جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

قرآن و اعجاز آن از جنبه های گوناگون قابل تأمل و بررسی می باشد. اما آنچه در این تحقیق مورد توجه قرار گرفته اعجاز بیانی قرآن است که با این اهداف به آن پرداخته ایم: بررسی مهمترین وجوه اعجاز بیانی در یک مجموعه خارج ساختن این جنبه از اعجاز از محصور بودن در میان کتاب های مملوّ از لغات پیچیده و ثقیل، و در آوردن آن در قالب الفاظ جدید و روان که مورد پسند نسل جوان باشد، افزایش انس و الفت بیشتر نسل جوان با قرآن در سایه ابتکار والای قرآن در استفاده از صنایع ادبی، جایگاه گسترده فصاحت و بلاغت اعجازین قرآن در زندگی تمامی افراد جامعه، برتری دین اسلام در مقایسه با سایر ادیان الهی به خاطر داشتن کتابی با جلوه هایی اعجاز آمیز و شگفت آور، درک قدرت بی نهایت خداوندی در سایه نظم بدیع و ترکیب های لطیف و معانی حکیمانه قرآن. این نوشته از یک مقدمه، سه بخش و یک پیوست تشکیل یافته است. موضوع بخش اول که شامل سه فصل ( اعجاز، تحدی، وجوه اعجاز) است با هدف بیان کلیاتی پیرامون اعجاز تدوین شده است. در بخش دوم، اعجاز بیانی قرآن بر اساس تقسیمات علم بیان در قالب 4 فصل تشبیه، مجاز، استعاره، کنایه و بخش سوم از این تحقیق به تجلی بلاغت در بیان قرآن در قالب دو فصل؛ اعجاز ادبی قرآن ( گزینش واژه ها) و هنرنمایی قرآن در ارائه مفاهیم و مضامین عالی اختصاص دارد. در پی دست یافتن به اهداف فوق الذکر تلاش بر آن بوده که تا حد ممکن مطالب متقن و صحیح باشد و از منابع دست اول در زمینه های مورد نظر استفاده گردد، منابعی مانند: معترک الاقران فی اعجاز القرآن، النکت فی اعجاز القرآن، تأویل مشکل القرآن، جواهر البلاغه، درر الادب ، تفسیر کشاف زمخشری، المیزان فی تفسیر القرآن، مجمع البیان و لسان العرب، مجمع البحرین، مفردات الفاظ قرآن و ... . همچنین برای مصادیق تشبیه، مجاز، استعاره و کنایه از کتاب های اعراب القرآن الکریم و بیانه (10 جلد)، التلخیص البیان فی مجازات القرآن، ثلاث رسائل فی اعجاز القرآن و .... کمک گرفته شده است. از آنجائی که در اکثر کتاب ها، به مسئله اعجاز بیانی به صورت بسیار پراکنده و مختصر اشاره شده و غالباً به تناسب موضوع، در ضمن سایر مثال ها و مصادیقی که ذکر می شده گاهی به ذکر آیه ای اکتفا شده و کتابی که لیست کامل کلیه آیات مربوطه به تشبیه، مجاز، استعاره، کنایه را ذکر کرده باشد وجود نداشت و کتابهای موجود هم بیشتر به حواشی، نظرات و آراء مختلف پرداخته بودند لذا ما برآن شدیم تا با انگیزه یک کار تقریباً جدید و ابتکاری به این موضوع بپردازیم، برای مثال در مورد آیات تشبیه، تا حد توان از منابع مختلف تمامی آیات تشبیه موجود در قرآن را جمع آوری نموده و به خاطر جذابیّت این گونه آیات و ترغیب خواننده برای پژوهش بیشتر در این زمینه علاوه بر جدولِ آیات با توضیح که در متن اصلی آورده ایم در پیوست نیز لیستی از آیات، بدون توضیح ذکر شده است. لذا در این نوشته به شیوه های مختلف سعی در تبیین و تفهیم بهتر و بیشتر این جنبه از اعجاز قرآن نموه ایم تا بدین وسیله به نتایج زیر دست یابیم. 1)افزایش اعتقاد مردم نسبت به معجزه بودن قرآن 2) بیان ساده و همه فهم اعجاز بیانی قرآن 3) مأنوس شدن هرچه بیشتر نسل جوان با این کتاب آسمانی 4) خداشناسی و خداپرستی در سایه آشنایی با چنین اعجازی 5) کشف خارق العاده بودن این کتاب عظیم 6) اثبات این نکته که معانی گسترده قرآن با گسترش زمان و تجدید نسل ها همیشه تازه و زنده است 7) بالارفتن سطح درک و فهم افراد به وسیله اشارت های قرآن 8) رسیدن به حقیقت با درک تشبیه، مجاز، کنایه و استعاره های موجود در قرآن 9) چشاندن شیرینی و لذت انس با قرآن. واژگان کلیدی: معجزه، تحدّی، فصاحت، بلاغت، بیان، تشبیه، مجاز، استعاره، کنایه.

