جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

فارسی  |   العربیه  |   English  

در تلگرام به ما بپیوندید

کتابخانه مجازی الفبا
کتابخانه مجازی الفبا
پایگاه جامع و تخصصی کلام و عقاید و اندیشه دینی
جستجو بر اساس ... همه موارد عنوان موضوع پدید آور جستجو در متن
: جستجو در الفبا در گوگل
جستجو در برای عبارت
مرتب سازی بر اساس و به صورت وتعداد نمایش فرارداده در صفحه باشد جستجو
زادالمسافر
عنوان :
نویسنده:
ناصرخسرو قبادیانی؛ شرح لغات و اصطلاحات: سید اسماعیل عمادی حائری؛ تصحیح و تحقیق: سید محمد عمادی حائری
نوع منبع :
کتاب
منابع دیجیتالی :
وضعیت نشر :
تهران - ایران: مرکز پژوهشی ميراث مکتوب,
چکیده :
زاد المسافر، مهم‌ترين اثر ناصر خسرو قباديانى بلخى، سخنور، متكلم و حجت نامدار اسماعيلى است كه نزدیک به سال پيش از اين (453ق) تألیف شده و معتبرترين و عمده‌ترين منبع در شناخت انديشه‌ها و باورهاى او به شمار مى‌آيد. اين كتاب، يكى از مهم‌ترين آثار كلامى فلسفى اسماعليى و حاوى واپسين باورهاى مذهبى و ايده‌هاى كلامى و جهان شناختى رسمى فاطميان، در دوره امپراتورى دينى آنان است، پيش از آن كه دعوت فاطمى دچار دو دستگى نزارى و مستعلوى شود. اين اثر بيشتر به زاد المسافرين شهرت دارد، امّا آن گونه كه ضبط كهن‌ترين و اصيل‌ترين نسخه اين اثر - نسخه تهران كه از آن سخن خواهم گفت - نشان مى‌دهد، نام آن زاد المسافر است. بر اين گفته قرينه‌اى نيز هست و آن يادكرد خود ناصر خسرو، از آن در اشعار خويش است، آنجا كه مى‌گويد: زاد المسافر است يكى گنج من نثر آن چنان و نظم از اين سان كنم و آنجا كه گفته: از تصنيفات من زاد المسافر كه معقولات را اصل است و قانون با اين همه، در جامع الحكمتين و وجه دين (كه دو اثر ديگر از ناصر خسرو است) از آن با نام زاد المسافرين ياد شده، كه شايد حاصل دستبرد كاتبان باشد. اين كتاب مشتمل بر 27 قول و ابواب و مباحث متعدد است و در همين كتاب است كه ناصر خسرو به نقل و نقد آراء و عقايد فيلسوف معروف ذكريا رازى مى‌پرازد. در اين اقوال درباره حواس ظاهر و باطن، جسم و اقسام آن، حركت و انواع آن، نفس، هيولى، مكان، زمان، حدوث عالم، اثبات صانع، چگونگى پيوستن نفس به بدن و غيره سخن به ميان آمده است. زاد المسافرين، در زمره متون منثور كهن فارسى است و به جهت روزگار تألیف و روش نگارش، از ديرباز مورد توجه سبک شناسان نثر فارسى بوده است. زادالمسافرين سرشار از واژه‌هاى نادر و كهن فارسى است و افزون بر آن، برابر نهاده‌هاى فارسى ارزشمندى براى اصطلاحات فلسفى عربى در آن آمده كه سخت در خور توجه است. زادالمسافرين به سبب محتواى كلامى فلسفى و زبان ويژه و كهن، متنى آسان نيست. همين موضوع موجب شده كه دست نوشته‌هاى بر جاى مانده از آن، آكنده از اغلاط و تصحيفات باشد، جداى