جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

یکی از مهم‌ترین مسائل فلسفة فارابی، بحث از خدا و صفات او و بررسی رابطة او با سایر موجودات است. فارابی خدا را مبدأ وجود همة موجودات می‌داند و او را «اوّل»، «موجود اوّل» و «سبب اوّل» می‌خواند. موجود اوّل در اندیشة فارابی نه تنها موجودی ا‌ست که سایر موجودات در وجود به او وابسته‌اند؛ بلکه موجودات تنها به جهت ارتباطی که با او دارند صلاحیت بررسی در مابعدالطبیعه را اخذ می‌کنند. لذا شناخت دقیق موجود اول و ویژیگی‌های او و ارتباط او با سایر موجودات، از جمله مهم‌ترین و محوری‌ترین مسائل پژوهشی در حوزة فارابی‌شناسی‌ است. از آن‌جایی که برخی از آثار منسوب به فارابی قطعی الانتساب نیستند و چارچوب فکری متمایزی از آثار قطعی فارابی دارند، در این مقاله کوشش می شود تا با توجه به این امر، آراء اصیل فارابی استخراج شده و گزارش و تحلیل دقیقی از آن‌ها ارائه شود. بر اساس آثار قطعی الانتساب، فارابی خدا را واجب الوجود نمی‌خواند و نظریة فیض را که برای تبیین رابطة موجود اوّل با سایر موجودات طرح کرده، بر اساس وجوب و امکان داتی بنا نمی‌کند. همچنین با توجه به اینکه فارابی در آثار قطعی‌اش برهان مشخصی در اثبات موجود اوّل ندارد، در این مقاله کوشش می‌شود تا موضع فارابی نسبت به اثبات موجود اوّل در خلال عبارات و بیاناتش بررسی شود. تعمق در آثار او نشان می‌دهد که نوعی برهان علیت از بیانات او قابل استخراج است.

انتخاب :

صفحات :

از صفحه 131 تا 161

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

رابطه ذات و صفات الهی از نظر خواجه‌ نصیرالدین طوسی

نویسنده:

مهدی قلی پور، محمد سعیدی مهر

نوع منبع :

مقاله

منابع دیجیتالی :

نسخه PDF

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

صفات خدا , فلسفه اسلامی , فلسفه مشاء , خداشناسی(الهیات بالمعنی الاخص)

فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :

خواجه نصیرالدین طوسی

چکیده :

یکی از مسائل مهم و چالشی در باب صفات الهی، مسئله رابطه وجودی ذات و صفات الهی و کیفیت اتصاف ذات به صفات کمال است. خواجه‌نصیرالدین طوسی در کتاب تجریدالاعتقاد از نظریه «عینیت ذات و صفات کمالی خداوند» دفاع کرده و آن را بر ویژگی واجب ‌الوجود بودن خدا استوار ساخته است. اینک این پرسش مطرح است که چگونه می‌توان فقط با اتکا بر وجوب وجود، نظریه عینیت صفات و ذات الهی را مدلَّل کرد. فرضیه مقاله حاضر با بهره‌گیری از روش توصیفی- تحلیلی، آن است که خواجه، مفهوم «وجوب وجود» را عنوانی شامل برای برخی از مبانی وجودشناختی و الهیاتی خود قرار داده تا نظریه عینیت را مدلل کند. عمده مبانی وجودشناختی او در این مبحث، عبارت است از اشتراک مفهوم، اصالت و تشکیک وجود. همچنین بهره‌گیری او از برخی اصول الهیاتی مانند «عینیت وجوب ذاتی با وجود حق‌تعالی» «وحدت واجب بالذات» «بساطت حقیقت واجب بالذات» و «استغنای واجب بالذات» که برای استدلال کامل‌تر نظریه عینیت، مدد می‌رساند.

انتخاب :

صفحات :

از صفحه 29 تا 44

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

مبانی فلسفی اصول دین اسلام: ترجمه و اندکی شرح بخشی از کتاب نجات‌بخشی از کتاب لاتین Rots of religion

نویسنده:

روحی‌سراجی ، غلامحسین

نوع منبع :

کتابشناسی(نمایه کتاب)

منابع دیجیتالی :

صفحات اول کتاب

وضعیت نشر :

م‍ی‍راث‌ م‍ان‍دگ‍ار,

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

فلسفه اسلامی , فلسفه بوعلی , خداشناسی(الهیات بالمعنی الاخص) , دین اسلام (دامنه ادیان پیشرفته)

شابک (isbn):

9789642959952

انتخاب :

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

گفتگوی حامد زارع با غلامحسین ابراهیمی دینانی: آفاق معرفت در سپهر معنویت

نوع منبع :