مطالب این پایان نامه در پانزده فصل با این عنوان ها آمده است: واژه شناسی: واژه اعتدال، واژه قصد و مشتقات آن، واژه های وسط، اسراف، قسط، رشد، غی و طاغوت، افراط و تفریط; مرزهای اعتدال در قرآن کریم: حدود الهی، احکام خمسه تکلیفیه; مصادیق و الگوهای «افراط»، «تفریط» و «اعتدال» در قرآن کریم: اولواالالباب، موقنین، مقرّبین، حزب اللّه; راههای عملی رسیدن به «اعتدال» در قرآن کریم: وسیله یابی، صبر و صلوة و...; راههای خروج از «اعتدال»: پیروی از شیطان، اطاعت غیرخدا; «اعتدال» در جهت گیریهای عقیدتی قرآن کریم: توحید و «اعتدال»، صفات الهی و «اعتدال»; «اعتدال» در جهت گیریهای اخلاقی قرآن کریم: افراط و تفریط و اعتدال در قوای سه گانه، اعتدال در قوه تمیز و ادراک، اعتدال در قوه غضبیه، اعتدال در قوه شهویه; «اعتدال» در جهت گیریهای تربیتی: کرامت، تولّی و تبرّی، جبر و اختیار; «اعتدال» در جهت گیریهای فردی قرآن کریم: آزادی و بردگی، زهد، تقوا، «اعتدال» در فطرت، «اعتدال» در غرایز; «اعتدال» در جهت گیریهای اجتماعی قرآن کریم: طرح کلی «اعتدال» در احکام اجتماعی، «اعتدال» در احکام اجتماعی در پرتو مبدأ واحد و نظام واحد; «اعتدال» در جهت گیریهای عبادی قرآن کریم: «اعتدال» در احکام مربوط به نماز، «اعتدال» در احکام مربوط به روزه، تفسیر اعتدال در احکام عبادی از دیدگاه منابع روایی; «اعتدال» در جهت گیریهای معیشتی «اقتصادی» قرآن کریم: تبذیر، عفو در احکام معیشتی، ربا، اعتدال در کار، اعتدال در تفریح و استراحت، اعتدال در لباس و وسایل زندگی; «اعتدال» در جهت گیریهای حقوقی قرآن کریم: واژه حق، آیاتی که بیانگر حقوق متقابل زن و مرد هستند، اعتدال و مسأله ارث و دیه زن و مرد، تساوی یا تشابه؟!; «اعتدال» در جهت گیریهای جزایی قرآن کریم: خشونت بین جرم و کیفر، اعتدال در احکام مربوط به دزدی، قصاص و اعتدال...; آثار و نتایج «اعتدال»: بی نیازی و خودکفایی، تکامل مادی و معنوی، کمال دین و ایمان، خوشبختی و پیروزی، امانت داری و تعاون.

