جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

كتاب التوحيد للإمام علي بن الحسين بن أميرالمؤمنين علي بن أبي‌طالب(ع)، اثری است حدیثی که توسط سید رحیم حسینی گردآوری شده است. این اثر علاوه بر کتاب توحید، شش اثر دیگر منتسب به امام سجاد(ع) را نیز گرد آورده است. محقق اثر، کتاب را با ذکر شرح‌ حال مختصر امام زین‌العابدین علی بن حسین(ع) آغاز کرده است. در طول حیات آن حضرت حوادث مهمی چون واقعه کربلا، واقعه حره، سنگ‌باران کعبه با منجنیق و آتش زدن آن رخ داده است. در مورد روز شهادت آن حضرت پنج قول وجود دارد که شیخ بهایی، دوازدهم محرم را ذکر کرده است. پس از شرح حال امام سجاد(ع)، آثار آن حضرت به‌اختصار معرفی شده است. این آثار عبارتند از: رساله حقوق، صحیفه سجادیه، احتجاجات، نامه آن حضرت به محمد بن مسلم زهری، صحیفه علی بن حسین(ع) درباره زهد، ندبه و کتاب توحید. رساله حقوق: این رساله را شاگرد امام زین‌العابدین(ع) ابوحمزه ثمالی از آن حضرت نقل کرده است. شیخ صدوق در کتاب خصال و دیگران این رساله را با سند آن ذکر کرده‌اند. گروهی از علما نیز به شرح آن پرداخته‌اند. صحیفه سجادیه: از اسناد صحیفه چنین استفاده می‌شود که تعداد ادعیه آن، 75 دعا بوده است، اما تعداد ادعیه موجود در نسخ متداول کمتر از این رقم است؛ در نسخه متداول به روایت ابن مطهر، 54 دعا ذکر شده است. احتجاجات: احتجاج و مناظره علمی، فن عالی‌قدری است که اهل‌بیت(ع) به آن ممتاز بودند. علامه طبرسی تعدادی از احتجاجات معصومین از جمله امام زین‌العابدین(ع) را گرد آورده که در این کتاب به پنج احتجاج آن حضرت اشاره شده است. نامه امام به محمد بن مسلم: محمد بن مسلم زهری (متوفی 124ق)، از فقها و محدثین مدینه بوده است. ابن شعبه حرانی، نامه‌ای را که امام زین‌العابدین(ع) به وی نوشته، در «تحف العقول» نقل کرده که با این عبارت آغاز شده است: «كفانا الله و إياك من الفتن...». این نامه، از دو جهت دلالت بر سیاست امام دارد: یکی از جهت محتوای آن که دال بر این است که امام(ع) اوضاع زمانه خویش را بادقتی والا بررسی می‌فرموده و دیگر اینکه ارسال چنین نامه‌ای به فردی مثل زهری یقینا از چشم حاکمان پنهان نبوده است. صحیفه علی بن حسین در زهد: این صحیفه را نیز ابن شعبه در «تحف العقول» و شیخ کلینی در «کافی» ذکر کرده‌اند. امام زین‌العابدین(ع)، مدینه جدش رسول‌الله(ص) را ترک نکرد، بلکه در آنجا باقی ماند و به تربیت فکری و اخلاقی امت پرداخت و ایشان را از دنیا و مکاید آن که بسیاری از اهل زمانش اسیر آن بودند، برحذر می‌داشت. کتاب توحید با روایتی آغاز شده است که حکایت از ملاقات نجدة بن عامر حروری و دوستش عبدالله بن ازرق، با عبدالله بن عباس و پرسش از وی در موضوع معرفت به پروردگار دارد. در بخشی از این کتاب، چنین آمده که نجده، ابن عباس را با عبارت «سید بنی‌هاشم» خطاب می‌کند و ابن عباس قسم یاد می‌کند که سید بنی‌هاشم، علی بن حسین(ع) است. در پایان کتاب توحید این مطلب ذکر شده که وقتی نجده پاسخ‌های امام سجاد را به پرسش‌های خویش به ابن عباس گفت، ابن عباس شادمان گردید و فرمود: «خدا داناتر است که رسالت خویش را در کجا قرار دهد. نجده گفت: آیا شما خانواده‌ای نیستید که کبار و بزرگانتان را بر صغارتان مقدم می‌دارید؟ گفت: بله، ولیکن ربانیون ما کبارمان هستند، اگرچه کودک باشند و علی بن حسین(ع) از ربانیون است. از صفحه 215 تا 280 سه «موشّحه» ارائه شده که موشحه دوم آن مفصل و به‌ترتیب حروف الفباست. پس از آن تا پایان اثر تحت عنوان «الندب السجادية»، پنج ندبه منسوب به امام سجاد(ع) با عبارت «آه وانفساه، واحزناه، واخطيئتاه...» ارائه شده است. محقق اثر در این کتاب، شماره صفحات نسخه اصلی را در پرانتز ذکر کرده است. وی معنای بعضی از کلمات نامأنوس در متن را با استفاده از کتب لغت ذکر کرده و در صورت اشکال در متن به مصادر اصلی ارجاع داده است. در پانوشت کتاب نیز تعلیقات سید هاشم حسینی طهرانی، یا سید نعمت‌الله جزایری و برخی دیگر از محققان را ذکر نموده است.

