جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

در این تحقیق طی سه بخش توحید ربوبی در آیات و روایات بررسی شده است. بخش اول، ربوبیت تکوینی در قرآن: معنای ربّ، جایگاه ربوبیت در صفات الهی، بررسی تفصیلی آیات قرآن در زمینه رب، مراتب توحید، جلوه های توحید ربوبی در جهان؛ بخش دوم، ربوبیت تشریعی در قرآن: رابطه ربوبیت با نبوت، ربوبیت تشریعی و قیامت؛ بخش سوم، ربوبیت در روایات: ربوبیت تکوینی، ربوبیت تشریعی، آرای فلاسفه غرب و اسلامی درباره فاعلیت پروردگار

این پایان نامه با موضوع توحید در قرآن در ده بخش تنظیم گردیده است. بخش اول : شامل هفت فصل می باشد که در فصل اول سوره اخلاص را که مظهر و بهترین جلوه توحید می باشد را به طور کامل تفسیر و تشریح می کند و تک تک آیه های آن را مورد بررسی قرار می دهد. در فصل دوم به گفتاری پیرامون توحید خدا و نقل آیات توحید می پردازد. در فصل سوم توحید ذات را معنا کرده و توحید ذاتی در قرآن را بررسی می کند. و در فصول بعد به این موارد می پردازد. توحید در سپردگی و اطاعت، اهمیت توحید عملی ، ادله توحید عبادی توحید در حمد و اهمیت حمد الهی. بخش دوم : بخش دوم این پایان نامه ابتدا به اثبات صانع می پردازد و سپس به توضیح چون و چگونگی حصول معرفت ذات و صفات خدا پیرامون آیه سکینه و آیه کتب الله فی قلوبهم الایمان و تفسیر این آیات می پردازد و سپس با بیان شبهات در این موارد به رد این شبهات می پردازد. وهمچنین پیرامون کاربرد افعال تفضیلی در مورد خداوند توضیح می دهد. بخش سوم : دراین بخش ابتدا به نقل سخن از بزرگان علم و ادب در مورد توحید می پردازد و بعد در فصل دوم این گفتار حضرت ابراهیم ( ع) در مورد آیه قرآن که می فرماید : هذا ربی را تحلیل می کند. در فصول بعدی این بخش به تفسیر چند آیه قرآن در مورد توحید پرداخته و به توشیح کلمه « الله» صبغه الله و نظریه ی علمای تفسیر در این مورد می پردازد. در ضمن نگاهی به اطلاقات کلمه اسلام هم دارد. بخش چهارم : در این بخش که دارای سه فصل است پیرامون آیه فطره الله و تفسیر لا تبدیل لخلق الله توضیح می دهد و می فرماید مراد از اسلام وارد در تفسیر فطره الله توحید است. بخش پنجم : این بخش که دارای دو فصل است موضوع به قرآن و سیرالی الله می پردازد و همچنین به اطلاق غیب به خدا نیز اشاره می کند. بخش ششم : این بخش که دارای پنج فصل می باشد به این موارد اشاره می کند اول تحلیل پیرامون علم خداوند دوم : اشاره ای به آیات و معانی نسبت به علم خداوند. سوم : علم به ماسوی چهارم : عبم خدا از دید آیات پنجم : علم خدا از دید اهل بیت بخش هفتم : این بخش دارای چهار فصل است شامل گفتاری در تفکر و تصور خداوند. دوم یکتایی و یگانگی خدای سبحان سوم : در مورد اینکه لا اله الا الله کلمه توحید و اخلاص است نه دلیل اثبات خدا و چهارم نگاهی به نظر صاحب مجمع البیان در مورد برهان تمانع. بخش هشتم : که دارای پنج فصل است در فصل اول به این موارد می پردازد1- خداجویی و خداشناسی در قرآن ، دوم : انگیزه های خداجویی سوم : انگیزه عقلی چهارم : انگیزه عاطفی در فصل دوم به انگیزه فطری، برهان نظم، پایه های برهان نظم فصل سوم : براهان صدیقین و کتاب و سنت و تقریر برهان صدیقین را توضیح می دهیم. در فصل چهارم و پنجم این بخش تنزه خدا از وحدت عددی و شخصی و وجه اطلاق عدد بر خدا بررسی می کند. بخش نهم : در فصل اول این بخش به بررسی علل و اسباب ارزش و نقش آنها، خدای سبب ساز و سبب سوز سبب شناسی دور از پندارهای موهوم می پردازد. در فصل دوم عناوینی چون نشانه های او در آفرینش انسان و نخستین آیات انفسی را تشریح می کند. فصل سوم و چهارم را هم به موضوع نشانه های او در عالم حیات و حقیقت توحید، نفی توصیف است. بخش دهم : این بخش دارای هفت فصل است که بررسی گفتاری حال باساء و ضراء می پردازد و در فصل های بعد به موضوع دعا ، روایات توحید در دعا، نقش عدم واحکام آن در ادعیه و اذکار ، توحید در دعا، قرآن و استدلال بر مبدأ توجه کرده است.