از آن كه نسخه‌هاى اصيل و كهن آن بس اندك است. نسخه شماره 4911 در كتابخانه مركزى دانشگاه تهران. اين نسخه كهن‌ترين دست نوشت زاد المسافر است كه تاكنون شناسايى گرديده و شيوه نگارش آن كهنه مى‌نمايد؛ ولى از آنجا كه انجام آن افتاده است، تاريخ كتابت و كاتب آن دانسته نيست. فهرست‌گر نسخه- استاد فقيد محمّد تقى دانش پژوه- آن را از قرن 9 و 10 دانسته است. پس از نسخه‌اى كه شرح آن گذشت، دو دست‌نوشت بى‌تاريخ ديگر قديم‌ترين نسخه‌هاى بازمانده از زاد المسافراند كه نسبت به ديگر نسخ از صحّت و اصالت بيشترى برخوردارند: نسخه شماره 79. d. 2669 در كتابخانه بادليان دانشگاه آكسفورد (تاريخ كتابت: قرن 10- 11). نسخه شماره 216 در كتابخانه مدرسه شاهى كمبريج (تاريخ كتابت: قرن 11- 12). سيد محمد عمادى حائرى، پس از نسخه شناسى تطبيقى زادالمسافرين و برگزيدن كهن‌ترين، اصيل‌ترين و صحيح‌ترين نسخه‌ها، با تامل در مفاهيم كلامى فلسفى اسماعيلى از سويى و دقت‌هاى واژه‌پژوهانه و سبک شناسانه از ديگر سو، به تصحيح انتقادى اين اثر پرداخته و براى نخستين بار متنى صحيح و اصيل از آن عرضه كرده است. او همچنين تعليقاتى پيرامون اثبات متن و ضبط نسخه‌ها، بر متن ويراسته خود افزوده است. نسخه حاضر در برنامه با تصحيح و تحقيق سيد محمد عمادى حائرى، در قطع وزيرى با جلد گالينگور در 511 صفحه براى بار نخست در سال 1384ش توسط مركز نشر ميراث مكتوب، تهران منتشر شده است.
حاشية حاشية الدواني القديمة علي شرح التجريد
نویسنده:
حسني حسيني، حمزه بن محمد
نوع منبع :
کتاب , آثار مخطوط(خطی) و طبع قدیم
منابع دیجیتالی :
چکیده :
حاشيه اي متوسط که بر حاشيه قديم دواني (908ق) بر شرح جديد قوشچي (879ق) بر تجريد الاعتقاد خواجه طوسي (672ق) نوشته شده است، اين کتاب بسيار قليل النسخه است پدر مولف حاضر يعني <شاه تقي الدين نسابه شيرازي (1019ق) نيز حاشيه اي بر شرح قديم تجريد نگاشته که نسخه احتمالاً منحصر آن درکتابخانه عمومي مراغه شماره 38 نگهداري مي شود حاشيه تحقيقي است ولي نشاني از مؤلف نيست. در لبه کتاب آمده «شاه قوام الدين بر قديم»، که گويا اين حاشيه از قوام الدين حمزة بن علي نسابه باشد که شرحي هم بر کتاب شفاي ابن سينا دارد، در اين حاشيه از صاحب لباب، صاحب شفا، شرح مواقف، محشي در حواشي خود بر منطق تهذيب، حاشيه مطالع، حاشيه شرح مختصر الاصول، از ميرسيد شريف، حاشيه مير سيد شريف بر کشاف، حاشيه جديده، صاحب مفتاح و سيد سند ياد مي کند.(فاضل) [کتابخانه جامع گوهرشاد 3/1111 و 4/2121 ؛ كتابخانه مدرسه آخوند ص 1309 و 1609 ؛ مجلس شورا 12/108؛ دانشگاه تهران 15/4140 و 17/123 ؛ (آستان رضوي ش 506 حكمت و كلام) ؛ دائرة المعارف بزرگ اسلامي 2/79 ؛ ذريعه 6/64 ؛ اعلام 1/414 ميرزا جان ؛ بغدادي، هدية العارفين 1/262 ؛ زركلي 2/167 ؛ اهدائي به آستان قدس ص 289 ؛ عكسي مركز احياء 2/81 ؛ کتابخانه جامع گوهرشاد 3/1301 ؛ طبقات اعلام الشيعه 5/190 ؛ شورا 1/40/33]
