جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

السيدة الجليلة العلوية الشهيدة آمنة الصدر المعروفة بـ (بنت الهدى) بنت السيد حيدر بن السيد إسماعيل الصدر. ولدت في مدينة الكاظمية المقدسة في 19محرم الحرام1356ه.ق ‍واستشهدت مع أخيها السيد محمد باقر الصدر في بغداد 19 جمادى الأولى سنة 1400ه‍.ق والدها احد كبار علماء الاسلام في العراق نشأت العلوية الصغيرة محرومة الحنان الابوي الا من كنف امها وحنان والدتها وعندما كبرت الشهيدة بنت الهدى نشأت مع إخوتها السيد إسماعيل والسيد محمد باقر الصدر وهاجرت بهجرتهم إلى النجف، وانصرفت إلى تعلَّم العلوم الإسلامية، کانت الشهیده صورة حقيقية للتربية والاخلاق والتدين والمعرفة، صورة من التواضع والمحبة، صورة ثقافية اسلامية واسعة الابعاد والمعاني الطيبة والقيم الاصيلة. لقد كان المجتمع النسوي في زمن سلطة البعثیین يعيش ظروف حرجة سياسية واجتماعية وثقافية، ففي الجانب الثقافي، انتشار ظاهرة الافكار الالحادية والبعد عن الله تعالى، مضاف الى التحلل الاخلاقي الذي فشا في شريحة الشباب سيما الجامعيين منهم، و هذا الامر سبب التدهور الاجتماعی. لذلك كرست الشهيدة بنت الهدى جهودها، کتأسیس مدارس الزهرا و اقامه الندوات و تالیف الکتب و المقالات، نحو تعليم المرأة وتثقيفها، والنهوض بها نحو الكمال، ليتسنى من خلال اصلاح المجتمع. لقد ظهر رؤاها السیاسی فی مواجهتها النظام البعثی. منذ الايام الاولى لوصول حزب البعث العميل الى السلطة في العراق عام (1968م) ادرك السيد الشهيد الصدر خطورة هذا النظام، وما يحمل من افكار هدامة، ومخططات اجرامية ضد الاسلام، والمراكز والقوى الاسلامية. فبدأ رضوان الله عليه باقامه الثوره الاسلامیه و بالمواجهة بعملية جريئة وشجاعة من خلال تقديم نفسه ودمه الشريف واصحابه، من اجل الحفاظ على الاسلام. لقد کانت بنت الهدى اوفى اصحابه، وانها تجاوزت بموقفها الاستشهادي المرافق لاستشهاد الصدر كل حالات الوعظ والارشاد والتأسف التي عاشتها الحركة الاسلامية ردا على اعدام الصدر. وكذلك ساهمت في بلورة وعي نسوي ديني وسياسي في العراق متجاوزة بذلك مجموعة اعراف وتقاليد كانت وما زالت سائدة في طبيعة المجتمع العراقي الذي يضع المرأة خارج اقواس دائرته الواسعة.

نوشتار پیش رو به بررسی سبک مدیریت استراتژیک بانو صدر در حوزه فرهنگ دینی می‌پردازد. در سیره و سبک زندگی این بانوی شهید می‌توان تمام عناصر چهارگانه مدیریت استراتژیک را– که عبارتند از: تحلیل موقعیت، فرمول‌بندی استراتژی، اجرای استراتژی و ارزیابی و نظارت- مشاهده نمود. در مرحله اجرای استراتژی، که مهم‌ترین مرحله مدیریت استراتژیک است، ایشان با دو رویکرد عملیات فکری و اجرایی با اتقان کامل، استراتژی خود را که همانا تبیین و روشنگری حقیقت دین و استقامت در مسیر دینداری تا شهادت بود، به منصه ظهور رساندند. مراحل هشت گانه عملیات فکری و مدل مدیریت بر دل‌ها در قالب کار سیستمی و شبکه‌ای از مباحثی است که در این مجال بدان پرداخته شده است.

موضوع این نوشتار، بررسی شیوه‌های تبلیغی بانو شهید صدر می‌باشد. در این مقاله برآنیم تا روشن سازیم یک مبلغ برای تبلیغ موفق با تأسّی به بانو صدر از چه شیوه‌هایی می‌تواند بهره گیرد. برای دستیابی به این هدف سیره تبلیغی بانو صدر را ذیل چهار مجموعه گفتاری، نوشتاری، هنری و عملی مورد بررسی قرار می‌دهیم. تدریس و سرپرستی کاروان حج، داستان‌نویسی و حمایت از انقلاب اسلامی از جمله مهم‌ترین اقدامات ایشان می‌باشد.