روش تربیتی اسلام، روش خاصی است که در عین حال کاملترین روش تربیتی نیز می باشد و مهمترین مشخصه آن جنبه اخلاقی و پرورش بعد معنوی انسان است. در واقع هدف تربیتی اسلام بیشتر این است که انسانی را تربیت کند که در این دنیا زندگی کند بدون اینکه کوچکترین اصطحکاک بین او و جهان هستی به وجود بیاید و به نحو کاملی بتواند از امکانات موجود استفاده کند تا بتواند آینده خود را تضمین کند، آینده ای که دیگر راه برگشتی در آن نیست و هر چه هست نتیجه تلاش انسان است. در واقع منظور از تربیت؛ بیشتر جنبه معنوی آن یعنی تزکیه نفس است. رفتن به طرف نیکی ها و آراستن نفس به آن و پاک کردن از پلیدیها و آلودگیهاست. پاک ساختن نهاد انسان از آلودگیها: «قد افلح من زکیها و قد خاب من دسیها »هر کس آن را پاک گردانید، قطعا رستگار شد. در واقع ثمره درخت تربیت میوه های پربار اخلاقیات مثبت است و هیج تعجبی ندارد که ثمره تربیت اسلامی، انسانی باشد که شایستگی جانشینی خداوند را بر روی زمین داشته باشد، چرا که تربیت اسلامی تربیتی همه جانبه است، تربیتی کامل و بی نقص، هم به فکر روح است و هم به فکر جسم، و نه آنچنان دست را بالا می گیرد که انسان از پشت بام بیفتد و نه آنچنان که انسان دچار خود کم بینی شود، نه افراط، نه تفریطی، بلکه در مسیری مطمئن و با حالتی تعادل و میانه رو، هماهنگ با ساختمان فیزیکی و روحانی انسان، هماهنگ با آن نیروها و احساسات و نگرشهایی که در فطرت انسان کار گذاشته شده است، تربیتی کامل با تمام پیش بینی ها. هدف تربیت اسلامی، در واقع پرستش خداوند است، چرا که اسلام می داند که انسان نیازبه پرستش چیزی دارد لذا این نیروی فطری را انسان را به مسیر اصلی خود هدایت می کند و انسانی را به بار می آورد که خداوند را بپرستند تا نهایتا به رستگاری و رهایی برسد. شرافت انسان یک اصل است و اصول در اسلام هیچ گاه زیر پا نهاده نمی شوند، همانطور که انسانها شریف هستند با هم برابرند و نژادها و رنگها، زبانها و لهجه ها هیچ برتر ی به یکدیگر ندارند و تنها معیار برتری در مکتب اسلام، تقوی است، انسان موجود مختار آفریده شده و اختیار او سبب شده است که قادر باشد بین راه و بی راه یکی را انتخاب کند و اگر این اختیار از انسان سلب شود دیگر حیات انسان بی هدف خواهد بود چرا که انسان دیگر هیچ قدرتی بر اعمال خود نخواهد داشت تا هدفی برای خود برگزیند. در نهایت روشهای تربیتی در اسلام روشهایی بی عیب و نقص هستند که مرحله به مرحله پیش می رود و همچون حلقه های زنجیر به هم پیوسته هستند و هر چه جلوتر می رویم روشهای مؤثرتر و محکم تر خواهند شد. ابتدا زمینه را سالم می کند. بستری مناسب خالی از هر گونه عوامل مزاحم و هر جا که برای تربیت انسان خطر آفرین باشد گوشزد می کند، ازدواج با نزدیکان را بستری مناسب برای بیماریهای ارث می داند. بعد از ایجاد بستر مناسب تربیتی به معرفی الگوها و اسوه ها می پردازد تا بشریت جان تشنه خویش را از این دریای بی کران که نمونه های انسان کاملند سیراب کند، شخصیت های مثبتی چون حضرت محمد(ص)، نوح(ع)، ابراهیم(ع)، اسماعیل(ع)، موسی(ع) و... ، در مقابل نمونه هایی نیز معرفی می کند که باید از آنها دوری جست، شخصیت هایی چون، فرعون، ابولهب، و… خداوند در قرآن از شیوه های گوناگونی استفاده کرده است که همه آنها روش های تربیتی هستند. از تمرین و تکرار سخن به میان آورده، از پند و اندرز و تبشیر و انذارو امر به معروف و نهی از منکر، بیان داستان و سر گذشت ملل تا تنبیه! و در نهایت امیدی برای گنهکاران و کسانی که کار را تمام شده می دانند و می پندارند که دیگر هیچ راه بازگشتی نیست و آن راهی جز توبه و بازگشت نیست.