درخت امامت در ثمرات و شاخه‏های پربار خود حضرت مهدی (عج) را در بر دارد. نویسنده این کتاب روایات و دعاها و آیات مختلفی را مبنی بر ظهور و قیام حضرت مهدی به عنوان منتقم امام حسین (ع) نقل و ترجمه و تحلیل کرده است. ابتدا شباهتها و مشترکات شخصیت و قیام امام حسین و حضرت مهدی بیان شده بعد زیارت ناحیه مقدسه ترجمه گردیده و از مسئله رجعت دفاع شده و در پایان داستانهایی از تشرفات خواص و علما به آستان آقا امام زمان بیان شده است.

امام حسین(ع) در سال چهارم هجری متولد شد. آن حضرت در دوران حیات خود، شاهد بسیاری از حوادث تاریخی بود. پس از شهادت امام علی(ع) و امام حسن(ع) بسیاری از مردم، به‌ویژه مردم کوفه و عراق با نامه‌نگاری فراوان، آن حضرت را به سوی خود دعوت کردند. پس از به خلافت رسیدن یزید، امام(ع) از بیعت با وی امتناع کرد. در این نوشتار علل و عوامل وقوع حادثه عاشورا و چرایی و اهداف قیام امام حسین(ع) بررسی شده‌است. همچنین تأثیر این واقعه تاریخی، بر جنبش‌های‌اسلامی و غیر اسلامی‌که در طول تاریخ به وقوع پیوست، مورد بررسی قرار گرفته است و در نهایت دیدگاه دانشمندان و بزرگان ادیان و مذاهب درباره علل و چرایی قیام امام حسین(ع) مطرح شده‌است.

حدیث لوحِ یکی از احادیث پیامبر(ص) است که برای اثبات امامت ائمه(ع) وارد شده است. این پژوهش درصدد است با روش توصیفی و تحلیلی به این سؤال اساسی پاسخ دهد که در حدیث لوح برای امام حسین(ع) چه ویژگی‌ها و خصوصیاتی آمده است؟ این حدیث را جابر بن عبدالله انصاری نزد حضرت فاطمه(س) مشاهده کرده بود و بعدها به درخواست امام باقر(ع) آن حدیث را برای ایشان نقل کرد. در این حدیث اسامی همه جانشینان رسول خدا(ص)، از امام علی(ع) تا حضرت مهدی(عج) ذکر شده است. همچنین در این حدیث خصوصیات و ویژگی‌های امام حسین(ع) مانند خزانه‌دار وحی، مقام شهادت، سیدالشهداء، عاقبت بخیری، کلمه تامه، حجت بالغه، معیار ثواب و عقاب بیان شده است.

ظاهر روایات در بیان ذبح عظیم در آیه 107 سوره صافات مختلف است. برخی بر شهادت امام حسین(ع) و برخی بر قوچ دلالت دارند. بنابراین چگونه آیه می­تواند دلالت بر عظمت شهادت حضرت داشته باشد در حالی که ذبح عظیم گوسفند آسمانی دانسته شده­است؟ آیا دلالت آیه بر عظمت شهادت امام به دلالت ظاهر است یا باطنی و نمی­توان رابطه ظاهر آیه را با آن درک کرد؟ این پرسش­ها، دغدغه­هایی هستند که در فهم و ارتباط آیه با شهادت امام حسین(ع) بسیار تاثیر گذارند. پژوهش حاضر با روش توصیفی- تحلیلی درصدد پاسخ به این پرسش­ها است. نتایج حاصل از پژوهش حاکی از آن است که ارتباط عمیقی بین ظاهر آیه و عظمت شهادت امام وجود دارد و مقصود از ذبح عظیم، قوچ آسمانی ذبح شده توسط ابراهیم(ع) نیست.

قیام عاشورا بشارت دهنده امید و حرکت رو به جلو برای اجرای حکومت اسلام ناب محمدی در کنار ظرفیت بالای حضرت سیدالشهداء در این زمینه است. هدف پژوهش حاضر، تحلیل محتوای مؤلفه­ های تربیتی امید در کلام امام حسین و امام سجاد(ع) مطابق با مؤلفه­ های نظریه امید، چارلز ریچارد ریک اسنایدر است. روش پژوهش تحلیل محتوای کیفی از نوع استقرایی و واحد تحلیل نیز کلام امام حسین و امام سجاد(ع) شامل: متون و تصاویر در دنیای مجازی و مکتوب است. یافته­ها نشان داد که خداباوری نقطه مشترک مؤلفه­های امید است و به ترتیب مؤلفه ­های هدف­گذاری (امید داشتن به خدا)، برنامه­ریزی برای دستیابی به امید، اراده امید داشتن، صبر و تحمل سختی ­ها و شناسایی موانع راه ­ها برای رسیدن به هدف، در کلام امام حسین و امام سجاد(ع) مشهود است.