مرور درختی موضوعات | کتابخانه مجازی الفبا

استعاره به اذعان اهل بلاغت از شگردها و ترفندهای بیانی دیگر یعنی تشبیه، مجاز و کنایه بلیغ‌تر است. زیرا در استعاره، تشبیه به فراموشی سپرده می‌شود و ادّعا می‌گردد که مشبّه، عین «مشبّه به» است و سخنوران اروپایی هم آن را «ملکة تشبیهات مجازی» و اصلی‌ترین شکل زبان مجازی دانسته‌اند. مبالغه در تشبیه، تصویرپردازی و ایجاز سه هدف مهمّ هر استعاره‌ای است. بنابراین، استعاره در بالاترین مرتبة بلاغت قرار دارد. در مقالة حاضر که با روش توصیفی - تحلیلی فراهم آمده است گوشه‌ای از کارکردهای این فنّ بیانی در تبیین و تصویر پردازی قیامت و احوال و اهوال (ترس‌های) آن نشان داده شده است؛ و اساساً این مقاله در صدد پاسخگویی به این پرسش‌ است که آیا استعاره در تبیین آیات مشتمل بر قیامت، کارکردی داشته است یا نه؟ بر اساس یافته‌های این پژوهش، خداوند متعال در راستای هدایت انسان‌ و برای تبیین بهتر و تأثیر کلام در دل‌ها از استعاره برای اهدافی مانند تجسیم و تشخیص، تسهیل(آسان‌سازی ادراک)، تأثیرگذاری و تصویرسازی استفاده کرده است. در این میان، استعارة مکنیّة تمثیلیّه بیشترین بسامد را دارا است.

کتاب حاضر از مجموعه کتاب‌های سفر آخرت در خصوص برزخ از قبر تا قیامت مباحثی را با رویکرد قرآنی و روایی و تهیه و به رشته تحریر درآورده است. در این اثر نخست آیات و روایاتی پیرامون برزخ ذکر کرده و نکات توصیفاتی را از عالم برزخ در اختیار خواننده قرار می‌دهد. در ادامه بهشت و جهنم برزخی را به‌ضمیمه عواملی برای سعادت برزخی خود یا مردگان آورده و پایان برزخی را مورد ملاحظه و دقت قرار می‌دهد. در خاتمه نوشتار مذکور حکایاتی از مرحوم نراقی و رفتن به بهشت برزخی، شیخ بهایی و تجسم اعمال، سخن گفتن با اهل برزخ بیان کرده و مورد تأمل قرار می‌دهد. حکایت روشنی چشم مؤمن هنگام ورود به برزخ در این مجموعه از مباحث تأثیرگذار به‌حساب می‌آید.