پژوهشی در بیان مباحث اصلی در باب اسراف و راه های درمان اسراف از نگاه آیات و روایات است. نویسنده ضمن بیان واژگان مرتبط با اسراف همچون، اتراف، تعدی، فساد، ظلم، تبذیر و تحقیر و ذکر رابطة آن ها با اسراف، به بررسی اسراف در قرآن و حدیث پرداخته است. وی یادآور شده که اسلام به میانه روی، اقتصاد، اعتدال، دوری از افراط و تفریط و پرهیز از اسراف و زیاده روی تأکید و توصیه نموده است و از امور خلاف موارد فوق نهی کرده و با اسراف کاری مبارزه می کند. نویسنده در بخش دیگری مباحث اخلاقی و حقوقی بحث کرده و از اسراف در غیر مال همچون اسراف در قتل، نفس و امور جنسی سخن گفته است. در ادامه به عوامل و ریشه های اسراف و آثار آن نیز اشاره کرده است و در پایان نتیجه گرفته که اسلام دین عدالت، امانت و حق است، اسراف کاری و صرف مال در راه بیهوده و ناحق به هر اندازه و از هر کسی، در تمام شرایط زمانی و مکانی و در همه ابعاد زندگی فردی و اجتماعی، ممنوع و حرام، زشت، ظلم و خیانت است. و شدیداً نهی و جلوگیری شده است.

اسراف عبارت است از خرج کردن چیزی در محل خود زیاده از حد لازم ولی تبذیر خرج کردن چیزی است در غیر محل خود و در جای غیر لازم . مقام معظم رهبری درباره اسراف می فرماید « اسراف یعنی تضییع نعمت الهی » یعنی نشناختن قدر الهی بنابراین اسراف هر گونه بیهوده و لغو گرایی و زیاده روی و تجاوز از حد طبیعی در کمیت و کیفیت را گویندو تبذیر؛پاشیدن تخم است و اسراف کار از آن جهت مبذر می گویند که مال را می پاشد و متفرق می کند . فرد مسرف گرچه به ظاهر به اموال خود زیان می رساند اما در حقیقت باعث محرومیت گروهی از مردم در استفاده از نعمتهای الهی می شود . از زشت ترین و معصیت بارترین جلوه های اسراف ، زیاده روی و تضییع در بیت المال مسلمین است. بنابراین طبق احکام و دستورات الهی و اصول و تعالیم عالیه شرع مقدس اسلام ، « انفاق » و احسان و بذل و بخشش در بیت المال و اموال عمومی باید بالسویه و با رعایت عدالت و اعتدال و با در نظر گرفتن « استحقاق » و شایستگی باشد و ازهر گونه اسراف و زیاده روی در آن شدیداً پرهیز شود. از جمله موارد اسراف،که از دیگر جنبه های اسراف، مهمتر است وباید بیشتر مورد توجه قرار گیرد اسراف از جنبه اخلاقی است ، که شامل اسراف در پرستش و اسراف در ولایت واسراف بر نفس و اسراف جوانی است ، که ازعظیم ترین سرمایه های انسان می باشد. و هدر دادن آن باعث خسران عظیم وعذاب اخروی است . ریشه های اسرافکاری جهل و نا آگاهی وبی ایمانی و عقده ها وبیماریهای روانی وتربیت غلط خانوادگی وترویج فرهنگ مصرف گرایی می باشد.وراه نجات از آن پیروی از تعالیم و قوانین اسلام زهد وپارسایی، شکر و راضی بودن به رضای خدا،قناعت و کفاف ، عزت نفس وصرفه جوئی ،شکستن اعتیاده باریاضت و مراقبت های ویژه ،اصلاح الگوی مصرف ،امر به معروف و نهی از منکروتربیت اخلاقی و اسلامی می باشد. پیامد های منفی اسراف شامل زهد وپارسایی،شکر و راضی بودن به رضای خدا،قناعت و کفاف و عزت نفس،صرفه جوئی و قناعت،شکستن اعتیاده باریاضت و مراقبت های ویژه،اصلاح الگوی مصرف،امر به معروف و نهی از منکر،تربیت اخلاقی و اسلامی، سقوط معنوی،مفاسد اخلاقی و رفتاری،محرومیت از هدایت،هلاکت دنیوی،عذاب اخروی می باشد.و پرهیز از اسراف در زمینه اقتصادی، سرمایه های فرد و جامعه را از تلف شدن نگاه داشته، دوام حیات مادی انسان را در هنگام مواجهه با مشکلات زندگی بیمه خواهد کرد و در بعد اخلاقی مبارزه با اسراف فرد و جامعه را قادر می سازد، تا به اساسی ترین مسئولیت انسانی و اخلاقی خود که کمک به مستمندان و همدردی با آنهاست بپردازد دوری ازا سراف است که ضمینه زندگی را همچنان بر پایه محکم اعتدال، نگه می دارد و جامعه را از وقوع جرمهایی از قبیل دزدی، رشوه و کلاهبرداری و پیامدهای آن، محافظت می نماید.

