جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

از دیدگاه ارسطو شخصیتتراژدی باید از نظر اخلاقی خوب، یعنی فضیلتمند باشد و برای اینکه بتواند در مسیر سعادت قرار گیرد، باید طی کنش انتخاب‌گرانه و آگاهانه، قاعدۀ حد وسط اخلاقی را رعایت کند. بر همین مبنا، در این پژوهش این پرسش مطرح می شود که چگونه می‌توان پیوندِ میانِ کنش و شخصیت اخلاقی را توضیح داد؟ برای تأمل و تبیین پاسخ این پرسش، فن شعر در کنار اخلاق نیکوماخوس مورد خوانش و تفسیر قرار می‌گیرد. هدف این است که با تکیه بر نسبت میان کنش و شخصیت اخلاقی در فن شعر وجوه متعدد کنش و تنیدگی آن با شخصیت و اخلاق _در وجه ایجابی و چه سلبی_ نمایان شود. اهمیت و ضرورت این پژوهش در آن است که به روشن کردن بخش‌های مهمی از فن شعر، با تکیه بر یافتن جایگاه آن در نظام فلسفۀ اخلاقی ارسطو یاری خواهد رساند. نتیجه‌ای که از این پژوهش بدست می آید این است که فن شعر را باید در چارچوب فلسفۀ ارسطو _ به‌ویژه فلسفۀ اخلاق_ مورد خوانش قرار داد و نیز کنش، در اندیشۀ حاکم بر فن شعر، در حالی که با شخصیت اخلاقی پیوند دارد اما بر آن تقدم نیز دارد.

سعادت از مهم‌ترین مباحث حکمت عملی محسوب می‌شود که درطول تاریخ، ذهن فلاسفۀ یونان باستان تا فیلسوفان امروز را به خود مشغول کرده است و در دوره‌های مختلف، فیلسوفان براساس مبانی و رویکرد‌‌‌‌های متفاوت، این مسئله را بررسی کرده‌اند. یکی از شاخص‌ترین نظریات عرضه‌شده دربارۀ سعادت را ارسطو در کتاب ارزشمند خود، اخلاق نیکوماخوس مطرح کرده و شرح‌وبسط داده است. این نظریۀ وی بر فیلسوفان پس‌از او و ازجمله فیلسوفان مسلمان، بسیار مؤثر واقع شده و ابن ‏سینا به‌عنوان مهم‌ترین فیلسوف مسلمان، به‌میزان زیادی در نظریۀ سعادت خود، متأثر از ارسطو بوده است. ازدیدگاه ارسطو، سعادت انسان در حیاتِ عقلانیِ توأم با فضایل اخلاقی است؛ همچنان‌که ابن ‏سینا نیز برترین لذت و خیر را لذت عقلانی قلمداد کرده و سعادت انسانی را در رسیدن به مرتبۀ عقل مستفاد و مشابهت با عقل فعال و نیز حصول استیلای عقل بر امیال بدنی دانسته است. در این مقاله، نظریۀ سعادت در فلسفۀ ارسطو و ابن‏ سینا را واکاوی و تحلیل می‌کنیم، با استفاده از روش مقایسه‌ای، وجوه اشتراک و افتراق نظریه‌های این دو فیلسوف را نشان می‌دهیم و با به‌کارگیری روش انتقادی، نقایص و نقاط ضعف هریک از این نظریات را بیان می‌کنیم.

اخلاق نیکوماخوسی ارسطو، که حاوی درس‌گفتارهای او در آتن است، یکی از اصلی‌ترین آثار فلسفه اخلاق به‌شمار می‌رود. پرسشی که به نگارش اخلاق نیکوماخوسی می‌انجامد این است که «خبر اعلی یا بهترین خبر برای انسانها کدام است؟». ارسطو راه کسب سعادت انسانی را نه فضیلت‌مندی که عمل به فضایل تلقی می‌کند و با تبدیل اخلاق به دانشی عملی و وارد کردن روان‌شناسی به بحث از رفتار انسان، فلسفه اخلاق را عمیقا متحول می‌سازد. کتاب حاضر، پس از مروری بر زندگی، آثارو روش پژوهش ارسطو و ارائه نمایی کلی از محتوای اخلاق نیکوماخوسی، به بررسی بند‌به‌بند این اثر می‌پردازد. در انتها نیز فصلی درباره تأثیرها و تفسیرهای اخلاق نیکوماخوسی از زمان نگارش آن تا دوران معاصر آمده است.

اخلاق نیکوماخوسی ارسطو، که حاوی درس‌گفتارهای او در آتن است، یکی از اصلی‌ترین آثار فلسفه اخلاق به‌شمار می‌رود. پرسشی که به نگارش اخلاق نیکوماخوسی می‌انجامد این است که «خبر اعلی یا بهترین خبر برای انسانها کدام است؟». ارسطو راه کسب سعادت انسانی را نه فضیلت‌مندی که عمل به فضایل تلقی می‌کند و با تبدیل اخلاق به دانشی عملی و وارد کردن روان‌شناسی به بحث از رفتار انسان، فلسفه اخلاق را عمیقا متحول می‌سازد. کتاب حاضر، پس از مروری بر زندگی، آثارو روش پژوهش ارسطو و ارائه نمایی کلی از محتوای اخلاق نیکوماخوسی، به بررسی بند‌به‌بند این اثر می‌پردازد. در انتها نیز فصلی درباره تأثیرها و تفسیرهای اخلاق نیکوماخوسی از زمان نگارش آن تا دوران معاصر آمده است.