مرور درختی موضوعات | کتابخانه مجازی الفبا

پژوهشی در مورد شناخت یهودیت و بیان برخی از آموزه‌ها و عقاید یهودیان است. در این اثر ضمن معرفی تاریخ یهودیت و فراز و نشیب‌های تاریخی یهودیان، به برخی از تعالیم آنان در مورد مسائل اعتقادی، اخلاقی و اجتماعی اشاراتی صورت گرفته است. نویسنده به همین مناسبت به بیان دیدگاه یهودیت در مورد بشریت، تجدید حیات یهودیت در ادوار مختلف تاریخی، ویژگی دینداری یهودی، اسطوره نزد یهودیان و آموزه‌های آنان، آزادی از منظر آنان، نسبت بین یهودیت و تمدن، دیدگاه‌های آنان در مورد عوالم مختلف، دین و جوانی نزد آنان و گستره یهودیان در نقاط مختلف جهان پرداخته است. وی در ادامه به توصیف اسرائیل و جایگاه آن در جهان امروز به عنوان مرکز تجمع یهودیان پرداخته و دیدگاه‌ها در مورد این کشور را منعکس کرده است.

جلد سوم از این دایره‌المعارف در دو بخش تدوین شده است. بخش نخست (مدرنیسم) مشتمل بر این موضوعات است: 1- مدرنیسم تا پست مدرنیسم، 2- سکولاریسم (و امپریالیسم)، یهودیت و اعضای گروه‌های یهودی، 3- مدرنیسم و اعضای گروه‌های یهودی، 4- رهاسازی، 5- روشنگری یهودی، 6- سرمایه‌داری و گروه‌های یهودی، 7- سرمایه‌داران یهودی جهان (جز آمریکا)، 8- سرمایه‌داران یهودی. (ایالات متحده امریکا)، 9- سوسیالیسم و گروه‌های یهودی، بخش دوم نیز با عنوان "فرهنگ گروه‌های یهودی" این عناوین را شامل می‌شود: 1- فرهنگ‌های گروه‌های یهودی: تعریف و دشواره، 2 - فولکلور (خوراک و پوشاک) گروه‌های یهودی، 3- هنرهای تجسمی و گروه‌های یهودی، 4- دشواره موزه یهودی، 5- موسیقی، رقص و گروه‌های یهودی، 6- کمدی، سینما و گروه‌های یهودی، 7- ادبیات یهودی و صهیونیستی، 8- ادبیات عبری زبان، 9- ادبیات یدیشی، 10- زبان و گویش‌های گروه‌های یهودی، 11- اندیشمندان گروه‌های یهودی، 12- فیلسوفان گروه‌های یهودی، 13- جامعه شناسان یهودی، 14- روان شناسان یهودی، 15- تعلیم و تربیت در گروه‌های یهودی از آغاز تا دوران معاصر، 16- تعلیم و تربیت در گروه‌های یهودی دوران معاصر.

نقدی بر دیدگاه¬های ثنویت¬گرایانه یهودیان با توجه به متون پهلوی برجای مانده از آنان در قرن سوم هجری است. در این اثر به معرفی یکی از میراث ادبی مشترک برجای مانده از مردم ایران و عراق پرداخته شده و برخی از باورهای کلامی یهودیان با توجه به متون برجای مانده از آنان در زمینه توحید و برخی دیگر از باورهای آنان پرداخته شده است. نویسنده ضمن ترجمه و تحلیل بخش¬هایی از این متون دینی که به زبان پهلوی و عبری نگاشته شده و مربوط به قرن سوم هجری است، به ابعادی از دوگانه¬پرستی موجود در این متون اشاره نموده و تحقیقی از "حیوی بلخی" یکی از کتاب¬های اعتقادی یهودیان در مورد دیدگاه دو تن از شخصیت¬های دینی زرتشتی و یهودی و ردیه¬های آنان بر آئین یهود را ارایه نموده و نظریه¬های ملحدانه و ثنویت¬گرایانه آنان را نقد نموده است. پاسخ دیدگاه-های ملحدانه دو زرتشتی و یهودی نسبت به رد عقاید یهودیان نیز در کتابی به نام "سعدیا گائون" درج شده است.

هنگام ورود اسلام به مدینه، سه گروه از یهودیان در این منطقه ساکن بودند که هر کدام برخوردی خاص با اسلام و سرنوشتش داشته‌اند. پژوهش حاضر، به برخورد دو گروه از آنان (بنی قینقاع و بنی‌قریظه) و سرانجام آن‌ها اختصاص یافته است. نگارنده در ابتدا، مختصری دربارة پیشینة تاریخی قوم یهود از دیدگاه قرآن سخن گفته و سپس، احوال و سرانجام قوم بنی قینقاع را شرح داده است. در سرنوشت این قوم، اختلافی میان اندیشمندان مسلمان وجود ندارد. امّا در زمینة عاقبت قوم بنی‌‌قریظه اختلاف نظر وجود دارد. در این اثر، ضمن نقد دیدگاه مشهور در این‌باره، به چگونگی مقابله و برخورد پیامبر گرامی اسلام با یهودیان نیز اشاره شده که حاوی نکات آموزنده‌ای است.

کتاب پیش رو پژوهشی با عنوان تقرب به خداوند در اسلام و مسیحیت است که در لابه‌لای صفحات خود به تعریف اصطلاح قرب به خدا در اسلام و مسیحیت پرداخته و به وجودی یا قراردادی بودن این قرب می‌پردازد و این‌که آیا نزدیکی به خدا اکتسابی است یا اعطایی و اسباب رسیدن به مقام قرب الهی در دو دین چیست و این قرب چه پیامدها و آثاری دارد؟ و اینکه نزدیکی به خدا در دین اسلام و مسیحیت چه نقاط افتراقی دارد؟ نگارنده قرب به خدا را بالاترین هدف ادیان اسلام و مسیحیت دانسته و این میل را از امیال فطری انسان می‌داند. نگارنده ابتدا به تحلیل معنایی واژه‌های مرتبط با تقرب به خدا پرداخته و سپس مبانی الهیاتی تقرب به خدا را بررسی می‌کند و در ادامه حقیقت قرب به خدا در اسلام و مسیحیت را معرفی می‌کند. در این کتاب همچنین به شاخص‌های قرب به خدا، اسباب نیل به قرب و ابعاد و ره‌آورد قرب به خدا پرداخته‌شده است.