مرور درختی موضوعات | کتابخانه مجازی الفبا

مؤلف در خصوص مطلبي درباره عصمت امام مهدي (عج) كه در كتاب در اسات اللبيب في الأسوة الحسنة بالحبيب تأليف «محمد معين بن محمد امين السندي» آمده است توضيحاتي نگاشته و آنرا نقد نموده است، در اين رساله علاوه برآن، مطالبي از بزرگان عرفا، همچون «محي الدين ابن عربي» و. . كه در خصوص عصمت حضرت امام مهدي (عج) مطالبي مطرح و مورد بحث قرار گرفته است. اين رساله درخور توجه و تحقيق و بررسي بيشتر مي باشد (سيد محمود مرعشي) چندين حديث است كه از كتابهاي گوناگون حديثي همچون كافي مرحوم كليني، منتهي المقال و امالي طوس و. . نقل قول از عمايي چون شيخ بهاء الدين عاملي و ... با عناوين: «روي، حكي، قيل و اقول) با توضيحات لازم گرد آوري شده است. رواياتي منتخب از عدة الداعي ابن فهد حلي با عناوين «ياداود» و ... آمده است (سيد محمود مرعشي) [مرعشي 31/129؛ معجم المؤلفين 9/92]

فيه مسائل أولها عصمة الأئمة (ع) من بدو ولادتهم الي آخر عمرهم. (انصاري-محمد باقر) [شيخ علي حيدر 1/160]

مروری بر زندگی، فضایل، کرامات و شخصیت علمی و معنوی فاطمه معصومه(س) است. در ابتدای این اثر به بیان کیفیت ولادت فاطمه معصومه و اسامی و القاب ایشان پرداخته شده و گوشه‌هایی از زندگانی ایشان تا قبل از هجرت وی به ایران و قم بیان شده است. آنگاه نکاتی در مورد ازدواج فاطمه معصومه و عصمت ایشان و نیز مقام وی در زمینه شفاعت کردن در روز قیامت مطرح شده و علت نامیده شدن این بانوی بزرگ به «کریمه اهل‌بیت» ذکر شده و برخی از کرامات ظاهر شده از ایشان بیان شده است. نویسنده در ادامه به بیان جایگاه فاطمه معصومه به عنوان یک محدثه که احادیث مهم و متعددی را نقل نمودند، پرداخته و روایاتی از ایشان در زمینه‌های مختلف فقهی و اعتقادی نقل نموده است. وی همچنین به تبیین موقعیت و منزلت شهر قم به عنوان پایگاه علمی شیعه و محل تجمع مؤمنان و شعیان اهل‌بیت(ع) پرداخته و این شهر را حرم اهل‌بیت و خاستگاه انقلاب اسلامی در ایران معرفی نموده است. وی با توجه به اهمیت و جایگاه مهم زیارت در فرهنگ تشیع، به بیان ثواب و آثار زیارت فاطمه معصومه پرداخته و آداب سفر زیارتی ایشان را ذکر نموده است.

عصمت عبارت است از: ملکة اجتناب از گناه و خطا. واژة عصمت در قرآن نیز در همین معنا به کار رفته است. از نظر قرآن، چهار گروه از افراد دارای عصمت هستند که عبارت‌اند از: ملائکه، پیامبران ، امامان و برخی افراد خاص چون: حضرت زهرا و حضرت مریم(ص). دربارة دو دسته از معصومین، یعنی پیامبران و امامان، علاو بر قرآن و سایر دلایل نقلی می‌توان براهین عقلی و متقنی را نیز در اثبات عصمت ارائه کرد. در کتاب حاضر تلاش شده است تا ضمن بیان تعریف عصمت، به بررسی این موضوع از منظر قرآن کریم پرداخته شود. شیوة بحث در این کتاب، شیوة کلامی است، یعنی دربارة هر یک از مباحث مطرح شده، دلایل عقلی و نقلی برای اثبات مدّعا بیان و سرانجام به شبهات مطروحه پاسخ داده شده است. ضمن آنکه در هر مبحث، احادیثی از ائمة معصومین(ع) نیز نقل شده است.

«عصمت» مهم‌ترین شرط امامت از نظر شیعه می‌باشد؛ تعدادی از آیات قرآن به عنوان ادله اثبات عصمت ارائه می‌شود که «آیه تطهیر» یک از این آیات است. اندیشمندان مختلف با رویکردهای گوناگون، تفاسیری از آیه ارائه کرده‌اند. «سیف­الدین آمدی» از جمله عالمانی است که با رویکردی کلامی خوانشی از این آیه ارائه کرده است. وی در کتاب «ابکار الافکار» برای رد عصمت حضرت زهراK دلالت آیه بر عصمت را رد می­کند. متکلمان اشعری پیش از او کسی از آیه تطهیر در رد و یا اثبات عصمت نپرداخته است. همچنین روشی که او استفاده کرده جدید بوده و پاسخی هم به آن داده نشده است. اهمیت مسئله امامت، جایگاه مهم عصمت در مسئله امامت، بی‌پاسخ بودن خوانش آمدی از آیه، روشِ او برای اثبات ادعای خود و نفی دلالت آیه بر مسئله عصمت ائمهD بررسی و نقد نظرات او در این زمینه را ضروری می‌نماید. ازاین‌رو این در این نوشتار سعی بر این بوده است که با رویکرد نقد متن به نقد خوانش «آمدی» از آیه پرداخته شود. در این راستا ابتدا اهتمام به خوانش دقیق «آمدی» از آیه تطهیر و نحوه استفاده او برای رد عصمت، بوده است و در گام بعد با تکیه بر مجموعه‌ای از ادله درون­متنی و برون­متنی به نقد نظر وی پرداخته شده است.