برسی تربیت اخلاقی در نظریه سعادت و شقاوت ذاتی علامه طباطبایی با استفاده از آموزه های علوی | کتابخانه مجازی الفبا

برسی تربیت اخلاقی در نظریه سعادت و شقاوت ذاتی علامه طباطبایی با استفاده از آموزه های علوی | کتابخانه مجازی الفبا

کتابخانه مجازی الفبا،تولید و بازنشر کتب، مقالات، پایان نامه ها و نشریات علمی و تخصصی با موضوع کلام و عقاید اسلامی کتابخانه مجازی الفبا،تولید و بازنشر کتب، مقالات، پایان نامه ها و نشریات علمی و تخصصی با موضوع کلام و عقاید اسلامی

فارسی  |   العربیه  |   English  
telegram

در تلگرام به ما بپیوندید

public

کتابخانه مجازی الفبا
کتابخانه مجازی الفبا
header
headers
پایگاه جامع و تخصصی کلام و عقاید و اندیشه دینی
جستجو بر اساس ... همه موارد عنوان موضوع پدید آور جستجو در متن
: جستجو در الفبا در گوگل
...جستجوی هوشمند
برسی تربیت اخلاقی در نظریه سعادت و شقاوت ذاتی علامه طباطبایی با استفاده از آموزه های علوی
کتابخانه مجازی الفبا
کتابخانه مجازی الفبا
فارسی
کتاب الکترونیکی
میانگین امتیازات:
امتیاز شما :
تعداد امتیازات :
0
برسی تربیت اخلاقی در نظریه سعادت و شقاوت ذاتی علامه طباطبایی با استفاده از آموزه های علوی
ویرایش اثر
مقطع تحصیلی رساله تحصیلی:
کارشناسی ارشد
رشته تحصیلی:
علوم انسانی
محل تحصیل رساله تحصیلی:
دانشگاه اصفهان، دانشکده اهل بیت (ع)
تاریخ دفاع:
1403
چکیده :
علامه طباطبایی در کتاب "رساله افعال" بحثی تحت عنوان سعادت و شقاوت ذاتی را مطرح کرده است. ایشان معتقدند بین بنیه ها و مزاج های بدنی و نیز خلق و خو رابطه مستقیمی برقرار است. منظور از خلق و‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌خو آن رفتارهایی است که در اثر تکرار تبدیل به ملکه شده و به سختی قابل تغییر میباشد. علامه میگوید بخشی از سعادت و شقاوت هر کس مربوط به طینت بوده و قبل از تولد در عالم ذر معین گشته و علاوه بر این ایشان بخشی از سعادت و شقاوت را هم تأثیر نطفه بر اخلاق میداند که این مبحث تحت عنوان تأثیر بدن بر اخلاق بیان شده است. طبق نظر علامه هر کس به ذات خود یعنی از جایی که از آن نزول کرده بر میگردد و براین اساس علاوه بر خصوصیات جسمانی، خلق و خوی پدر و مادر نیز به فرزند منتقل میشود. علامه پردازش این دو مسئله را با استفاده از دو قاعده معروف فلسفی یعنی حرکت جوهری در نفس و قاعده حدوث جسمانی و بقاء روحانی به سرانجام میرساند. بر این اساس ایشان معتقدند سعادت و شقاوت، ذاتی است لکن این به هیچ وجه به معنای بطلان تاثیر تربیت و بیهوده بودن تکلیف و اضمحلال نظام جزاء و پاداش نیست. آدمی در طول مسیر حیات دنیوی خود در معرض احوالات و عقیده های مختلفی قرار میگیرد، بعضی از این امور را می‌پذیرد و در نتیجه در جانش رسوخ پیدا کرده و جزئی جدایی ناپذیر از او می شود و همین مسئله موجب آن میشود که هر انسانی از انسان دیگر متمایز باشد چرا که در جان هر فردی بعضی از احوالات و عقاید رسوخ پیدا میکند؛ بنابراین اگر آن احوال و عقاید، خوب باشد آن فرد در مسیر سعادت و اگر بد باشد در مسیر شقاوت و بدبختی قرار میگیرد. بنابراین دسته ای از روایات سعادت و شقاوت را مربوط به طینت دانسته و از محتوای آن چنین برداشت میشود که سعادت و شقاوت هر انسانی قبل از تولد مشخص میگردد. ▪ سَأَلْتُ أَبَا الْحَسَنِ مُوسَی بْنَ جَعْفَرٍ(ع) عَنْ مَعْنَی قَوْلِ رَسُولِ اللَّهِ (ص) الشَّقِیُ‌ مَنْ‌ شَقِیَ‌ فِی بَطْنِ أُمِّهِ وَ السَّعِیدُ مَنْ سَعِدَ فِی بَطْنِ أُمِّهِ فَقَالَ الشَّقِیُّ مَنْ عَلِمَ اللَّهُ وَ هُوَ فِی بَطْنِ أُمِّهِ أَنَّهُ سَیَعْمَلُ أَعْمَالَ الْأَشْقِیَاءِ وَ السَّعِیدُ مَنْ عَلِمَ اللَّهُ وَ هُوَ فِی بَطْنِ أُمِّهِ أَنَّهُ سَیَعْمَلُ أَعْمَالَ السُّعَدَاءِ. (التوحیدشیخ صدوق، باب 58، ص356) فردی از امام موسی بن جعفر (ع) درباره معنای حدیث رسول خدا (ص) پرسید ایشان فرمودند:« یعنی بدبخت کسی است که در شکم مادرش بدبخت شده و نیک بخت کسی است که در شکم مادرش نیک بخت شده و حضرت (ع) فرمود که بدبخت کسی است که خدا دانسته که او به زودی اعمال بدبختان را به عمل آورد و حال آنکه او را در شکم مادرش باشد و نیک بخت کسی است‌ که خدا دانسته او به زودی اعمال نیکبختان را به عمل آورد و حال آنکه او در شکم مادرش باشد». دسته ای دیگر از روایات سعادت و شقاوت را متأثر از پدر و مادر دانسته بدان معنا که مزاج، بنیه و اخلاق پدر و مادر در انسان تأثیر می‌گذارد و بخشی دیگر از روایات در باب تأثیر تربیت در انسان و نقش تربیت در سعادت و شقاوت می باشد. ▪ قالَ علی ابن ابی طالب (ع) إِنَّ اللَّهَ_ عَزَّوَجَلَّ_ خَلَقَ آدَمَ مِنْ‌ أَدِیمِ‌ الْأَرْضِ‌ فَمِنْهُ السِّبَاخُ وَ مِنْهُ الْمِلْحُ وَ مِنْهُ الطَّیِّبُ فَکَذَلِکَ فِی ذُرِّیَّتِهِ الصَّالِحُ وَ الطَّالِحُ. ( علل الشرائع، ج1،ص54 ) خداوند عزوجل آدم را از روی زمین آفرید، پس بعضی از آن شوره زارها، و بعضی از آن نمک ها، و بخشی هم پاک و طیّب است، هم چنین در فرزندان او برخی نیکوکار و برخی تبه کارند. ▪ قالَ علی ابن ابی طالب (ع) إنّما فرّقَ بینهم مبادیٌ طینَهم، و ذالکَ أنّهم کانوا فلقه مِن سَبَخِ أرضٍ و عَذبها، و حزنِ تربهِ وَسهلِها، فَهم علی حسبِ قربِ أرضِهم یتقاربونَ، و علی قدرِ اختلافها یَتَفاوَتون، فتامُّ الرّواءِ ناقصُ العقلِ، و مادُّ القامهِ قصیرُ الهمَّه، و زاکی العملِ قبیحُ المُنظرِ، و قریبُ القعرِ بعیدُ السّبرِ، و معروفُ الضربیهِ منکرُ الجلبیهِ، و تائهُ القلبِ مُتَفرِّق اللُّبِّ، و طلیقُ الِلّسان حدیدُ الجَنانِ. ( نهج البلاغه صبحی صالح ص354-355، کلام234 ) از مالک بن رحیله نقل شده است که گفت خدمت امیر مومنان(ع) بودیم، در آنجا صحبت از تفاوت های مردم شد، امام (ع) فرمود: آنچه بین آنها تفاوت به وجود آورده، آغاز سرشت آنهاست، چه اینکه آنها از قطعه ای از زمین شور و شیرین، سفت و سست، ترکیب یافته اند؛ و بر حسب نزدیک بودن خاکشان با هم نزدیکند، و به مقدار فاصله خاکشان با یکدیگر، متفاوت اند، افراد خوش منظر، سست عقلند؛ بلند قدان، کم همت، پاکیزه عملان، بد منظرند؛ و کوتاه قدان خوش فکر و عمیقند؛ آنها که نهادی پاک دارند، اعمالشان نیز پاک است، کسانی که عقلشان حیران است، افکارشان پراکنده است و سخنوران قوی دل هستند ▪ حال این مسئله واضح است که احادیث مربوط به حوزه سعادت و شقاوت ذاتی ، تا حدودی رنگ و بوی جبر به خود گرفته و به نظر میرسد تأثیر تربیت و آموزش اخلاقی کم اثر و یا حتی بی‌اثر باشد. در واقع محل نزاع این است که آیا تربیت در این میان تأثیری دارد یا اینکه سعادت و شقاوت هر کس از روز ازل معین گردیده و هر فردی اجبارأً در مسیر شقاوت یا سعادت قرار میگیرد و تربیت در این عرصه نقشی ندارد، در این پژوهش ما در‌ صدد آن هستیم که نقش تربیت و میزان تأثیر آن را مشخص کنیم.
منابع دیجیتالی مرتبط :
فهرست منابع
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
علامه طباطبایی: سید محمدحسین طباطبایی
نویسنده :
زهرا مطهری فر؛ استاد راهنما: محسن شیراوند؛ استاد مشاور: ابراهیم رضایی
زبان :
فارسی
منبع اصلی :
https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/765bcc494e75ea061ececddf05c9012e
جنس منبع:
متن
پایگاه :
پ:پایگاه پایان نامه
یادداشت :
کلیدواژه فارسی: تربیت اخلاقی، سعادت و شقاوت ذاتی، علامه طباطبایی، آموزه های علوی
نوع منبع :
رساله تحصیلی
مشخصات کامل اثر
منابع مرتبط :
ثبت نظر
ارسال