سازی این دانش به کار برده اند. حضرت علی× می فرماید: قرآن حامل وجوه مختلف است. این رساله در دو فصل، ارتباط این علم را با جنبش لغوی در بصره و کوفه مشخص کرده است: فصل اول به مهم ترین مسائل شناختی در زمینه وجوه و نظائر اختصاص دارد. در فصل دوم، مهم ترین تألیفات مورد نقد و مقایسه قرار گرفته و نقاط قوت و ضعف هر کدام ذکر شده است. این علم تأثیر مهمی در ریشه یابی اصولی و فهم دقیق تر از برخی زوایای پنهان قرآن دارد؛ مانند نقش آن در ترجمة قرآن کریم. در پایان، روشی برای بحث و مصداق یابی ارائه شده و آن واژه از قرآن که در آن ادعای معانی مختلف شده، مورد بررسی قرار گرفته است.

آنچه در این پژوهش سعی شده به آن پرداخته شود ، موضوع « الهام گیری قیام و مبارزات امام خمینی (ره) از قرآن و حدیث » می باشد . لذا به منظور رسیدن به هدف کلی مذکور ، و نیز اهداف جزیی تحقیق که عبارت از آشنایی با انگیزه ها، ویژگی ها ، شیوه ها و اهداف قیام امام خمینی (ره) می باشند ،روش توصیفی – تحلیلی جهت انجام تحقیق انتخاب شده است. انگیزه های قیام امام خمینی (ره) را می توان عبارت از عدم مشروعیت سلطنت ، سیاست ضد دینی رژیم ، سلطه اجانب برکشور و نیز همکاری رژیم با اسرائیل دانست . ماهیت توحیدی قیام امام خمینی (ره) و نیز استقلال و عدم اتکاء امام (ره) در قیام خویش ویژگی های قیام ایشان را تشکیل می دهند . شیوه ها و استراتژی های قیام امام خمینی (ره) مردمی کردن مبارزه ، مذهبی کردن مبارزه ، پرهیز از مشی مسلحانه ، و حفظ اتحاد و انسجام میان صفوف مبارزان ، می باشد . مهم ترین اهداف قیام امام خمینی (ره) در قیام علیه طاغوت در یک تقسیم بندی موضوعی به سه بخش اهداف سیاسی ، اهداف فرهنگی و اهداف اقتصادی تقسیم می شوند . اهداف سیاسی قیام امام راحل (ره) ، مبارزه دائمی با استکبار جهانی و قطع سلطه آن ، بیدار کردن ملت ها و سعی در اگاهی بخشی به آنان و نیز حمایت هر چه بیشتر از محرومان و مستضعفان می باشند . بعد فرهنگی قیام امام (ه) را تضمین استقلال جامعه و قطع وابستگی فرهنگی و هم چنین دست یابی به دانش فنی و فن آوری تشکیل می دهند . و در بخش اقتصادی قیام حضرت امام (ره) ، مباحثی چون تحقق قسط و عدالت اجتماعی و نیز تامین امنیت مالی و اقتصادی جامعه مطرح می شود.

این تحقیق در پنج بخش با این عنوان ها به نگارش درآمده است: بخش اول، معرفت خداوند و جایگاه آن: منشأ باورها، معرفت فطری و دیدگاه قرآن، معرفت شهودی و میثاق توحید؛ بخش دوم، الوهیت: الوهیت در لغت و اصطلاح، توحید الوهی، دیدگاه نهج البلاغه؛ بخش سوم، ربوبیت: رب در لغت و اصطلاح، توحید ربوبی، ربوبیت از منظر نهج البلاغه؛ بخش چهارم، رابطه الوهیت و ربوبیت: توحید الوهی ربوبی، اختلاف توحید و شرک، پاسخ به برخی شبهات؛ بخش پنجم، عبودیت حاصل کلام: مجرای هدایت، مظاهر توحید، عبودیت هدف خلقت.