کتابشناسی(نمایه کتاب)

منابع دیجیتالی :

صفحات اول کتاب

وضعیت نشر :

ققنوس,

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

عرفان اسلامی , فلسفه اسلامی , اصطلاحنامه معرفت شناسی(اسلامی) , فلسفه اسلامی معاصر

شابک (isbn):

9786002783424

انتخاب :

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

حکمت مشاء

نویسنده:

یارعلی کردفیروزجایی؛ ويراستار: محمود سوری

نوع منبع :

کتابشناسی(نمایه کتاب)

منابع دیجیتالی :

صفحات اولیه کتاب

وضعیت نشر :

حکمت اسلامی,

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

فلسفه اسلامی , فلسفه مشاء , فلسفه بوعلی

فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :

ابن سینا: ابوعلی سینا

شابک (isbn):

9786009415960

چکیده :

مروری بر آراء فلاسفه مشاء در مورد موضوعات مختلف فلسفی به ویژه ابن‌سینا است. در ابتدای این اثر به انواع مشرب‌های فلسفی پرداخته شده وسپس توصیفی اجمالی از فلسفه مشاء و آثار مکتوب مشائیان ارایه شده است. آن گاه به توصیف اقسام علم از دیدگاه ارسطو، فارابی و ابن‌سینا پرداخته شده و مهمترین مسایل مربوط به معرفت‌شناسی در فلسفه مشاء بیان شده است. نویسنده در ادامه به تبیین مسایل هستی‌شناختی و امور عامه در فلسفه مشاء پرداخته و اموری مانند: احکام وجود و ماهیت، جوهر و عرض، مواد ثلاث (واجب، ممکن، ممتنع)، علت و معلول، تقدم و تأخر و حدوث و قدم را شرح داده است. در بخش دیگری از کتاب نویسنده به مباحث مربوط به الهیات در فلسفه مشاء اشاره نموده و مباحثی همچون: ادله اثبات وجود خدا، اوصاف خداوند متعال، تبیین نظریه فیض و نظام آفرینش را در این بخش بررسی نموده است. آن گاه وی به مباحث انسان‌شناسی در فلسفه مشاء اشاره نموده و احکام و ویژگی‌های مربوط به نفس را از دیدگاه فلاسفه مشاء تبیین کرده است. بیان مسایل مربوط اخلاق اعمر از اخلاق نظری و عملی و نیز فلسفه سیاست نزد مشائیان، از مباحث پایانی این کتاب است.

انتخاب :

مشخصات اثر

ثبت نظر

عنوان :

حکمت اشراق: گزارش، شرح و سنجش دستگاه فلسفی شیخ شهاب‌الدین سهروردی جلد ۲

نویسنده:

یدالله یزدان‌ پناه؛ تحقیق: مهدی علیپور

نوع منبع :

کتابشناسی(نمایه کتاب)

منابع دیجیتالی :

صفحات اولیه کتاب

وضعیت نشر :

تهران: سمت,

زبان :

فارسی

کلیدواژه‌های اصلی :

حکمت اشراق the School of Illumination , فلسفه اسلامی , فلسفه اشراقی , اصطلاحنامه معرفت شناسی(اسلامی)

چکیده :

حکمت اشراقی شیخ شهاب الدین سهروردی (۵۸۷-۵۴۹) یکی از مکتب‌های سه‌گانه برآمده در میان فیلسوفان مسلمان است. واقعیت این است که این مکتب فلسفی در مواجهه و چالش با مکتب‌های فلسفی مشایی و کلامی و تحت تأثیر حکمت ذوقی مشرقی ایرانیان قدیم، سقراط و افلاطون، حکمت زرتشتی، حکمت بودایی و هندی، عرفان و تصوف اسلامی و بیش از همه، ذوق سرشار و روح حقیقت جوی خود سهروردی بروز و ظهور یافت. امروزه اگرچه به همت انجمن حکمت و فلسفه ایران، مجموعه مصنفات شیخ اشراق، یکجا چاپ شده است. اما هنوز هم احیا و بازخوانی و رواج این مکتب فلسفی ضرورت دارد. زیرا پژوهش در حکمت اشراق همچنان در آغاز راه خود قرار دارد. اثر حاضر کوششی است خالصانه برای گزارش، شرح و سنجش این دستگاه فلسفی که به جامعه فلسفی عرضه می‌شود. امید است چنین پژوهش‌هایی با آهنگی تندتر و پژوهش‌هایی عمیق‌تر به حرکت خویش ادامه دهد.

انتخاب :

مشخصات اثر

ثبت نظر