جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

این کتاب، شرح و تفسیر معاصر کتاب «جامع السعادات»، یکی از مهم‌ترین کتاب‌های اخلاق عملی در میان امامیه، است. ویراستار رضا مختاری آن را با زبانی مدرن و در عین حال با حفظ روح متن اصلی ویرایش کرده است. این کتاب با سهولت فهم، به عمق میراث می‌پیوندد.

آرای دانشمندان اسلامی درباره ی توصیف، علّت شناسی و شیوه های اصلاح صفات و رفتارهای نابهنجار، در علم اخلاق گرد آمده است. از آثار برجسته در این علم، جامع السّعادات مرحوم ملّا محمّد مهدی نراقی است. در مقاله ی پیش رو، پس از تبیین جایگاه علم اخلاق، دیدگاه نراقی درباره ی مسأله ی تربیت- طبیعت، و ملاک سلامت را مرور کرده ایم. سپس اصول و شیوهای پیشگیری و درمان او را از نظر گذرانده ایم. رویکرد او به درمان، شناختی- رفتاری است. به باور او، برای اصلاح صفات و رفتارهای ناپسند،گریزی از همراهی تغییر شناختی با تکلیف رفتاری نیست. الگوبرداری، خودتنبیهی، درمان به ضد، استفاده از خوف و رجا، هدف گذاری کاذب، و برنامه ی مراقبه، از جمله راهکارهای درمانی وی می باشند. برخی از این راهکارها، کم و بیش در روانشناسی بالینی معاصر به کار بسته می شوند. با نگاهی به وجوه تمایز و اشتراک آنها در این دو علم، آنها را قابل کاربرد در روان درمانی های کنونی یافتیم.

پژوهش حاضر، تصحیحی انتقادی بر لمعۀ پنجم و بخشی از لمعۀ چهارم رسالۀ اللمعات العرشیۀ حاج ملا مهدی نراقی است که هم به جهت محتوا و هم علم و منزلت مؤلف آن حائز اهمیت است. تنها دو نسخة موجود از این رساله شامل این بخش از آن هستند. این پژوهش نیز، به صورت مقابلۀ همین دو نسخۀ کامل صورت گرفته است. بازخوانی اثر بر اساس نسخۀ قدیمی تر و خوش خوان تر که به نظر می رسد از نظر صحت نگارش نیز بر دیگری ترجیح دارد، یعنی نسخة لس آنجلس(لس) انجام گرفته است و پس از مقابله با نسخة کتابخانه ملی(مل) احتمال راجح در متن و عبارت دیگر در پاورقی، یا هر دو در پاورقی و عبارت صحیح در متن آمده است. بر این اساس از شیوة التقاطی در تصحیح نسخه های خطی استفاده شده است.محقق نراقی از علمای بزرگ قرن دوازدهم به شمار می رود که تألیفات متعددی در حوزه فلسفه، کلام، فقه، اصول، ریاضیات، نجوم و... داشته است. نوشته های به جا مانده از وی دارای ویژگی هایی همچون شیوایی و رسایی نثر، استحکام و قوت در تقریر و تبیین مباحث و نظم و پیوستگی مطالب است که آن ها را از آثار دیگران متمایز می کند. این اثر از حاج ملا مهدی نراقی با عباراتی روان، پخته و بسیار سودمند از کتب معتبر و ارزشمند در حوزه فلسفه است.

