جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

بهترین تفسیر قرآن، تفسیری است که از منبع وحی نشأت گیرد؛ ازاینرو، روایات معصومین(ع) بهعنوان مطمئنترین راه دستیابی به مقصود الهی محسوب میشود. این پژوهش به بررسی 50 آیه از سوره مرسلات در چهار محور پرداخته است: ابتدا معانی واژگان کلیدی با استناد به لغت‌شناسان تحلیل شده، سپس نکات ادبی و مفاهیم ظاهری آیات با استفاده از آرای مفسران تبیین گردیده است. بخش اصلی پژوهش، گردآوری روایات تفسیری معصومین(ع) از منابع شیعه (مانند تفسیر قمی، الصافی، البرهان) و روایات نبوی از تفسیر الدر المنثور (اهل سنت) است. درمجموع، 83 روایت (78 شیعه، 5 سنی) جمع‌آوری شده که در آنها آسیب‌های محتوایی و آموزه‌های هدایتی استخراج شده است. موضوعات کلیدی این آیات شامل سوگندهای الهی درباره قیامت، احوال منکران معاد، توصیف جهنم و مقایسه بهشتیان و دوزخیان است. گونه‌های تفسیری روایات شیعه شامل بیان مصداق، ایضاح مفهومی و لفظی، تفسیر باطنی، ترسیم فضای نزول و تفسیر تمثیلی است، درحالی‌که روایات اهل سنت عمدتاً بر بیان مصداق و ایضاح لفظی متمرکز است. بیشترین آموزه‌های هدایتی این روایات در حوزه‌های عقیدتی و اخلاقی قرار دارد. این پژوهش نشان می‌دهد که روایات معصومین(ع) با تنوع تفسیری خود، نقش بی‌بدیلی در تبیین مفاهیم قرآنی ایفا می‌کنند.

این پژوهش به بررسی کاربرد «قسم» در قرآن کریم پرداخته و به‌ویژه سوره‌های «طور»، «مرسلات» و «نازعات» را برای مطالعه انتخاب کرده است. در این سوره‌ها، خداوند برای تأکید بر موضوعات مهم مانند قیامت و عذاب کافران، به نشانه‌های کیهانی، طبیعی و تاریخی سوگند یاد می‌کند. مفسرانی همچون طباطبایی، آلوسی، سید قطب و طبرسی به ارتباط معنایی میان «مقسم‌به» (چیزی که به آن سوگند یاد می‌شود) و «مقسم‌له» (هدف قسم) پرداخته‌اند. پژوهش حاضر تلاش دارد با روش توصیفی-تحلیلی و نمودارهای آماری، تفاوت‌های ساختاری سوگند در این سوره‌ها را بررسی کند.