حاشية حاشية الدواني القديمة علي شرح التجريد
نویسنده:
گلپايگاني، ابوالقاسم بن محمد
نوع منبع :
کتاب , آثار مخطوط(خطی) و طبع قدیم
منابع دیجیتالی :
چکیده :
مؤلف نزد شمس الدين كشميري قديمه دواني را خوانده و سپس خود بر آن تعليقه نگاشته است . ( رحيم قاسمي ) حاشيه اي است بر حاشيه قديمه دواني بر شرح تجريد قوشچي، اين فايده را فرد ديگري از روي خط ابوالقاسم گلپايگاني گرد آوري كرده است. (حافظيان، ابوالفضل) آغاز كتاب: «أما بعد، فيقول العبد الفقير إلي الغني أبوالقاسم بن محمد الجرفادقاني : إن الحاشية القديمة الجلالية لما كانت في الاشتهار كالشمس في رابعة النهار لدقتها و غموضها تداولتها الأيدي ...» انجام كتاب: «و لا يخفي لطفه حيث يفهم منه، انتهي كلام الشيخ أيضا . هذا آخر تعليق ما وسعه المجال مع تشتت الحال علي الحاشية القديمة الجلالية لأقل الخليقة بل لا شي في الحقيقة أبوالقاسم في أوان المباحثة في شهر رجب المرجب من شهور سنة 1236» . [كتابخانه روضاتي ص 19 ؛ شورا 44/17]
حاشية حاشية الدواني القديمة علي شرح التجريد
نویسنده:
لاري، كمال بن محمد
نوع منبع :
کتاب , آثار مخطوط(خطی) و طبع قدیم
منابع دیجیتالی :
چکیده :
يادداشتهائي است تحقيقي از کمال الدين حسين بن محمد بن فخر بن علي لاري زنده بسال 928هـ.ق. شاگرد جلال الدين دواني، بر حاشيه استادش جلال الدين دواني متوفي 908 هـ.ق. بر شرح جديد تجريد ملاعلي قوشچي متوفي 789 هـ.ق. بر تجريد العقائد خواجه نصيرالدين طوسي، محمد بن محمد بن حسن متوفي 672 هـ.ق. حاشيه دواني که مشهور به -حاشيه قديم دواني - است شامل مقصد اول کتاب است و بيش از اين حاشيه ندارد که مشتمل بر امور عامه مي باشد و حواشي لاري هم تا اواخر تقابل را دارد که آخر مقصد اول تحت عنوان - قال الشارح- قال لمحشي -(فاضل) حاشيه اي با عناوين «قول الش - قول المح» است بر حاشيه مير سيد شريف جرجاني بر شرح قديم تجريد شمس الدين محمود اصفهاني( _746ه.ق) محشي شناجته نشد. محشي در بيان گفته محشي «قول المح» و در بيان شارح «قول الش» بكار برده است. (غلامي مقدم، براتعلي) آغاز كتاب: بسمله قال لشارح في الحاشية اعني من اتصف من محبوبية بزيادة الکرم في الجملة اقول اراد بالزيادة علي بعض ماعداه الذي هو المضاف اليه فاشار بقيد في الجملة ... انجام كتاب: و الاولي ان يقال في الجواب ان الشارح لم يدع ان المضاف اخص مطلقا من المقابل بل سلم هذا الحکم ... اذيمکن ان يمنع کون المضاف قسما من المقابل بل يمنع کونه اخص منه مطلقا فان القسم هو مجموع المقابل المضاف و المضاف قيدالقسم يجوز ان اعم من وجه و مطلقا بالنسبه الي المقسم. [کتابخانه جامع گوهرشاد 3/1232 و 5/115؛ مدرسه صدر بازار 2/405 ؛ چهار كتابخانه مشهد ص 278]
