جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

کتابخانه مجازی الفبا،تولید و بازنشر کتب، مقالات، پایان نامه ها و نشریات علمی و تخصصی با موضوع کلام و عقاید اسلامی کتابخانه مجازی الفبا،تولید و بازنشر کتب، مقالات، پایان نامه ها و نشریات علمی و تخصصی با موضوع کلام و عقاید اسلامی

فارسی  |   العربیه  |   English  
telegram

در تلگرام به ما بپیوندید

public

کتابخانه مجازی الفبا
کتابخانه مجازی الفبا
header
headers
پایگاه جامع و تخصصی کلام و عقاید و اندیشه دینی
جستجو بر اساس ... همه موارد عنوان موضوع پدید آور جستجو در متن
: جستجو در الفبا در گوگل
...جستجوی هوشمند
مرور > مرور اعلام
>
تبریزی, ملارجبعلی (عارف و حکیم شیعی عهد صفویه در قرن یازدهم، مقیم اصفهان، استاد قاضی سعید قمی، منتقد حکمت متعالیه، منکر اصالت وجود و معتقد به اصالت ماهیت، قائل به اشتراک لفظی وجود بین خالق و مخلوق), ؟؟؟. تبریز، آذربایجان شرقی 1080ق./۱۰۴۸ش.
جستجو در برای عبارت
مرتب سازی بر اساس و به صورت وتعداد نمایش فرارداده در صفحه باشد جستجو
  • تعداد رکورد ها : 28
ابطال تشکیک عینی و حرکت جوهری در مکتب نومشّائی رجب‌علی تبریزی
نویسنده:
محمود هدایت افزا
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF مراجع
چکیده :
ایدۀ حرکت در جوهر اشیا که در اندیشه­های پیشاسقراطی و برخی آثار عرفانی مطرح بود، از ابداعات فلسفی صدرالدین شیرازی به شمار می­آید. این ایده، به طور مستقیم با مسئلۀ «تشکیک عینی» در ارتباط است و صدرا نیز پیش­تر بر پایۀ دو نظریۀ «اصالت وجود» و «اعتباریت ماهیات» به تصویرسازی خاصّی از «تشکیک در حقیقت وجود» دست یافته بود. امّا از میان منتقدان تفکّر صدرایی، رجب­علی تبریزی با طرح اصطلاحاتی نو و ارتقای ادبیات مشّائیان، تفکّری نومشّائی پدید آورد تا یارای تحلیل و ارزیابی نظرات جدید فلسفی باشد. پژوهش پیش رو با روش توصیفی ـ تحلیلی، عهده­دار تبیین و ارزیابی پیش­فرض­های تصوّری و تصدیقی تبریزی، در ابطال دو ایدۀ مرتبط «تشکیک عینی» و «حرکت جوهری» است. از تأمّلات بایسته در اندک آثار حکیم و تقریرات دروس او، به ویژه دو متن الاصول الآصفیة و تعلیقات قوام­الدین رازی، دو گونه نقّادی نسبت به نظریۀ حرکت جوهری استنباط می­شود: نخست نقض مقدّماتی که حرکت جوهری بر آنها ابتنا دارد که مهم­ترین آنها «ذات انگاری وجود»، «اعتباریت ماهیت» و «تشکیک عینی وجود» است و دوم، دلایل مستقل حکیم تبریزی در نفی حرکت جوهری که همگی بر اشکال معروف «گم شدن متحرّک» و تأکید بر بقای موضوع حرکت ابتنا دارند.
صفحات :
از صفحه 305 تا 332
مشخصات اثر
ملارجبعلی تبریزی در آینه آثار قاضی سعید قمی
نویسنده:
مهدی عسگری
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
صفحات :
از صفحه 465 تا 469
مشخصات اثر
تحلیل انتقادی اشکالات ملّارجبعلی تبریزی و قاضی سعید قمی بر نظریه ملّاصدرا در باب حدوث جسمانی نفس
نویسنده:
ابوالحسن غفاری
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF چکیده
وضعیت نشر :
قم: موسسه آموزشی و پژوهشی امام‌خمینی,
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین
چکیده :
علم‏‌النفس فلسفی ملّاصدرا مورد انتقاد ملّارجبعلی تبریزی و قاضی سعید قمی قرار گرفته است. به عقیده تبریزی، نفس یا از ابتدا نیازمند به مادّه است و یا نیازمند به مادّه نیست. اگر نیازمند مادّه بوده و جسمانیة‌الحدوث باشد، باید همواره مادّی بوده و هرگز نمی‌تواند مجرّد گردد، و اگر مادّی نیست، پس حدوثا و بقائا مجرّد بوده و شقّ سومی که بر اساس آن نفس در ابتدای حدوث مادّی بوده و سپس به مرحله تجرّد برسد، وجود ندارد. از نظر نویسنده مقاله، مخالفت تبریزی با نظریه ملّاصدرا ناشی از عدم فهم دقیق اصول حکمت متعالیه است. قاضی سعید در نقد مبانی نظریه حدوث جسمانی نفس گرفتار تهافت است. وی از یک طرف، از اتحاد عاقل با معقول، اتحاد خیال با متخیّل، و اتحاد حاس با محسوس سخن گفته و از سوی دیگر، اصالت وجود، تشکیک وجود و حرکت جوهری را انکار کرده است. اغلب دلایل وی در نقد مبانی و اصول نظریه حدوث جسمانی نفس خطابی است.
صفحات :
از صفحه 37 تا 53
مشخصات اثر
رابطۀ وجود و ماهیت در مکتب نومشائی حکیم رجب علی تبریزی
نویسنده:
محمود هدایت افزا ، سعید انواری
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF مراجع
چکیده :
رجب­ علی تبریزی سومین حکیم نظام ­ساز پس ‏از میرداماد و ملاصدرا در مکتب فلسفی اصفهان به‌شمار می ­آید. او با تقریری نو از برخی مبانی فکری مشائیان و بازخوانی اصطلاحات آنان، مکتبی نومشائی را بنیان نهاد، درخصوص مسائل بنیادین عصر خود همچون مسئلۀ پراُفت‌وخیز «رابطۀ وجود و ماهیت» تأمل و نظریه‌پردازی کرد و با تکیه بر تلقی خاص از «ماهیت من حیث هی هی» و «وجود وصفی»، نافیِ دیدگاه‌های میرداماد و ملاصدرا شد. وی با اعتباری‌خواندن هیچ‌یک از زوج مفاهیم وجود و ماهیت، موافق نبود و به جعل بالذات ماهیت به عُروض وجود بر آن باور داشت. ثمرۀ چنین نگاهی ترکیب انضمامی اشیا از وجود و ماهیت است. از آنجا که ایدۀ یادشده در معدود پژوهش ­هایی که معاصران دربارۀ آن انجام داده‌اند، به‌درستی تبیین نشده است، در مقالۀ پیشِ‌روی کوشش می­ شود با تتبع دربارۀ پیشینۀ دیدگاه تبریزی درخصوص فلسفۀ سینوی و تحلیل دقیق­تر مبادی تصوری او دربارۀ مسئلۀ موردنزاع، نقاط ابهام آن نظریه روشن شود و بدین منظور، به برخی پرسش ­های مقدر ازجمله ارتباط قاعدۀ فرعیت با عروض خارجیِ وجود بر ماهیت و بهره­ مندیِ شاگردان حکیم از «اصل و فرع» به‌جای «اصیل و اعتباری» پاسخ داده خواهد شد. تطبیق سه معنای عام، خاص و اخص مفاهیم متمم «اصیل» و «اعتباری» با دیدگاه تبریزی دربارۀ وجود و ماهیت، مطلب پایانیِ پژوهش پیشِ‌روی است.