موضوع تحقیق توحید در قران می باشد. که هدف از انتخاب چنین موضوعی بیان کردن توحید و توضیح آن و این که دین اسلام آیین توحید و یکتاپرستی است. در اهمیت توحید همین بس که در کنار تصدیق پیامبری حضرت محمد ( صلی الله علیه و آله و سلم ) اولین شرط تشرف انسان به آیین حیات بخش اسلام و ورود به آستانه سعادت و رستگاری است. خداوند را به یکتایی شناختن و تنها اورا پرستیدن، نه تنها در قلمرو و عقاید اسلام که در دیگر حوزه های تعالیم اسلام، مانند اخلاق و فقه، نقش اساسی دارد. شالوده نظام اخلاقی اسلامی بر اصل توحید استوار است و بسیاری از احکام و آداب دینی، از روح توحید اسلام سرچشمه می گیرد. توحید، حیات آدمی را – چه در ساحت اندیشه و اعتقاد و چه در عرصه کردار و عمل – دگرگون می سازد و به آن رنگ و بوی خاصی می بخشد. توحید ریشه درخت اسلام است و دیگر تعالی اعتقادی، اخلاقی و عملی شاخ و برگ و میوه های آنند. آموزه توحید، اختصاص به آیین اسلام ندارد بلکه همه پیامبران الهی مردم را به سوی یکتاپرستی فرا می خواند و همه ادیان الهی ادیان توحیدی بوده اند: و پیش از تو هیچ پیامبر نفرستادیم مگر این که به او وحی کردی که :« خدایی جز من نیست، پس مرا بپرستید.» قرآن کریم در تداوم دعوت نبیای پیشین اهتمام ویژه ای به اصل توحید دارد. شعار توحید با تعابیر گوناگون همچون لااله الله ، لا اله الا هو و لا اله الا انا ده ها بار در قرآن تکرار شده است، پیامبر اسلام ( صلی الله علیه و آله و سلم ) نیز به فرمان الهی اعلام می کند که سرلوحه رسالت و دعوت مردمان به توحید است. امروزه این نکته بر ما روشن است که خدایان اقوام باستان به هیچ روی شایسته تقدیس و پرستش آدمی نیستند و از عهده رفع عطش فطری انسان به پرستش موجودی نتعال و مقدس بر نمی آیند. با این حال، رواج پرستش و تقدیس این خدایان در میان اقوام باستانی حاکی از نیازی اساسی به پرستش، تقدیس، احساس وابستگی و ارتباط با موجودی برتر در عمق وجود آدمی است نیازی که سرانجام به کامل ترین شکل ممکن در آیین اسلام برآورده شده است. واژگان کلیدی: القرآن: قرآن « انا انزلناه قرآن نا عربیا لعلکم تعقلون: ما آن را قرآن عربی نازل کردیم باشد که شما بیاندیشید.» (قرآن)-: خواندن « فازا قرآناه فاتبع قرآنه: چون ما آنرا بخوانیم تو از خواندن ما پروی کن» ( قران) صو:علم لذی اجمالی که جامع کلید حقایق باشد. التوحید ک معدو – ( به یگانگی وحدانیت خدا – تقی کردن بخشیدن « علم التوحید القوانین» یکی از کردن قوانین، وحدت قوانین.

هدف این مقاله بررسی روش های آموزش توحید افعالی در قرآن است. توحید افعالی یکی از مراتب توحید است و مصادیق متعددی دارد که مهم ترین آن ها توحید در خالقیت، توحید در ربوبیت و توحید در مالکیت است. این تحقیق که با استفاده از قواعد تفسیر انجام شده، نشان می دهد که برای آموزش مصادیق اصلی توحید افعالی در قرآن از روش های مفروض گرفتن، القای مستقیم، توجه دادن به فطری بودن توحید افعالی، برانگیختن تفکر، استدلال، برانگیختن عواطف و احساسات، ارائه نمونه های عینی و نقل سرگذشت های واقعی استفاده شده است.