حاشية حاشية الدواني القديمة علي شرح التجريد
نویسنده:
شيرازي، محمود بن يعقوب
نوع منبع :
کتاب , آثار مخطوط(خطی) و طبع قدیم
منابع دیجیتالی :
چکیده :
در اين حاشيه كه با عناوين «قوله-قوله» مي باشد مطالب دواني را توضيح داده و مخصوصاً گفته هاي مير سيد شريف گرگاني را بازگو كرده در آنها رد و ايراد مي كند . (سيد احمد اشكوري) حاشيه اي است با عنوان «قوله -قوله» بر حاشيه قديم محمد بن سعد دواني(-908ق)بر شرح علي بن محمد قوشچي(-879ق)بر كتاب تجريد الاعتقاد خواجه نصير طوسي، مؤلف علاوه بر توضيح مطالب دواني به ذكر مطالب مير سيد شريف جرجاني و رد و ايراد آنها پرداخته است. آغاز كتاب: قوله لم يرد به معناه، اعلم أن سيد المحققين قدس سره الشريف لما رأي أن المتعارف في الخطب توجيه الصلاة بعد النبي الي المتعدد انجام كتاب: انما ايراده علي ما ذكر في الدليل و هو وارد غير مندفع بعد، كذا ذكره بعض الاصحاب [مدرسه حجتيه ص 48؛ مرعشي 14/363؛ مدرسه صدر بازار 2/405 ؛ فهرست آستان قدس 1/97]
زادالمسافرین
نویسنده:
ناصرخسرو قبادیانی؛ مصحح: محمد بذل‌الرحمن
نوع منبع :
کتاب
منابع دیجیتالی :
وضعیت نشر :
تهران - ایران: اساطیر,
چکیده :
زادالمسافرین، مهم‌ترین اثر ناصر خسرو قبادیانی بلخی، فیلسوف، متکلم، سخنور و حجت نامدار اسماعیلی است که نزدیک به ۱۰۰۰ سال پیش از این (۴۵۳ قمری) تألیف شده و معتبرترین و عمده‌ترین منبع در شناخت اندیشه‌ها و باورهای او به‌شمار می‌آید. این کتاب، یکی از مهم‌ترین آثار کلامی فلسفی اسماعیلی و حاوی واپسین باورهای مذهبی و ایده‌های کلامی و جهان‌شناختی رسمی فاطمیان در دوره امپراتوری دینی آنان است، پیش از آن که دعوت فاطمی دچار دودستگی نزاری و مستعلوی شود. زادالمسافرین در زمره متون منثور کهن فارسی است و به جهت روزگار تألیف و روش نگارش، از دیرباز مورد توجه سبک شناسان نثر فارسی بوده‌است. زادالمسافرین سرشار از واژه‌های نادر و کهن فارسی است و افزون بر آن، برابرنهاده‌های فارسی ارزشمندی برای اصطلاحات فلسفی عربی در آن آمده که سخت در خور توجه‌است. در اشعار ناصر خسرو آمده است: «ز تصنیفات من زادالمسافر که معقولات را اصل است و قانون - اگر بر خاک افلاطون بخوانند ثنا گوید مرا خاک فلاطون» این کتاب عقاید و باور اسماعیلیان را به خوبی تشریح می کند و از آن به عنوان ماخذ تاریخی الهیات مذهب اسماعیلیه نیز یاد می گردد. ناصر خسرو در الهیات اسماعیلیه تعریف روشن و دقیق و درعین حال باعث نزاع را مطرح میکند که از سوی دیگر فرقه های اسلامی مورد تردید و مخالفت قرار می گیرد. ناصر خسرو کوشیده است بین علم و دین ارتباط پیدا کند و علم و فلسفه را با دین هم آهنگ سازد. تا جایی که از وحی و آفرینش و خدا شناسی موضوع مهمی را مطرح می کند. به باور