صفحات :
از صفحه 91 تا 117
مشخصات اثر
تحلیل ایدۀ «اشتراک لفظی وجود» از منظر حکیم رجب‌علی تبریزی و بررسی منازعۀ وی با ملّاصدرا در این مسئله
نویسنده:
سعید انواری ، محمود هدایت افزا
نوع منبع :
نمایه مقاله
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
ملاصدرا شیرازی: صدرالمتألهین
چکیده :
حکیم رجب‌علی تبریزی از جمله فیلسوفانی است که به مسئلۀ اشتراک لفظی یا معنوی «مفهوم وجود» پرداخته است. وی ضمن اشاره به برخی از آرای پیشینیان، برهانی عقلی به سود اشتراک لفظی وجود اقامه کرده است. وی از حیث معرفت شناختی قائل به ارتباط وثیق میان مفاهیم با مصادیق بود، از این­رو نمی­توان از چنین متفکّر واقع­گرایی انتظار داشت که دربارۀ مفهومی همچون وجود، فارغ از مصادیق آن حکم نماید. همچنین عدم باور تبریزی به مفاهیم اعتباری در فلسفه نیز، با رأی او به اشتراک لفظی وجود هم­سو است. ولی برخلاف تلقّی شاگرد وی خاتون­آبادی، این مطلب دلیل اصلی گرایش حکیم به ایدۀ اشتراک لفظی وجود نبوده است؛ بلکه مخاطب اصلی تبریزی در این مسئله، صدرالدین شیرازی است که برداشت خاصی از قول به اشتراک لفظی وجود دارد و به پشتوانۀ آن، ایدۀ چالش­برانگیز تشکیک در حقیقت وجود را مطرح می­کند که به هیچ وجه مورد پذیرش حکیم تبریزی نیست.
مشخصات اثر
پژوهشی ناکام درباره ملارجبعلی تبریزی (بررسی مقاله تحلیل و نقد بُعد هستی‌شناسی و معناشناسی الهیاتِ تنزیهیِ حکیم تبریزی بر مبنای حکمت صدرایی)
نویسنده:
مهدی عسگری
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
چکیده :
در اصفهان عصر صفوی فلسفه رشد و نمو خوبی داشته است. در آن زمان با سه مدرسه فلسفی متفاوت روبه‌رو هستیم. مدرسه میرداماد، مدرسه ملاصدرا و مدرسه ملارجبعلی تبریزی. مدرسه تبریزی در بیشتر مسائل همچون اشتراک معنوی و لفظی وجود، حرکت جوهری، وجود ذهنی، تجدد امثال و... با دو مدرسه دیگر تفاوت‌های بنیادین دارد. یکی از این تفاوت‌ها «الهیات سلبی» است که در مدرسه تبریزی مورد قبول و در دو مدرسه دیگر مردود است. موضوع اصلی این نوشتار بررسی مقاله «تحلیل و نقد بُعد هستی‌شناسی و معناشناسی الهیاتِ تنزیهیِ حکیم تبریزی بر مبنای حکمت صدرایی» است. نتیجه اجمالی که این مقاله گرفته است این است که پژوهش چه در انتخاب موضوع و چه در نقل و نقد اقوال ناکام است.
صفحات :
از صفحه 305 تا 318
مشخصات اثر
تحلیل دیدگاه ملارجبعلی تبریزی درباره اشتراک لفظی وجود و دو تفسیر از آن
نویسنده:
مهدی عسگری ، محمد سوری
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF مراجع
چکیده :
اشتراک لفظی و معنوی وجود همواره یکی از دغدغه‌های فیلسوفان متأخر اسلامی (از زمان میرداماد تا عصر حاضر) بوده است. در این میان برخی از فیلسوفان قائل به اشتراک لفظی وجود و عده‌ای دیگر قائل به اشتراک معنوی وجود شده‌اند. یکی از فیلسوفان قائل به اشتراک لفظی وجود، ملا رجبعلی تبریزی است. وی معتقد است که وجود میان واجب و ممکن به دو معنای متفاوت به‌کار می‌رود. مسئلۀ اصلی در این مقاله، بیان و تحلیل همین آموزه و دلیل‌های تبریزی است. این تحلیل هم از رهگذر نقدهای نگارنده و هم از رهگذر بیان دو تفسیر از این آموزه بیان می‌شود. تفسیر اول از آنِ ملا عبدالرحیم دماوندی و تفسیر دیگر برای یکی از شاگردان تبریزی به نام میرمحمداسماعیل خاتون‌‌آبادی است. روش بحث کتابخانه‌ای و توصیفی‌ـ‌تحلیلی است. نتیجۀ اجمالی که این مقاله به آن دست ‌یافته این است که تبریزی در بیان ادلۀ عقلی برای اثبات اشتراک لفظی وجود ناکام است و ادلۀ نقلی او نیز تنها با توجه به روش تفسیری خود او قابل اعتنا خواهند بود و از میان دو تفسیری که از آموزۀ اشتراک لفظی وجود نزد تبریزی بیان می‌شود، نظر میرمحمداسماعیل خاتون‌‌آبادی درست‌تر و درخور توجه بیشتر است.