هدف از انجام این پژوهش، دستیابی به یک نظریه رشد و تحول اخلاقی متناسب با مبانی فکری و فلسفی اسلامی است که بتواند تمام مولفه های موثر در تخلق به اخلاق را تحت پوشش قرار دهد و ارتقای اخلاقی را مرتبه بندی کند. روش اجرای پژوهش توصیفی- تحلیلی است. یافته ها نشان داد که رشد اخلاقی دارای پنج مولفه اساسی است که به نوبه خود مشتمل است بر چهار مولفه رشد شخصی (معرفت، عواطف، ایمان و ملکات اخلاقی) و یک مولفه زمینه ساز (جامعه صالح و الگوهای اخلاقی) و رشد همه این مولفه ها شرط لازم برای رشد و تحول اخلاقی است. سپس مدارج سه گانه تحول اخلاقی (مرتبه اخلاق انسانی، مرتبه اخلاق دینی متعارف و مرتبه اخلاق دینی عرفانی) تبیین و تشریح شد و در نهایت، بر اساس یافته ها، پیشنهادهایی برای بهبود برنامه های تربیت اخلاقی ارائه شد.

این پایان نامه در چهار بخش با این مباحث تنظیم و تدوین شده است: بخش اول، دیدگاه های معصومین(ع) و علما در خصوص تقلید: عناصر تقلید، مفهوم عدالت، معنای عدالت، چرا باید تقلید کرد؟ دلائل لزوم تقلید (فطرت، عقل)، سیره ی عقلانی قرآن، شرایط مرجع و انواع تقلید و...؛ بخش دوم، مفهوم تقلید از دیدگاه مفسرین؛ بخش سوم، آیات شریفه ای از دیدگاه مفسرین؛ بخش چهارم، بررسی آیات تقلید از منابع تفسیری شیعه و سنی: تقلید کورکورانه از نیاکان، برتری دادن کفر بر ایمان، عدم هدایت یافتن پدران، واگذاشتن کافران به خودشان، پیروی کردن از ظن و گمان، نسبت دادن زشتی به خداوند، درخواست عذاب الهی و دنباله روی از پدران و....

این رساله در سه بخش به با این عنوان ها نگارش درآمده است: بخش اول، علم تفسیر و ارتباط آن با تفسیر کلامی قرآن مجید: شناسایی تفسیر، تفسیر در تاریخ؛ بخش دوم، تأویل و ارتباط آن با تفسیر کلامی قرآن مجید؛ بخش سوم، اصول اعتقادی در قرآن مجید: جهان پنهان، یکتاپرستی، پیامبری، جبر و اختیار.

موضوع این تحقیق کنترل نسل است و مباحث آن عبارتند از: نهضت کنترل نسل در غرب شامل هدف آن،دلائل موفقیت، نتایج حاصل، اقدامات لازم،کشورهای دارای این خط مشی. کنترل نسل در اسلام حاوی حکم آن، آثار سوء، بررسی دلائل معتقدان، شواهد موجود درمدارک اسلامی در مورد تشویق به تکثیر نسل و جز آنها.

