جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

فارسی  |   العربیه  |   English  

در تلگرام به ما بپیوندید

کتابخانه مجازی الفبا
کتابخانه مجازی الفبا
پایگاه جامع و تخصصی کلام و عقاید و اندیشه دینی
جستجو بر اساس ... همه موارد عنوان موضوع پدید آور جستجو در متن
: جستجو در الفبا در گوگل
صفحه اصلی کتابخانه > جستجوی هوشمند در الفبا
جستجو در برای عبارت
شامل عبارت باشد
شامل عبارت باشد
 
شامل عبارت باشد
شامل عبارت باشد
تنها فراداده‌های دارای منابع دیجیتالی را بازیابی کن
مرتب سازی بر اساس و به صورت وتعداد نمایش فرارداده در صفحه باشد جستجو
  *برای جستجوی عین عبارت , عبارت مورد نظر را درون گیومه ("") قرار دهید . مانند : "تاریخ ایران"
  • تعداد رکورد ها : 226659
تحلیل نشانه شناختی چگونگیِ وحی با تکیه بر مفهوم نزول در قرآن(بر اساس الگوی یاکوبسن)
نویسنده:
زهره اخوان مقدم
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
چکیده :
اشاره به نزول وحی بر قلب پیامبرگرامی اسلام(ص) در آیاتی از قرآن، سبب ورود برخی نظرات در باب عدم وحیانی بودن الفاظ قرآن به مطالعات قرآنی معاصر شده است. در مقابل، گروهی از اندیشمندان نیز با تکیه بر دانش هایی که از گذشته رایج بوده، ادله ای جهت پاسخگویی به این دیدگاه ها ارایه کرده اند. از آنجایی که در دوره معاصر ، دانش های جدیدتری مانند زبانشناسی ظهور یافته، بررسی نزول وحی با تکیه بر این علوم نیز در کنار دانش های پیشین حائز اهمیت است. پژوهش حاضر، با تکیه بر رویکرد نشانه شناسی که از شاخه های زبانشناسی است، به بررسی وحی از منظر قرآن پرداخته و آرای محققانی چون یاکوبسن و ایزوتسو را در این باره مورد تحلیل قرار داده است.یافته های حاکی از ارتباط عمودی میان گیرنده و فرستنده وحی در مدل یاکوبسن و اختلاف سطح وجودی ایشان است. از منظر ایزوتسو در پدیده وحی،کانالی ویژه جهت ارتباط یکطرفه از سوی فرستنده ایجاد شده است. با عنایت به این که کانال ارتباطی ویژه بوده، انتقال پیام نیز در قالب نشانه های قابل فهم برای بشر (الفاظ و جملات عربی) صورت گرفته است. این امر بیانگر وحیانی بودن الفاظ قرآن است.
صفحات :
از صفحه 59 تا 80
تجلّی حق در دعا از منظر محیی‌الدین ابن‌عربی و امام خمینی(ره)
نویسنده:
محمد رودگر، طاهره میرزایی
نوع منبع :
مقاله , مطالعه تطبیقی
منابع دیجیتالی :
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
چکیده :
صوفیه تا پیش از ابن‌عربی تجلّی را غالباً به معنای مطرح در عرفان عملی (تجلی شهودی) به کار می‌بردند. نظریة تجلی حق در عرفان نظری محیی‌الدین و شارحان وی مطرح شده؛ اما به تجلی حق در دعا که بیشتر مربوط به ساحت عبادی عرفان عملی است، کمتر توجه شده است. نظریه تجلی حق در عرفان نظری در ظهور مظاهر از مبدأ خلقت یعنی باری‌تعالی است و بازگشت همین نمودها به خود حضرت حق که در دو قوس صعود و نزول صورت می‌پذیرد. در عرفان عملی، تجلی را شهودی دانسته و آن را تابش نور حق بر دل سالک خوانده‌اند. جلوه‌گری نور الهی ناشی از حبّ پروردگار به بنده بوده، موجب رخداد کشف و شهود، و رشد و کمال و ترقی در قوس صعود می‌گردد. با توجه به جایگاه کاربردی تجلی حق در دعا در عرفان عملی به بررسی آرای عرفانی ابن‌عربی و امام خمینی در این باره پرداختهایم. سلوک عملی ابن‌عربی معرفت‌شناسانه است. امام خمینی دارای سلوکی است سائلانه و عارفانه؛ سلوکی مبتنی بر دعا و مسئلت در سیرة امامان معصوم (ع) و نیز معرفت در مکتب ابنعربی. این پژوهش تلاشی در تبیین شباهت‌ها و تفاوت‌ها و چگونگی اندیشه‌ها و سلوک عرفان عملی این دو شخصیت تأثیر‌گذار، در موضوع تجلی حق در دعاست.