ناصرخسرو تمام هستی کتاب الله است و پیامبر با الهام از هستی وحی الهی را به زبان خویش باز گو می کند. به نوشته سید محمد عمادی حائری، زادالمسافرین به سبب محتوای کلامی فلسفی و زبان ویژه و کهن، متنی آسان نیست. همین موضوع موجب شده که دستنوشته‌های بر جای مانده از آن آکنده از اغلاط و تصحیفات باشد، جدای از آن که نسخه‌های اصیل و کهن آن بس اندک است. زادالمسافرین نخستین بار به کوشش محمد بذل الرحمن در سال 1341 ق در برلین به چاپ رسید. علی قویم نیز این اثر را در سال 1338 ش در تهران منتشر کرد. سید محمد عمادی حائری در سال 1384 در تهران تصحیح انتقادی خود را از این اثر عرضه کرد و ویراست دوم این تصحیح در سال 1393 ش در تهران (میراث مکتوب) و لندن (مؤسسۀ مطالعات اسماعیلی) به چاپ رسید. این دو ویراست اخیر، همراه با شرح لغات و اصطلاحات از سید اسماعیل عمادی حائری (پدر مصحح) است که در اصل پایان نامه دانشگاهی وی در سال 1343 ش در دانشکدۀ ادبیات دانشگاه تهران بوده است. سیدمحمد عمادی حائری، پس از نسخه‌شناسی تطبیقی زادالمسافرین و برگزیدن کهن‌ترین، اصیل‌ترین و صحیح‌ترین نسخه‌ها، با تأمل در مفاهیم کلامی فلسفی اسماعیلی از سویی و دقت‌های واژه‌پژوهانه و سبک‌شناسانه از دیگر سو، به تصحیح انتقادی این اثر پرداخته و برای نخستین بار متنی صحیح و اصیل از آن عرضه کرده‌است. او همچنین تعلیقاتی پیرامون اثبات متن و ضبط نسخه‌ها، بر متن ویراسته خود افزوده‌است. ناصرخسرو در میان فارسی زبانان عمدتا به عنوان یک شاعر معروف است. چون شعر ناصر خسرو از حکمت و خرد حرف میزند و مخاطب آن خاص است و نه عام بنابرین در میان مردم تا حدی ناشناخته باقی مانده است. ناصرخسرو فیلسوف و متکلم بود. او در مورد هستی و معرفت شناسی و الهیات بحث جدی و مهمی را مطرح میکند. در کنار اینکه به عنوان یک اسماعیلی مذهب مورد بی مهری قرار گرفته است ولی گاهی همطراز دانستن او در میان شاعران نیز بی انصافی است. چون شاعری کمترین شان ناصر خسرو است. او قبل از همه یک متفکر و صاحب اندیشه است که علم را به خدمت بشریت معرفی میکند و از مدح سلطان و حکام وقت جدا خود داری میکند. اشعار و آثار ناصر خسرو با خرد و عقلانیت معنا شده است. شعر معروف او است: من آنم که در پای خوکان نریزم مر این قیمت در لفظ دری را
الهوامل والشوامل
نویسنده:
ابن مسکویه ، أبو حيان التوحيدي
نوع منبع :
کتاب , کتابخانه عمومی
منابع دیجیتالی :
حاشية حاشية الدواني القديمة علي شرح التجريد
نویسنده:
نامشخص
نوع منبع :
کتاب , آثار مخطوط(خطی) و طبع قدیم
منابع دیجیتالی :
عمل السیاسي عند المسلم و تربیة الذات
نویسنده:
عيسى أحمد قاسم
نوع منبع :
کتاب , کتابخانه عمومی
صحّة و تنظيم الأسرة في المنظور القرآني
نویسنده:
سيد محمد حسيني بهشتي
نوع منبع :
کتاب , کتابخانه عمومی