رساله اي متوسط در مباحث کلامي و اعتقادي شيعه که در پنج باب تنظيم شده است: 1- در اثبات صانع تعالي شانه (يک مقدمه و دو فصل) 2- در نبوت (چهار فصل) 3- در امامت (يک مقدمه و هفت فصل) 4- در نبوت خاصه 5- در معاد در هر باب چند فصل. اين كتاب همراه - كنزالرموز - و همچنين با مقدمه علامه حسن زاده آملي و تصحيح و پاورقي شهيد آية الله قاضي طباطبايي بچاپ رسيده است. و شيخ عبدالرسول جواهري آن را به عربي در آورده است. تأليف اين كتاب در روز چهارشنبه چهاردهم جمادي الثاني سال 1209 ه به پايان رسيده است. (سيد محمود مرعشي) اين كتاب حاوي اصول دين شيعيانست و بنابر قول نويسنده « از جمله مسائل اتفاقيه فرقه ناجيه اثني عشريه بلكه فرق اسلاميه آنست كه بر هر فردي از افراد انساني واجب و لازم است علم باصول خمسه و معرفت صفات كماليه الهيه و دانستن صفات سلبيه. بايد اين علم و معرفت ناشي از دليل برهان باشد و از روي تقليد نباشد » . لذا نويسنده براي اينمنظور اين رساله را در پنج باب بدين شرح كرد: باب اول: در اثبات صانع؛ ‌باب دوم: ‌در صفات باري و آن مشتمل بر دو فصل و يك مقدمه است: ‌مقدمه: در كيفيت صفات باري؛ فصل اول: در صفات ثبوتيه؛ فصل دوم: در صفات سلبيه؛ باب سوم: در نبوت و آن مشتمل بر چهار فصل است؛ باب چهارم: ‌در امامت كه مشتمل بر يك مقدمه و هفت فصل مي باشد؛ باب پنجم: ‌در معاد. « عبدالله انوار » ‌ کتابي است استدلالي مشتمل بر پنج باب در اصول دين و بيان عقايد حقه. عبدالرسول جواهري آن را تعريب کرده است. آغاز كتاب: سپاس بي قياس و ستايش رفيع الاساس يگانه است ... اما بعد چنين گويد ذره بي مقدار مهدي ابن ابي ذر نراقي ... انجام كتاب: شکي نيست که اجماع هر دو معاد با يکديگر باشد و ثبوت لذات و الم با هم جمع نمي آيد و جمع ميان هر دو سعادت با شقاوت درباب تکليف الم و وعد و وعيد او داخل است [الهيات مشهد 3/926؛ الذريعة2/467 و 466؛ نسخه ها ي خطي فارسي، منزوي2/895؛ مجلس 38/455؛ سپهسالار 3/220-221؛ مشارفارسي 1/595، حقوق تهران /20؛ الفبايي آستان قدس ص75؛ فهرست چاپي مشار1/398؛ مرعشي 30/528و 32/891؛ مركز احياء ميراث اسلامي 3/69؛ آيت الله جليلي 39؛ حضرت معصومه 1/125؛ مدرسه امام عصر 1/105؛ كتابخانه وزيري 3/849 و 4/1297؛ حوزه علميه امام صادق 1/125؛ ملي 3/109؛ مدرسه فيضيه 2/176؛ كتابخانه ملك 5/357 و 5/383؛ كتابخانه جمعيت نشر ص 1093؛ مدرسه حكيم1/43؛ مدرسه منصوريه 1/50؛ ذريعه: /466/2ش1814؛ دياني ص 46؛ نسخه هاي رضا همراه ص 1687؛ دانشكده حقوق تهران 20؛ مجلس شورا 38/455؛ دانشگاه تهران 11/2295 و 16/66 و 16/287؛ حضرت شاهچراغ ص 9 و 129 و 2/35؛ افشين عاطفي ص12 و 47؛ فيلم دانشگاه 2/98؛ فهرست الفبائي آستان قدس ص75؛ كتابخانه شيخ علي حيدر 3/81؛ نشريه 13/162 و 11/7؛ رايانه ملي 1169؛ مكتبة اميرالمؤمنين 1/58؛ فهرستواره منزوي 9/137 (22 نسخه)؛ دنا 2/286 (51 نسخه)؛ رايانه آستان قدس] شرح و حواشي: انيس الموحدين (ترجمة) (-)