صفحات :
از صفحه 77 تا 104
بررسی تطبیقی دیدگاههای آخوند خراسانی و امام خمینی (س) در مسئله طلب و اراده
نویسنده:
علیرضا هدائی، فاطمه سادات مرتضوی
نوع منبع :
مقاله , مطالعه تطبیقی
منابع دیجیتالی :
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
چکیده :
اتحاد یا تغایر «طلب» و «اراده» از مباحث مورد اختلاف علمای اصول فقه است. منشأ این اختلاف به علم کلام و تفاوت دیدگاه​ها در صفت تکلم خدای متعال بازمی‌گردد. اشاعره در مورد تکلم خداوند به آموزه «کلام نفسی» اعتقاددارند و به همین دلیل «طلب» را مغایر با «اراده» می​دانند. امامیه در این خصوص به دو گروه تقسیم می​شوند؛ گروهی به دلیل ملازمه​ای که میان تغایر طلب و اراده و اعتقاد به کلام نفسی قائل شدند این دو مقوله را متحد می​دانند و گروه دیگر این ملازمه را نپذیرفته و معتقدند می​توان در عین نپذیرفتن کلام نفسی قائل به تغایر طلب و اراده شد. آخوند خراسانی و امام خمینی هر دو به اتحاد طلب و اراده معتقد هستند؛ اما هریک رویکرد و تبیین متفاوتی نسبت به این موضوع دارند. پژوهش حاضر به بررسی تطبیقی دیدگاه​های آخوند خراسانی، به‌عنوان اولین اصولی‌ای که این بحث را مطرح کرده است و امام خمینی، به‌عنوان شخصیتی پر ابتکار در اصول فقه معاصر، پرداخته و تفاوت این دو دیدگاه را تبیین می​ کند
صفحات :
از صفحه 157 تا 176
فلسفة زندگي دنيوي انسان از نگاه قرآن
نویسنده:
محمدحسين ذوالفقاري، مصطفي کريمي
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
چکیده :
يکي از مسائلي که از ديرباز اذهان بسياري را متوجه خود ساخته، فلسفة زندگي دنيوي انسان است. آگاهي از چراييِ اين زندگي، ضمن جهت‌دهي رفتار آدمي در برابر نعمت‌ها و سختي‌هاي دنيا، زمينة‌ استفاده درست از زندگي دنيوي را براي رسيدن به سعادت او فراهم مي‌سازد. اين مقاله بر آن است، پاسخ اين پرسش را به روش تفسير موضوعي از قرآن کريم به‌دست آورد. گردآوري اطلاعات در اين تحقيق، کتابخانه‌اي و روشِ پردازش و حل مسئله، توصيفي ـ تحليلي است. براي يافتن پاسخ، پس از اشاره به هدف نهايي آفرينش انسان، مقدمات، شرايط و ظرفِ تحقق آن بررسي مي‌شود. آزمايش، بندگي و تقوا مقدمات دستيابي به هدفِ آفرينش انسان‌اند و تحقق آنها در عالَمي بايد که از محدوديت، تزاحم، تغيير، پرده‌پوشي و تکليف برخوردار باشد. اين شرايط، تنها در دنيا وجود دارد؛ زندگي دنيوي زمينه‌ساز شکوفايي استعدادهاي دروني انسان و کسب تدريجي کمالات، جهت زندگيِ سعادتمندانه اخروي است.
صفحات :
از صفحه 75 تا 92
ديدگاه روبين و تفسير «دخان مبين»
نویسنده:
محمدرضا امين
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
چکیده :
ديدگاه روبين به مدلول «دخان مبين» در آية 10 سورة دخان و نظر وي در مورد برداشت برخي از مفسران از اين عبارت، تصريح دارد که مفسران، به‌رغم اخروي بودن مدلول آن، به‌منظور تمجيد از پيامبر اسلام صلي الله عليه و آله وسلم و با اهداف جدلي و بر اساس ايده‌هاي خود دربارة ايشان، مدلولي دنيوي براي آن بيان کرده‌اند تا برخلاف تصوير قرآني پيامبر صلي الله عليه و آله وسلم، تصويري پساقرآني از ايشان ترسيم كنند و آن حضرت را در مکه نيز داراي قدرت‌هاي خاص براي مقابله با مشرکان نشان دهند. اين نوشتار در پي آن است که به روش تحليلي‌انتقادي تطابق اين ديدگاه با قرائن و مستندات تفسيري را بررسي نمايد. بررسي مستندات روبين، و ساير مستنداتي که او مطرح نکرده است و نيز توجه به ظرفيت زبان قرآن و چندسطحي بودن مداليل و امکان تعدد مصاديق عبارات آن، نشان مي‌دهد که اولاً زمينة دلالت اين عبارت بر مدلول دنيوي نيز وجود دارد و ثانياً قرائن و شواهدي از سنخ قرائن مورد استناد روبين داريم که بر مدلول دنيوي نيز صحه مي‌گذارند. پس نه اتهام روبين به مفسران مسلمان قابل دفاع است و نه مدلول دنيوي پيشنهادي برخي از آنها بي‌پايه است.
