مرور درختی موضوعات | کتابخانه مجازی الفبا

نگارنده در کتاب حاضر، ضمن شرح آداب طریقت در چهار دفتر، با تکیه بر مباحثی چون: مراتب رشد عقل؛ افعال مؤثر در حال سالک؛ علم متافیزیک؛ عدد چهل و مراتب آن در تهذیب نفس؛ شناخت شیطان؛ عوالم هفت‌گانه سیر روح؛ رابطة ایدئولوژی و جهان‌بینی و...، به بازنویسی خاطراتی از رزمندگان و شهدای هشت سال جنگ تحمیلی، به همراه برخی از وصایای آنها پرداخته است. همچنین در کتاب، تصاویری از دوران هشت سال جنگ تحمیلی و رزمندگان اسلام، مندرج است.

بیان مراحل و مراتب معرفت نفس و تهذیب آن از دیدگاه برخی از عارفان و سالکان است. در این اثر ضمن بیان کلیاتی از شناخت نفس و ابعاد علمی و عملی آن، به هشت مرحله از مراحل کلی سیر و سلوک الی الله اشاره شده و بایسته‌های تهذیب نفس از انواع رذایل اخلاقی و اتصاف به فضایل معنوی مورد بحث و بررسی قرار گرفته است. نگارنده در همین زمینه به دستورالعمل‌های عرفانی از قول برخی از بزرگان اخلاق و عرفان اشاره کرده و ضرورت تقوی و ترک گناه را در این زمینه مورد تأکید قرار داده است. در بخش دیگری از کتاب نویسنده به شرح اسمای حسنای الهی پرداخته و خواص این اسماء را با استناد به ادعیه و آموزه‌های معنوی اسلام بیان کرده است.

سیر و سلوک، واژه‌ای مقدس و نورانی است که در هر عصر و زمانی، طالبان معرفت و تشنگان معنویت که محبت خداوند را در دل خود و عشق او را در سر می‌پرورانده‌اند، به سوی خود جذب کرده است. تعداد منازل سیر و سلوک در دیدگاه اهل عرفان مختلف است؛ برخی برای سلوک الی‌الله 1، 2، 7، 100 و حتی 1000 منزل را ذکر کرده‌اند. در دیدگاه سلوکی آیت‌الله مظاهری که دارای سه سیر کلی و برگرفته از مکتب عرفانی امام خمینی (ره) و علامه طباطبایی است، سیر و سلوک با پای‌بندی به قواعد شریعت مقدسه و تقید به رعایت تکالیف شرعی آغاز می‌شود و با این تقید ادامه می‌یابد و سالک در هیچ مرتبه‌ای، از التزام به احکام شرعی بی‌نیاز نمی‌شود. ایشان در سیر اول با عنوان «سیر من الخلق الی الحق» قائل به هفت منزل با عنوان‌های یقظه، توبه، تقوا، تخلیه، تحلیه، تجلیه و لقا است. در کتاب حاضر، که دفتر اول از دفاتر «شرح منازل هفت‌گانه» است، به شرح «منزل یقظه» پرداخته می‌شود.

سیر و سلوک، واژه‌ای مقدس و نورانی است که در هر عصر و زمانی، طالبان معرفت و تشنگان معنویت که محبت خداوند را در دل خود و عشق او را در سر می‌پرورانده‌اند، به سوی خود جذب کرده است، تعداد منازل سیر و سلوک در دیدگاه اهل عرفان مختلف است؛ برخی برای سلوک الی‌الله، 1، 2، 7، 31، 70، 100 و حتی 1000 منزل را ذکر کرده‌اند. در دیدگاه سلوکی آیت‌الله مظاهری که دارای سه سیر کلی و برگرفته از کتب عرفانی امام خمینی (ره) و علامه طباطبایی است، سیر و سلوک با پای‌بندی بر قواعد شریعت مقدس و تقید به رعایت تکالیف شرعی آغاز می‌شود و با همین تقید ادامه می‌یابد و سالک در هیچ مرتبه‌ای، از التزام به احکام شرعی بی‌نیاز نمی‌شود. کتاب حاضر ـ که در واقع درآمدی بر منازل هفت‌گانة سیر و سلوک است و مباحث آن به لزوم بهره‌گیری از نور قرآن و عترت در جهت پیشبرد اهداف عالی سیر و سلوک اختصاص دارد ـ حاصل جلسات دروس اخلاقی آیت‌الله مظاهری در مسجد حکیم اصفهان است. این مباحث از یک بعد تفسیر اخلاقی ـ عرفانی آیات اولیة سورة مزمل و حاوی دستورالعمل سازنده‌ای (نماز شب، اراده، دعا، توکل و...) است که خداوند پس از بعثت پیامبر اکرم (ص) نازل فرموده و مسیر حرکت پرفراز و نشیب رسالت آن حضرت را مشخص و هموار ساخت. آیت‌الله مظاهری، با عنایت به تاثیرات عمیق و کاربرد ویژه‌ای که دستورالعمل مزبور در آغاز و در پیشبرد سیر و سلوک دارد، تفسیر این آیات و تبیین اخلاقی آن را به عنوان مقدمه و درآمدی برای سیر و سلوک برگزیده است.