جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

‫مسئله اساسی در این پژوهش یافتن راه صحیح تربیت کودک است. برای پاسخ به این مسئله با تتبع در آیات و روایات معصومین(ع) مشخص شد که آنها ما را به پیروی از شیوه‌های الگوهای مطمئن در عرصه گفتار و عمل فراخوانده‌اند. در پژوهش حاضر شیوه‌های این الگوهای حسنه از آیات و روایات استخراج و استنباط شده است. تربیت کودک در سیره و کلام آن بزرگواران در سه مرحله هفت ساله سیادت، اطاعت و وزارت بیان شده است. اساس کار ما بررسی ویژگی‌ها، اصول و شیوه‌های دو مرحله نخست در ابعاد دینی، اخلاقی، جسمی، جنسی و اجتماعی است. در این راستا پس از تبیین مختصری از تاثیرمتقابل دو عامل وراثت و محیط در تربیت به مراحل تربیت و ویژگی‌های بارز کودک در دو مرحله نخست پرداخته‌ایم. در بررسی‌های انجام شده مشخص شد که از ویژگی‌های بارز کودک در مرحله نخست فعالیت و فرماندهی است و از ویژگی‌های بارز او در مرحله دوم مسئولیت‌پذیری و تادیب است. از آنجا که شیوه‌های الگوها بر پایه اصولی کلی است که از ویژگی‌های عمومی آدمی متبادر شده‌اند، به چند اصل کلی متناسب با دو مرحله نخست همچون عزت، آراستگی، فضل، عدل و... نیز پرداخته شده است. مبحث اصلی ما بررسی شیوه‌های تربیت کودک در ابعاد مختلف است. این شیوه‌ها در هر بعد تربیتی پس از بیان میزان رشد کودک در فهم مفاهیم اساسی مربوط به آن بعد حتی الامکان به تفکیک هر مرحله بررسی شده است. در بعد دینی به کار بستن شیوه‌هایی چون زمینه‌سازی، تزیین کلام و... ما را در ایجاد رفتار متکی به ضوابط مذهب در کودک یاری می‌رساند. در بعد اخلاقی با بهره‌گیری از شیوه‌هایی چون شیوه الگویی، تغافل، تلقین و... مفاهیم اخلاقی پسندیده را در کودک باید به صورت زیر بنایی درآورد. شیوه‌های بعد جسمی در راستای سلامت و ورزیدگی تن او زمینه ساز رشد و کمال معنوی اوست. در بعد جنسی با تامین نیازهای روحی و روانی کودک و پرورش حیاء و عفاف در او و... در صدد پیشگیری از بیداری نابهنگام غریزه جنسی و تعدیل آن هستیم. شیوه‌های بعد اجتماعی حسن معاشرت و راه‌های برخورد مناسب با چهره‌های مختلف را می‌آموزد. مقصد نهایی و مشترک تربیت کودک در ابعاد مختلف بررسی شده این است که کودک از بدو تولد و حتی قبل از آن به گونه‌ای ساخته شود که همه رفتارهای او جهت‌گیری شده به سوی خداوند باشد. واژگان کلیدی: تربیت، کودک، شیوه، الگو، اصول تربیتی، تربیت دینی، تربیت اخلاقی، تربیت جسمی، تربیت جنسی، تربیت اجتماعی

‫عقل از نظر آموزه‌هاي اسلامي، موهبتي الهي است که انسان را در حوزه‌نظري و حل پرسش‌هاي بنيادين به شناخت و درک صحيح مي‌رساند، و مهم‌ترين وظيفه و جهت‌گيري اصلي آن در مسير خداشناسي و غايت‌انگاري است. از نظر اسلام، عقل در حوزه‌عملي نيز وظيفه‌انجام اعمال شايسته را بر عهده داشته، و در يک تعامل مستقيم با وحي، به‌عنوان پيامبر باطني معرفي شده است. همچنين در حوزه‌مسايل دنيوي و امور معاش نيز وظيفه‌تدبير و مديريت صحيح را بر عهده داشته، و بر اساس مباني و اصول ديني به توسعه و آباداني دنيا مي‌پردازد. آن‌چه در آيات قرآن کريم و روايات اهل بيت( درباره عقل مطرح شده است، ناظر به عقول اربعه در مباحث عقل نظري نيست، بلکه در ‌معناي لغوي آن، يعني منع، نهي، صبر، فهميدن و درک استفاده شده است. بر اين اساس، مي‌توان گفت که عقل در واقع، يکي بيشتر نيست اما داراي مراتب و ابعاد مختلفي نظير عقل ابزاري يا عقل معاش، عقل نظري، عقل عملي و عقل قدسي است. واژگان لبّ، نُهي، حلم، فهم، کياست، فواد، قلب، صدر و روح در کاربرد قرآني، معاني نزديکي به عقل دارند؛ و تعابير جهل، سفاهت، حماقت و جنون در مقابل عقل به‌کار رفته است. عقل در قرآن به‌عنوان ابزار شناخت ربوبيت خدا، وسيله تبيين آيات و احکام الهي، و ابزار شناخت حقايق معرفي شده است. شرک‌ورزي، تقليد و تعصب کورکورانه، رواج بدعت و خرافات، و گرفتاري در جهنم، از جمله پيامدهاي عدم تعقل ذکر شده است. عقل در احاديث نيز از جايگاه و منزلت رفيعي برخوردار است، از جمله آن‌که عقل به‌عنوان اصل و بنياد انسان، نخستين پايه اسلام، حجت خدا و رهبر دروني، مبدأ تفکر و انديشه، و ريشه‌ارزش‌هاي اخلاقي معرفي گرديده است. بر اين اساس، اشکالات بنياديني به عقلانيت مدرن وارد است که پژوهشي ديگر را مي‌طلبد.