صفحات :
از صفحه 61 تا 74
جايگاه قرآن در استنادهاي فقهي اهل‌بيت عليهم السلام
نویسنده:
محمدرضا جباري، علي امين‌رستمي
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
چکیده :
روايات فراواني از امامان معصوم عليهم السلام در بيان مسائل فقهي با استناد به آيات شريف قرآن در منابع حديثي، فقهي و تاريخي بيان شده است. در اين نوشته مي‌کوشيم با روش توصيفي ـ تحليلي، به تبيين احاديث بيانگر استنادهاي فقهي اهل‌‌بيت عليهم السلام به قرآن کريم بپردازيم و اين واقعيت را بنمايانيم که آن بزرگواران با بيان برخي نکات فقهي مستند به قرآن، علاوه بر تبيين برخي احکام الهي در حوزة فقه قرآني، کوشيدند به ديگران بياموزند که استفاده از قواعد کلي و اصول اجتهادي متخذ از قرآن، و روش‌هاي استنباط از کلام وحي، براي کشف احکام شرعي ضروري است و راه‌هاي ديگر که متکي به مباني قرآني و سنت نبوي نيست، راه انحراف است.
صفحات :
از صفحه 25 تا 45
تأثير وضعيت بدن بر كمال نفس از ديدگاه قرآن
نویسنده:
ابوذر تشكري صالح، محمود رجبي
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
چکیده :
بدن انسان تأثيرات مختلفي بر نفس او مي‌گذارد. اين تأثيرات گاهي بر حرکت نفس در مسير تعالي و رشد تأثير مي‌گذارد. ازاين‌رو بررسي اين تأثيرات در جهت برنامه‌ريزي فردي و اجتماعي براي کمال بشريت، امري حياتي محسوب مي‌شود. به‌خصوص بررسي اين مسئله از منظر کتاب آسماني اسلام اهميت ويژه‌اي دارد. اين مقاله آيات قرآن را با همين رويکرد و با روش تفسير موضوعي مورد مطالعه قرار داده و نشان داده است که ويژگي‌ها و عملکرد بدن و نيز روابط بدن با خارج، چه نقشي را در جهت تقويت و کمال نفس ايفا مي‌کند. بررسي آيات نشان مي‌دهد امور يادشده از جهت فراهم کردن زمينه براي ابتلائات، تنبهات، وارد شدن در دايره تکاليف، مقدميت در عبادات و امثال آن، تأثيرات چشمگيري در رشد نفساني انسان دارند.
صفحات :
از صفحه 27 تا 44
تحلیل چرایی فواید و کارکردهای دین
نویسنده:
سید محمد مظفری
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
چکیده :
دین چه گرهی از گره‌های بشر را در گذشته و حال گشوده و می گشاید، چه فوایدی را برای بشر به ارمغان آورده است؟ فواید و کار آمدی دین بدیل ناپذیراست؟ اگر بدیل ناپذیر است سر آن چیست؟ افزون برفیلسوفان و متکلمان مسلمان و غیرمسلمان ، بسیاری از فیلسوفان دین، جامعه شناسان، روانشناسان اعم از مومن و غیر مومن برای دین فوائدی بر شمرده اند. که همه آن ها به دو دسته: رئالیست و پراگماتیست قابل تقسیم است. با این تفاوت که دسته نخست برای دین اصالت قائل اند و آن را هم حق و مطابق با واقع می دانند و هم دارای فواید، ولی از منظر مکتب پراگما تیسم، کشف واقعی بودن دین و گزاره‌های ان مورد نظر نیست، اما در این مکتب نیز کار کردهای مفید و بدیل ناپذیری برای دین حتی برای غیر معتقدان به دین بیان شده است. در این مقاله ضمن طبقه بندی مهم ترین فوایدی دین، چرایی و سر بدیلپذیری فواید و کارکرد دین مورد واکاوی قرار گرفته است و باشیوه تحلیلی وتحقیق میان رشته ای و با استناد به مبنای امکان فقری و قاعده عقلی«فاقد شئ معطی شی نیست» و «هرامر عرضی باید منتهی به ذاتی شود» به این نتیجه رسیده است که بدیل ناپذیری خدمات دین به وجود حق تعالی که مبدا ومنشاء دین و کمال مطلق و غنی بالذات است، منتهی می گردد.