بنت الهدی(آمنه صدر) تنها دختر آیة الله سید حیدر صدر و بانوی فرهیخته بتول آل یاسین بود. شجره نامه او با 31 واسطه به امام موسی‌بن‌جعفر علیه السلام می‌رسد. در خانواده‌ای اهل علم و تقوا تربیت یافت و تحصیلات عالیه دینی را از ادبیات عرب، تفسیر، فقه، تاریخ اسلام و... نزد برادرانش اسماعیل و محمدباقر فراگرفت و تحصیلات آکادمیک را به صورت غیرحضوری گذراند و با مداومت بر مطالعه کتب متنوع بر دانش خود افزود. ساده‌زیستی، حجاب و عفت، عبادت بسیار، مطالعه و نگارش، اخلاق فاضله فردی و اجتماعی سبک زندگی او را شکل داده بود. وی الگوی زن فاضله، پرهیزگار و تأثیرگذار بود که در جامعه معاصر عراق ظهور یافت. وی ماهیت سیاسی اسلام را درک کرده و نسبت به حوادث سیاسی موضع‌گیری می‌کرد. در مبارزات برادرش محمد باقر صدر با رژیم بعث نقش‌های حمایتی فعالی چون: مشاور، نگاهبان و شریک رنج بازداشت‌ها را داشت و سرانجام در کنار برادر توسط صدام حسین بعثی به شهادت رسید. مقاله پیش رو با هدف پاسخ به این پرسش‌ها که بنت‌الهدی که بود و چگونه نقش سیاسی خود را در مبارزه با رژیم بعث عراق ایفاکرد، با روش اسنادی- میدانی و با استفاده از کتب مرجع حاوی زندگی‌نامه و فعالیت‌های این شهید و مصاحبه با شاگردان و همراهانش تحریر یافته است.

این نوشتار با عنوان «بررسی کیفیت رابطه دین و مدرنیته و الزامات آن در اندیشه بنت‌الهدی صدر» درصدد کشف دیدگاه صحیح در بحث رابطه بین دین و مدرنیته است. در این راستا سه نظریه وجود دارد که به اختصار عبارتند از: تعارض کامل، اقتباس کامل و جریان عقلانیت اسلامی که ما معتقد به نظریه سوم یعنی جریان عقلانیت اسلامی هستیم. پس از بررسی دیدگاه این جریان که قائل به تعارض جزئی بین اسلام و مدرنیته می‌باشد، به بیان الزامات تحقق این نظریه در آثار بنت‌الهدی صدر پرداخته‌ایم. این الزامات عبارتند از: آسیب‌شناسی فرهنگی جامعه اسلامی، عدم غرب‌زدگی و غرب‌گرایی و تلاش در جهت استحکام قوای فکری و عملی مسلمین.

در جهان معاصر ارائه راهکار برای چالش‌های زنان مسلمان لازم و ضروری است. محور اصلی برنامه‌ریزی در این زمینه، قرآن کریم و سیره و سنت معصومین علیهم السلام می‌باشد. بی‌تردید چگونگی اجرایی‌کردن و عملیاتی ساختن و بروزرسانی تعالیم اسلام نیاز به دیدگاهی معرفت‌شناسانه دارد. جزم و یقین معرفت‌شناس به همراه توشه تقوا و بصیرت او را مبارز میدان جهاد فرهنگی می‌کند و ایمان و اخلاق فاضله‌اش، به او در عرصه مبارزه ثبات‌قدم می‌دهد. آمنه صدر (بنت‌الهدی) در قرن اخیر با درایت ویژه در جهت رشد معنوی زنان و حل مشکلات آموزشی- تربیتی، اخلاقی- رفتاری و اعتقادی- بینشی آنان گام‌های مؤثری برداشته است. او با رصد گذرگاه‌های پر خطر و معرفی توطئه دشمن، به احیای شخصیت متعالی زن در اسلام پرداخته و با تبیین جایگاه پر عظمت اسلام، احیاگر شخصیت زن مسلمان در قرن اخیر شده است. زبان و قلم او با جذابیت و لطافت شعر و نثر، قصه و داستان، گره‌های فکری- عقیدتی بانوان را گشوده و خود الگویی برای حل مشکلات زنان در جهان معاصر گردیده است.