قرآن کریم در نهایت بلاغت و شیوایی بر خاتم پیامبران، محمدمصطفی(ص) نازل شده است و در معنا و محتوا بی نظیر و فراتر از حد تصور است .این تحقیق بر آن است تا با مراجعه به منابع معتبر اسلامی « اصول ومبانی ترجمه قرآن کریم » را مورد تحلیل و بررسی قرار دهد . پژوهش حاضر، در پنج فصل ترتیب یافته است: در فصل اول: طرح تحقیق درفصل دوم: مرورمطالعاتی مطرح می شودودر فصل سوم: روش تحقیق که روش تحقیق این پژوهش توصیفی تحلیلی ذکرشده و فصل چهارم این پژوهش، به چهار بخش تقسیم شده است: در بخش اول : مفهوم ومعنای ترجمه وپیشینه آن وهمچنین انواع ترجمه توضیح داده شده ، ودر بخش دوم : دیدگاه ونظرات موافقان ومخالفان ترجمه قرآن کریم ذکر شده ، ودر بخش سوم : بهره گیری از اصول و مبانی لازم و مناسب ترجمه ، لغزشگاه های ترجمه قرآن ، ترجمه و گزاره های قرآنی ، مهارتهای واژه گزینی در ترجمه قرآن ، مشکلات مترجم ، بهترین راهکار های ترجمه و رعایت مبانی کلامی و فقهی در ترجمه ارائه شده ، ودر بخش چهارم : به بررسی برخی از اشکالات مترجمان پرداخته شده است. ودرفصل پنجم نیز نتیجه گیری ، محدودیتها وپیشنها دات تحقیق آورده شده و یک ترجمه خوب، ترجمه ای است که علاوه بر رعایت دقیق معنا و نکته هایی ادبی، از نظر آهنگ و احساس هم به گونه ای باشد که مخاطب احساس کند متن به زبان اصلی است و خداوند به طور مستقیم با او سخن می گوید. از مهمترین محدودیتها عدم دسترسی به منابع کافی در مورد موضوع تحقیق می باشد .واز محققین پیشنهاد می شود که این موضوع را به صورت جزئی تر بررسی کنند.

موضوع این پایان نامه، (اصطلا حات از دیدگاه قرآن کریم) است. در این خصوص، ابتدای بحث به واژه شناسی اصلاح اختصاص داده شده است. و چون کلمه افساد، در اکثر آیات و روایات به عنوان کلمه متضاد اصلاح آورده شده، به واژه شناسی این کلمه نیز توجه شده است. سپس، جایگاه اصلاحات بررسی شده است. در ادامه، اقسام اصلاحات اعم از فردی، خا نوادگی، واجتماعی آمده است و پس از آن بعضی از روشهای اصلاحی نیز مطرح شده است. در خاتمه نیز به پاره ای از ویژگیهای مصلح اشاره شده و اصلا حاتی که در روزگار حضرت مهدی (عج) انجام خواهد شد، توصیف شده است.

این پایان نامه در چهار فصل نوشته شده است. دربخش اول بحث لغوی عدل و اعتدال و کلمات مترادف با آن و رابطه میان عدل و اعتدال آمده، در بخش دوم پیرامون عدل و اعتدال در قرآن بحث شده و از اوصاف سه گروه ظالم و مقتصد و سابق، اسوه های عدالت واعتدال و نیز نمونه های ظلم و بی عدالتی سخن رفته است. بخش سوم با نام تعادل از دیدگاه نهج البلاغه به بررسی ابعاد تعادل، زمینه های تعادل و ارزش تعالی اختصاص دارد. بخش چهارم درباره مفهوم اعتدال وعدل از نظر علمای اخلاق است و در آن، فضیلت عدالت و رابطه آن با محبت، حلم و عفو بررسی شده است .