صفحات :
از صفحه 135 تا 154
راهبرد برهانی امام علی (علیه‌السلام) در پاسخ‌ گویی به شبهات کلامی
نویسنده:
محمد علی محمدی
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
چکیده :
پاسخگویی به شبهات، راهبردهایی دارد که بدون توجه به آن‌ها، پاسخ ناکافی و چه بسا نادرست است. ائمه: نه تنها در تبیین معارف الهی، بلکه در ارائه راهبردها نیز الگو هستند؛ ازاین‌رو شناخت راهبردهای آنان در مواجهه با شبهات اهمیت و اولویت دارد. در بین معصومان:، حضرت علی7 مواجهه بیشتری با شبهات داشته‌اند، ازاین‌رو، کشف راهبردهای آن حضرت در مواجهه با شبهات، اولویت افزون‌تری دارد. با تبیین راهبردهای یاد شده، علاوه بر کشف پیشینه شبهات، افق ها و راهبردهای جدیدی برای پاسخگویی هویدا خواهد شد. مسئله پژوهش، کشف راهبردهای روشی حضرت علی7 در پاسخگویی به شبهات کلامی و فرضیه تحقیق، امکان دستیابی به راهبردهای یاد شده است. این مقاله با روش توصیفی، تحلیلی با استخراج روایات کلامی امام علی7 و تبیین و تحلیلِ صورت و مواد برهانی احادیث تدوین شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد مهم‌ترین راهبرد آن حضرت هنگام پاسخگویی به شبهات، راهبرد برهانی است. آن حضرت از حیث صورتِ برهان، در غالب موارد از «برهان إنیّ» و تنها در مواجهه با دانشمندان از «برهان لمّی» استفاده کرده‌اند. از حیث مواد برهان، در شبهات مربوط به مبدأ شناسی از اولیات و محسوسات، در شبهات راهنماشناسی از تجربیات، در مباحث درون دینی از متواترات و در شبهات فقهی از حدسیات و در شبهات اخلاقی از فطریات استفاده کرده‌اند.
صفحات :
از صفحه 73 تا 92
بررسی مدعای «اثبات بلاتشبیه» در کتاب التوحید ابن خزیمه و نقد دلایل آن
نویسنده:
مهدی نیک آفرین ، علیرضا نجف زاده تربتی ، محمد جواد عنایتی راد
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
چکیده :
دانشمندان مسلمان درتبیین صفات خبری روش­هایی از قبیل تشبیه، تأویل، توقف و اثبات بلا کیف را مطرح نموده­اند. محمد ­بن اسحاق بن خزیمه محدث و فقیه نامدار اهل سنت(311-233ق.) در کتاب التوحید با ذکر انبوهی از آیات، روایات و استدلال‌ها به اثبات صفات خبری پرداخته است. سؤال این است که مدعای ابن خزیمه و استدلال‌های او چیست و با چه نقدهایی مواجه است؟ فرضیه ما این است که ابن خزیمه با طرح استدلال‌هایی از قبیل قوت و قدم صفات خداوند، ادعای «اثبات بلاتشبیه» کرده و به رد تأویل پرداخته است. با مطالعه و کاوش در کتاب ابن‌­خزیمه و پردازش به شیوه توصیفی، تحلیلی، این نتایج حاصل شد: استدلال‌های ابن خزیمه با تعارضات و محذورات متعددی روبه‌رو بوده و ابن خزیمه نه تنها توفیقی در رفع تشبیه نداشته، بلکه به جسم انگاری دامن زده است. او در عین تخطئه اهل تأویل به استفاده مکرر از تأویل در تبیین آیات و روایات پرداخته است. کتاب التوحید ابن خزیمه، همواره مستمسک رهبران سلفی همچون ابن­تیمیه و مورد توجه وهابیت قرار گرفته و روشن نمودن ناکارآمدی آن می­تواند در دفاع از توحید ناب، تأثیرگزار و مفید باشد.
صفحات :
از صفحه 49 تا 70
  • تعداد رکورد ها : 226659