جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

عنوان :

سرور أهل الإيمان فی علامات ظهور صاحب الزمان عج

نویسنده:

بهاء الدين علي بن عبد الكريم النيلي النجفي؛ المحقق: الشيخ قيس العطّار

نوع منبع :

کتاب , مطالعه تطبیقی

منابع دیجیتالی :

نسخه pdf

مشخصات اثر

عنوان :

بررسی محتوایی آثار شیخ صدوق با محوریت عقل گرایی

نویسنده:

سیده فرناز اتحاد ، سید محسن موسوی ، محمود دیانی

نوع منبع :

مقاله

منابع دیجیتالی :

نسخه PDF مراجع

فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :

ابن بابویه، محمدبن علی: شیخ صدوق

چکیده :

هدف این پژوهش، بررسی محتوایی آثار حدیثی و کلامی شیخ صدوق با تمرکز بر مؤلفه‌های عقل‌گرایی در اندیشه و روش وی است. شیخ صدوق به عنوان یکی از برجسته‌ترین محدثان و متکلمان شیعه در قرن چهارم هجری، در آثار خود چون التوحید، کمال‌الدین، علل الشرایع و معانی الأخبار، تلاش کرده است تا آموزه‌های دینی را با تکیه بر احادیث اهل‌بیت (ع) تبیین نماید. با این حال، نحوه مواجهه او با عقل و نقش آن در تفسیر و تأویل متون دینی همواره محل مناقشه بوده است. در این مقاله، با روش تحلیل محتوا و بررسی نمونه‌وار از آثار او، جلوه‌های عقل‌گرایی و تعارض‌های احتمالی آن با گرایش حدیث‌محور شیخ صدوق مورد بررسی قرار گرفته است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که گرچه صدوق در ظاهر بر اصالت نقل تأکید دارد، اما در بسیاری از مواضع، به گونه‌ای گزینشی و عقل‌مدار به گزینش و تحلیل روایات می‌پردازد و در مواردی نیز برای دفاع از اصول اعتقادی، از استدلال‌های عقلانی بهره می‌برد. این پژوهش نشان می‌دهد که عقل‌گرایی در اندیشه شیخ صدوق نه در قالب عقل فلسفی، بلکه در چارچوب عقل حدیثی و در خدمت تبیین معارف دینی به‌کار گرفته شده است.

صفحات :

از صفحه 103 تا 128

مشخصات اثر

عنوان :

تحلیل محتوایی روایات مهدویت در کتاب عیون اخبار الرضا(ع)

نویسنده:

مسلم کامیاب

نوع منبع :

مقاله

منابع دیجیتالی :

نسخه PDF مراجع

کلیدواژه‌های اصلی :

عیون اخبار الرضا: شیخ صدوق , عیون أخبار الرضا علیه السلام (شیخ صدوق)

فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :

ابن بابویه، محمدبن علی: شیخ صدوق

چکیده :

کتاب «عیون أخبار الرضا»، تألیف شیخ صدوق، از برجسته‌ترین منابع حدیثی شیعه در موضوع امام رضا(ع) محسوب می‌شود. پژوهش حاضر به بررسی نظام‌مند روایات مهدوی این اثر پرداخته و هدف اصلی آن، ارائه تصویری روشن از این روایات همراه با توصیف دقیق محتوای آنهاست. این پژوهش که با روش توصیفی-تحلیلی به فرجام رسیده است، با تحلیل بیست روایت مهدوی موجود در این اثر، بر هفت موضوع اصلی تمرکز دارد که مهم‌ترین آنها، ویژگی‌های عصر ظهور و شخصیت امام زمان(عج) است. در این روایات، به موضوعاتی همچون دلایل غیبت (از جمله امتناع از بیعت با ظالمان)، فضیلت انتظار فرج و نشانه‌های ظهور (نظیر ندای آسمانی) اشاره شده است. همچنین، دوران ظهور ـ که مهم‌ترین بخش روایات این کتاب را تشکیل می‌دهد ـ با ویژگی‌هایی مانند استقرار حکومت توحیدی جهانی، عدالت فراگیر و حضور سیصد و سیزده یار خاص ترسیم گردیده است. علیرغم وجود برخی اسناد ضعیف، محتوای این روایات شاذ نبوده و با میراث حدیثی شیعه همخوانی دارد. شیخ صدوق در نقل روایات مهدویت امام رضا(ع)، رویکردی گزینشی داشته و قصد احصای تمامی روایات مرتبط با آن حضرت را نداشته است.

صفحات :

از صفحه 33 تا 60

مشخصات اثر

عنوان :

نقش‌آفرینی علی بن عبدالله وراق رازی در شکل‌گیری مکتوبات حدیثی شیخ صدوق

نویسنده:

سید محمد موسوی ، حسین ستار ، حمید رضا فهیمی تبار

نوع منبع :

مقاله

منابع دیجیتالی :

نسخه PDF مراجع

فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :

ابن بابویه، محمدبن علی: شیخ صدوق

چکیده :

مطالعه درباره محدثان هر بوم حدیثی و شناسایی گرایش‌های فکری ایشان و میزان فعالیت آنان در دوران گذشته امری شایسته پژوهش و توجه بیشتر حدیث پژوهان است که مورد غفلت قرار گرفته است. اثر حاضر با همین هدف و با روش توصیفی- تحلیلی نسبت به گزارشهای شیخ صدوق، به ارزیابی شخصیت حدیثی و جایگاه یکی از محدثان بوم ری میپردازد. «علی بن عبدالله وراق رازی» در میان دانایان بوم ری چهره‌ای کمتر شناخته‌شده اما پرکار و موجه است. او افزون بر اشتغال به حرفه استنساخ کتب حدیثی، از دانش حدیث شیعی بهره برده است. در این پژوهش مشخص گردید او با بهره‌مندی از استادان برجستهای همچون سعد بن عبدالله اشعری قمی و علی بن ابراهیم قمی، فضایی متفاوت از حوزه حدیثی قم را در ری به نمایش گذاشت. وی در دانش‌های مختلفی همچون کلام، تفسیر قرآن آشنایی خاصی داشته است. صدوق در مشافهه حضوری و ملاقات مستقیم با او روایاتی را متفرداً از حوزه حدیثی کوفه و قم به ری به‌واسطه او منتقل نمود. تنها به‌واسطه صدوق است که این اندوختهها به جوامع روایی شیعی راه پیدا کرده است. همچنین وراق در انتقال احادیث کوفیان و قمیان به ری نقش مهمی ایفا کرده است؛ بومی که بازتاب روشنی از جریانات کوفی – قمی بوده که تشکیل‌دهنده شخصیت حدیثی و مکتوبات ابن‌بابویه‌اند.

صفحات :

از صفحه 85 تا 110

مشخصات اثر