مرور درختی موضوعات | کتابخانه مجازی الفبا

انسان به­عنوان موجودی چندبعدی‌ از دیرباز موردتوجه تربیت انبیاء الهی بوده­است. شناخت ابعاد وجودی و زوایای نفس او در فرایند تربیت از اهمیت ویژه­ای برخورداراست. هرجزئی از اجزای وجودی انسان چه در جسم و چه در نفس دارای کارکَردی برای خود بوده و رسالتی برعهده­دارد و انسان در مسیر رشد و تعالی از ظرفیت آن بهره­مند­می­شود. در این میان قوۀ خیال بیشترین ظهور را در عالم کثرات و در بین مردم دارد. این تحقیق با رویکردی ایجابی به قوه خیال و با روش تحلیلی- توصیفی درصدد تبیین عقلی نقش و جایگاه این قوه در تربیت دینی انسان از منظر حکمت و عرفان اسلامی است. بر این اساس بعد از بررسی حقیقت تربیت دینی و توجه به سطوح مختلف ادارک تصوری وتصدیقی متربی در فرایند تربیت از یک سو و جایگاه خیال به­عنوان حدّواسط بین حس و عقل و خصوصیات بارز آن از جمله خلاقیت و محاکات و همچنین ارزش معرفت­شناختی ادارکات خیالی به­ویژه در تطبیق با عالم خیال منفصل از سوی دیگر، با بهره­گیری از آموزه­های عرفان و حکمت اسلامی درمقام اثبات عقلی نقش خیال به عنوان نقطه آغازین تربیت دینی انسان است.

رواداری یکی از مهم‌ترین فضایلی است که انسان از آغاز خلقت به آن گرایش داشته و از مفاهیم عمیق در روابط انسانی است. رواداری دارای مبانی مختلف و حیثیت­ های گوناگونی همچون؛ سیاسی، اجتماعی، دینی، فرهنگی و علمی است. در مکاتب و ادیان الهی و اخلاقی بر رواداری تأکید می­ شود. در رواداری دینی، جایگاه رواداری، اصول، شاخصه‌ها، حدود و ریشه ­های آن از منظر دین تعیین می­شود. از جمله مواردی که باید به سنت پیامبر (ص) و ائمه اطهار (ع) تأسی کرد برخورد با کفار، گناهکاران و عقاید مخالف است که این برخورد توأم با رأفت اسلامی است. اگر دیدگاه روادارانه بر جوامع مسلمان حاکم شود، نگاه الهی و عرفانی جایگزین نگاه جزمی و دیدگاه تکفیری و سلفی می‌شود و جامعه و امت اسلام از جو متعصبانه و خشونت ­بار و لعن و طرد و رد بری شده و جامعه اسلامی به سمت تکامل و پیشرفت رهنمون می‌شود. در عرفان اسلامی نیز -که از منظر علمی، اصول و شرایط نیل به معرفت و حقیقت غائی در آن تبیین می­گردد- رواداری و مدارا از جایگاه بالایی برخوردار است. در عرفان اسلامی کرامت انسانی، شایسته مهر و محبت و برخورد روادارانه همراه با مدارا و رفق و شفقت است.