یکی از موضوعاتی که انسان ناخودآگاه به سوی آن کشیده می شود، بحث از تهذیب نفس و پاکسازی وجود از صفات ناپسند است. مطابقت مباحث اخلاقی با فطرت انسان باعث می شود که انسان از شنیدن آن لذت ببرد بدون هیچ تأملی قهرمانان میدان مبارزه با نفس را بستاید. تواضع شکستن نفس است که نگذارد انسان خود را بالاتر از دیگران ببیند. فضیلت مقابل رذیلت تکبر، تواضع است. تواضع و فروتنی نباید به صورت زبونی و خود کم بینی درآید. کسی که خود را تحقیر می کند و به شرافت خود لطمه می زند بر خلاف روش تربیتی اسلام عمل کرده است. معمولا وقتی سخن از تواضع می آید، ذهن مردم متوجه تواضع در برابر بندگان خدا می شود. ولی تواضع دارای مراحلی است : 1- تواضع در برابر خدا 2- تواضع در برابر پیامبران 3- تواضع در برابر قوانین تکوینی 4- تواضع در برابر قوانین تشریعی 5- تواضع در برابر بندگان خدا خداوند در قرآن کریم، پیامبر را به تواضع و فروتنی در برابر بندگان فرا می خواند، و همچنین در برابر پدر و مادر متواضع باشیم و به آن ها احسان کنیم و خداوند قومی را می فرستد که در برابر مؤمنان فروتن و متواضع هستند و بر کافران سخت می گیرند. پیامبر و امامان سرمشق بسیار آموزنده ای برای هر مسلمان راستین هستند. پیامبر و امامان پیروان خود را به تواضع ترغیب می کنند خودشان نیز قولا و عملا نسبت به مردم تواضع و فروتنی را داشتند و حقوق مردم ا رعایت می کردند. تواضع سربلندی و سرافرازی می آورد. خانه را گرم و باصفا می کند و پیوند خانوادگی را محکم می کند. تا انسان روح بندگی و خضوع پیدا نمند نمی تواند قدم در عالم دین بگذارد. نماز نشانه خضوع و فروتنی در پیشگاه خداوند است. رکوع ککر شیطان را می شکند. سجده نهایت تواضع و فروتنی در مقابل خداوند است در جامعه ای که پیرو جوان زن و مرد تمام اقتضای آن متواضع باشند عدل و دادگری در آن اجتماع حاکم خواهد بود و مردم متواضع خود را بالاتر از آن می دانند که به حقوق دیگران تجاوز کنند. انسان باید در رفتار و عمل و نفس خود متواضع باشد و از دیگران انتظار قدردانی و تشکر نداشته باشد. و خود را بالاتر از دیگران نبیند چون معیار عبادت نیست بلکه خاتمه کار است.

موضوع تحقیق بررسی تقوا از منظر قرآن و سنت می باشد که در آیات بسیار به آن تأکید شده است. این تحقیق در صدد بیان این نکته است که، تقوا پیشوای تمام خویهای نیک است و کسانی که خواهان خودسازی و تهذیب نفس هستند، جز از راه تقوی به این هدف والا نخواهند رسید. منابع مورد استفاده دز این تحقیق شامل کتب: اصول کافی، بحارلانوار، نهج البلاغه، مصباح الشریعه و غررالحکم و دررالکلم و کتب تفسیری چون: تفسیر نمونه، تفسیرالمیزان و تفسیر مجمع البیان و تفسیر روشن می باشد. لازم به ذکر است که تحقیق به شیوه کتابخه ای و فیش برداری جمع آوری شده است. آن چه در این تحقیق مورد بحث قرار گرفته عبارتند از: تعریف و مفهوم تقوا و پی بردن به ارزش و مقام والای تقوا و این که متقین دارای چه صفاتی هستند و راه های به دست آوردن تقوا و موانع تقوا و همچنین رابطه تقوا و ایمان و تقوا و آزادی و آثار و فوایدی که تقوا برای انسان به همراه دارد بیان گردیده است. می توان نتیجه گرفت که تقوا یک نیروی کنترل درونی است که انسان را در برابر طغیان شهوات حفظ می کند و آن گاه نسبت به مراتب معرفت انسان ها مختلف می گردد، تمام آیات و روایات اهل بیت - علیهم السلام – درباره تقوا و همچنین آثار و فواید بسیار مهم آن همه حاکی از ارزش و اهمیت عنصر تقوا است و تقوا ملکه ی باطنی است که در اثر تکرار زیاد در نفس انسان پیدا می شود. تقوا و ایمان رابطه تنگاتنگی با یکدیگر دارند، تقوا هم مقدمه ایمان است و هم نتیجه آن و تقوا بالاتر از ایمان شمرده شده است زیرا تقوا به سختی به دست می آید. راهکارهای زیادی برای رسیدن به تقوا وجود دارد با توجه به آیات قرآن راه ها عبارتند از: راه اسلام، آیات قرآن و ... و همین طور موانع تقوا نیز متعدد می باشند از جمله جهل، دنیا طلبی و... و در آخر این که تقوا آثار و فواید فراوانی به همراه دارد و این انسان متقی است که جامع خیر دنیا و آخرت می گردد از جمله روشن بینی و درک حقایق، رهایی از مشکلات و روزی بی حساب، ایمنی از کید و مکر دشمنان و بسیاری موارد دیگر. واژگان کلیدی: تقوا، ایمان، قرآن، سنت.