صفحات :
از صفحه 176 تا 197
مشخصات اثر
تحلیل و نقد بعد هستی شناسی و معناشناسی الهیات تنزیهی حکیم تبریزی بر مبنای حکمت صدرایی
نویسنده:
نادر شکراللهی ، علی اله بداشتی ، مظاهر جوادی‌نیا
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF مراجع
چکیده :
رجبعلی تبریزی یکی از نظریه‌پردازان الهیات تنزیهی می‌باشد. وی بر این باورست که همه اوصاف خداوند، جنبه سلبی دارند و تنها از نوعی تنزیه حکایت می‌کنند و ارجاع اوصاف الهی به سلب مقابل آن است.مبنای این دیدگاه بر اساس آموزه‌های اصالت ماهیت و اشتراک لفظی وجود و تفسیرها و برداشت‌های ظاهری و قشری ازآیات وروایات می‌باشد ورگه‌های فکری مکتب نوع افلاطونی نیز درآن مشاهده می‌شود.حکیم بسیاری از امهات حکمت متعالیه، همچون، اصالت وجود و لوازم آن،بالاخص، عینیت ذات وصفات الهی را،در سه بعد هستی شناختی،معرفت شناسی و معناشناسی انکار کرده است. حکیم در استدلال­های خود در بعد هستی شناسی و معنا شناسی دچار خلط مفهوم و مصداق شده است . نگارنده بر اساس اصالت وجود و اشتراک معنوی وجود و تشکیک خاصی وجود و اصولی همچون قاعده بسیط الحقیقة و حیثیت تقییدیه اندماجی و قاعده معطی الشی دیدگاه­های حکیم را نقد کرده است.
صفحات :
از صفحه 399 تا 429
مشخصات اثر
تحلیل مفهومی عنوان حکیم نومشّائی و تطبیق آن بر رجب علی تبریزی
نویسنده:
محمود هدایت افزا
نوع منبع :
مقاله
منابع دیجیتالی :
نسخه PDF
چکیده :
فقدان تاریخ فلسفه ی اندیشمندان مسلمان، سبب غفلت فلسفه پژوهان از برخی مکاتب فکری و نظرات متنوّع گردیده است، به خصوص متفکّران متأخّر از میرداماد، یا به کلّی مغفول مانده اند یا به نحو معوج معرّفی شده اند. در این میان، چندین نظام فکری در تقابل با آموزه های ملّاصدرا تأسیس شد که نخستین آنها، مکتب رجب علی تبریزی است. او که تسلّط ویژه ای بر اندیشه های مشّائی و به خصوص کتب سینوی داشت، به حسب مسائلِ جدیدی که در عصر وی تبلور یافته بود، با تقریری نو از برخی مبانی تفکّر مشّائی و بازخوانی برخی اصطلاحات، تلاش کرد تا ادبیات فلسفه ی مشّائی را ارتقا دهد. گرچه تبریزی در مقام ارائه ی مطالب، برای هر ادّعایی برهان عقلی اقامه نموده، بر روش مشّائی پای بند بود؛ امّا او در مقام تحقیق، به هیچ وجه خود را به منابع مشّائیان محدود نکرد و از منابع سایر اندیشمندان، به خصوص آموزه های دینی ایده گرفت؛ بنابراین چنانکه هانری کربن ما را بدان توجّه داده، محتوای آموزه های تبریزی «حکمت» خوانده می شود از آن رو که در بستر فرهنگ امامیه تکوّن یافت و در مسیر گردآوری داده ها، طرح مسائل و حتّی چشم انداز پاسخ ها، متأثّر از نصوص دینی بود. در مجموع با لحاظ دو مقام گردآوری و ارائه، شایسته است که مکتب متفکّر تبریزی را «حکمت نومشّائی» نامید.
مشخصات اثر
درسگفتار ملارجبعلی تبریزی
مدرس:
مهدی عسگری
نوع منبع :
صوت , درس گفتار،جزوه وتقریرات
منابع دیجیتالی :
صوت
مشخصات اثر
  • تعداد رکورد ها : 28