قرآن کریم که کتاب هدایت بشر است، در جهت اجرای هدف نهایی خویش، از طرق وشیوه های مختلف، به تربیت وهدایت انسانها پرداخته وراه سعادت را به آنان رهنمون شده است؛ که یکی از این شیوه ها، شیوه ارئه اسوه و الگو می باشد. قرآن کریم در این مسیر، هم به طور مفهومی وهم به طور مصداقی به کرات، به این امر پرداخته و درّهای گرانبهایی از این نمونه های معرفت را به جهانیان عرضه نموده است. پایان نامه حاضر که در جهت معرفی این اسوه ها انجام شده؛ دارای یک مقدمه، سه فصل فصل و یک خاتمه است. فصل اول با عنوان«کلیاتی در باب اسوه» مفهوم اسوه واهمیت آن، نقش اسوه ها در تهاجم فرهنگی و طرق معرفی اسوه ها در قرآن را مورد بررسی قرار می دهد. فصل دوم معرف مصادیق اسوه های مثبت قرآنی است که در بخشهای درجات اسوه های قرآنی، اهل بیت «ع» اسوه های جاودانی، پیامبران و غیر پیامبران خلاصه شده است . فصل سوم شامل الگوه های منفی قرآنی است و مصادیقی از آنان را در بخش های عالمان گمراه، خویشاوندان گمراه پیامبران، دیگر الگو های منفی قرآن و جوامع و اقوام گمراه معرفی می نماید. در قسمت خاتمه نیز پس از خلاصه و نتیجه گیری، پیشنهادات ذکر شده و سپس مباحث تکمیلی فصول قبلی و فهرستی از انواع اسوه های مثبت و الگو های منفی قرآنی در جداولی ضمیمه شده است.

موضوع پایان نامه اسراف و تبذیر از دیدگاه قرآن و سنت است. با توجه به این که اسراف یک بلای خانمانسوز است و اکثر افراد جامعه گرفتار آن می باشند. سعی شد با استفاده از آیات قران و اخبار رسیده از اهل بیت ( ع) که تکیه گاه اصلی در اکثر مباحث است این موضوع بررسی شود. از جمله به تعاریف اسراف و تبذیر، فلسفه تحریم، آثار مثبت پرهیز از آن، عوامل، انواع، نشانه های اسراف کاران، پیامدهای فردی و اجتماعی، راههای جلوگیری و درمان آن و بهترین الگوی مصرف در اسلام که حد اعتدال و میانه است پرداخته شده و منابع مورد استفاده بیشتر کتب روایی و تفاسیر و نشریه و کتابهای پیرامون این موضوع به صورت کتابخانه ای می باشد. اسراف یکی از نمونه های آشکار حرکتهای نابخردانه است. عقل و وحی بر کاربرد امکانات در زمینه های مورد نیاز تأکید دارد و دور ریختن، از بین بردن مواد لازم و قابل استفاده را محکوم و ناپسند می داند، وجدان انسان از اسراف نفرت دارد و این تنبلی ها و ناآگاهیها، غفلت ها و رفاه زدگیهاست که زمینه را برای اسراف هموار می سازد اسراف همیشه و همه جا بر پیکر اخلاق و اقتصاد و سلامتی فرد و جامعه ضربه وارد می کند، انسان در جامعه انسانی، متأسفانه همیشه مبتلا به اسراف در عرصه اقتصاد و اخلاق بوده است برای از بین بردن شکاف بین فقر و غنا و زدودن محرومیت از چهره ی جامعه، جلوگیری از اسراف، یکی از راه های مطمئن است از مهمترین راههای درمان اسراف عبارتند از: 1- ضرورت اندیشیدن در مورد پیامدها و سرانجام اسرافکاری، زیرا ممکن است پیش از آنکه در پی جبران و رهایی از اسراف برآییم زمان از دست برود. 2- قاطعیت در برخورد با خواسته های نفس، و بازنشستن آن از کششهای نادرست، و واداشتن آن به کار سخت و طاقت فرسا از جمله: بجا آوردن نماز شب، روزه داری، درستکاری، ساده زیستی و سختکوشی و مانند آن باشیم. 3- مطالعه و بررسی مداوم راه و رسم و سنت رسول خدا ( ص) 4- ترک و قطع ارتباط با اسراف کاران، و برای جلوگیری از این پدیده ی شوم و خطرناک باید از راههای قانونی و اجرایی و راه اخلاقی و اعتقادی استفاده کرد. کلید واژه ها: اسراف: به معنی تجاوز از حد در هر کاری و فاسد کردن یعنی به هدر دادن و ریخت و پاش و عدم استفاده بهینه از امکانات است. تبذیر: به معنی پاشیدن بذر و متفرق کردن یا اتلاف و مصرف اموار در راه های غیر شایسته.