جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

عنوان :

نمودى از برخى عناصر حکمت متعالیه در فلسفه برگسن

نویسنده:

على شیروانى

نوع منبع :

مقاله , کتابخانه عمومی , مطالعه تطبیقی

منابع دیجیتالی :

نسخه متنی

وضعیت نشر :

قم: موسسه آموزشی و پژوهشی امام‌خمینی,

کلیدواژه‌های اصلی :

فلسفه اسلامی , حکمت متعالیه , فلسفه تطبیقی , فلسفه معاصر

کلیدواژه‌های فرعی :

انسان شناسی ملاصدرا , غرب زدگی , معرفت شناسی ملاصدرا , انسان شناسی Human nature , اشاعره (اهل سنت) , معتزله (اهل سنت) , اختیار انسان , عدد , استمرار , مقدار , معرفت شناسی (مسائل جدید کلامی) , هستی شناسی اسلامی , ماتریالیسم , فلسفه غربی , عقل ( جوهر ) , ماده , حرکت , زمان , علم حصولی(مقابل علم حضوری) , شهود((ادراک بی واسطه)، اصطلاح وابسته) , حافظه , عقل نظری((مدرک مربوط به نظر)، مقابل عقل عملی) , فلسفه های آلمانی , مقدار وسعتی , مقدار شدتی , کثرت حالات وجدان ,

فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :

ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین

چکیده :

صدرالمتألّهين، حكيم فرزانه جهان اسلام، ميراث دار گنجينه اى گران بها از انديشه هاى هستى شناسانه، معرفت شناسانه، انسان شناسانه، تفسير و حديث است كه با اشراف به مشرب هاى گوناگونِ فلسفى مشاء و اشراق و همچنين كلام معتزله، اشاعره و شيعه و نيز عرفان نظرى منظومه اى سازوار از معارف را سامان داد كه در آثار كم تر انديشمندى همانند آن را مى توان يافت. اما با كمال تأسف، گرايش به غرب و غرب زدگى، به ويژه در زمينه فلسفى، موجب گشته كه برخى از انديشمندان خودى عجولانه قضاوت كنند و چنين بپندارند كه فلسفه اسلامى عموماً و حكمت متعاليه خصوصا سخنى براى گفتن در جهان امروز ندارد و بايد به عنوان تاريخ فلسفه بدان نگريست. يكى از راه هاى روشن شدن بطلان اين قضاوت، بحث و بررسى هاى تطبيقى ميان فلسفه اسلامى و مكاتب فلسفى غرب است تا در پرتو آن، نقاط قوت و ضعف نظام هاى فلسفى غربى در مقايسه با مجموعه عظيم فلسفه اسلامى شناخته شده، با بازخوانى متون فلسفى اسلامى، روزنه هاى تازه اى براى حل مسائل نوين گشوده شود. از جمله فيلسوفانى كه در بسيارى از آراء با انديشه هاى فلسفى ملاصدرا به گونه اى هماهنگى دارد و زمينه مطالعه تطبيقى ميان آن دو را فراهم مى سازد، هنرى برگسن (Henri Bergson) است. با گذرى بر افكار او معلوم مى شود كه در مباحثى همچون حقيقت حركت و زمان، حدود معرفت شناسى عقل نظرى، امكان شناخت حقيقت خارجى از طريق شهود و عدم امكان دست يابى به واقعيت آن چنان كه هست، از طريق عقل نظرى و علم حصولى و بسيارى مسائل ديگر، شباهتى فراوان ميان آراء او و نظرات صدرالمتألهين وجود دارد كه از فضل تقدم و تقدم فضل نسبت به برگسن برخوردار مى باشد.

مشخصات اثر