جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

فارسی  |   العربیه  |   English  

در تلگرام به ما بپیوندید

کتابخانه مجازی الفبا
کتابخانه مجازی الفبا
پایگاه جامع و تخصصی کلام و عقاید و اندیشه دینی
جستجو بر اساس ... همه موارد عنوان موضوع پدید آور جستجو در متن
: جستجو در الفبا در گوگل
جستجو در برای عبارت
مرتب سازی بر اساس و به صورت وتعداد نمایش فرارداده در صفحه باشد جستجو
  • تعداد رکورد ها : 419
حاشية حاشية الدواني القديمة علي شرح التجريد
نویسنده:
محقق خوانساري، حسين بن محمد
نوع منبع :
کتاب , آثار مخطوط(خطی) و طبع قدیم
منابع دیجیتالی :
چکیده :
آقا حسين خوانساري متوفي 1099 دو حاشيه بر حواشي دواني بر شرح قوشچي نوشته : 1-يكي حاشيه اي بزرگ كه بنوشته ميرزا عبدالله افندي سودمند ترين و دقيق ترين حواشي تجريد است و در 15 ربيع الثاني 1064 از آن فارغ شده (ذريعه 6/68) 2-حاشيه اي ديگر كه آنرا ناتمام گذارده و (بنوشته رياض العلماء) تنها بر اوائل شرح تجريد و برخي ديگر از مواضع پراكنده آنست . كتابي كه در دست معرفي است حاشيه ايست از آقا حسين خوانساري بر حاشيه قديم دواني و حواشي فاضل باغنوي بر حاشيه دواني تا پايان مقصد اول . از حاشيه جديد دواني نيز نقل كرده است و مؤلف در 1064 از تأليف آن فراغت يافته . (عبدالحسين حائري)از دواني با عنوان « محقق » ياد مي کند . وهمچنين از يکي از محشي ها با رمز « م ن » ياد مي کند واز سيد سند، « کما اشار اليه في الحاشيه السالفة وصرح به في الجديدة » حاشيه نخستين حاشيه قديم جلال الدين محمد دواني بايد باشد بر شرح تجريد قوشچي . ( محمد تقي دانش پژوه ) حاشيه اي است بر حاشيه شرح تجريد با عناوين «قال المحقق- قال المحقق» نسخه ديگري از اين حاشيه را در كتابخانه آستانه حضرت عبدالعظيم حسني به شماره 711 فهرست كرده ام. (حافظيان، ابوالفضل) حاشيه مفصلي است بر مقدمه اول (امور عامه )با عناوين«قال-قوله-قال الشارح-قال المحقق» بر حاشيه قديم دواني بر شرح تجريد قوشچي-(879ق)برتجريد خواجه نصير الدين طوسي.محشي به توضيح شرح جديد نيز پرداخته و به حاشيه باغنوي نيز نظر داشته است.تاليف اين كتاب در 15ربيع الآخر 1064به پايان رسيده است. آغاز كتاب: الحمدلله رب العالمين ...قوله اما بعد حمد واجب الوجود . لا يبعدان يقال في ترك الموصوف ايماء‌ لطيف، الي آخر الحاشيه . يمكن توجيه هذه الحاشيه بوجوه . اذا يمكن ان يكون المراد بترك الموصوف تركه مطلقا سواء كان مع ذكر الصفة او ... ان يكون ما ذكره الي آخر الحاشية ادلة‌ ثلثة علي هذا المدعي انجام كتاب: قال الشارح فالفعل الصادر عن الاجزاء ... هذا ناظر الي الاعتبار الاول من الاعتبارين الذين ذكرهما و يمكن ... بان يقال البرودة مقارنة لمعلول السقمونيا الذي هو اسهال الصفراء‌ فيثبت عليها بالعرض [مجلس شورا 10/1747 ؛ كتابخانه ملي 7/311 ؛ مدرسه حجتيه ص 51 ؛ مدرسه فيضيه 1/85 ذريعه 114:6 ؛ حضرت معصومه 1/367 ؛ مدرسه جعفريه ص 128 ؛ فهرست آستان قدس 11/95 ؛ آستان قدس رضوي 11/95 ؛ كتابخانه وزيري 4/1405 ؛ ملي 10/576؛ كتابخانه مجلس شورا 5/104-107؛ ذريعه 6/68و 114؛ فهرست آستان قدس 4/78 ؛ آستانه حضرت عبدالعظيم 1/205، الذريعه : 6/68 ؛ فهرست كتابخانه سپهسالار :‌4/182 ؛ فهرست كتابخانه مجلس : 5/104-106 و 11/254 ؛ معجم التراث الكلامي : 3/24 ؛عكسي مركز احياء 4/267 و 4/268 و 4/269 و 4/270 و 4/271 ؛ دانشگاه تهران 11/2296 و 16/425 ؛ مدرسه فيضيه 1/306؛ فهرست مروي 108؛ اصغر مهدوي 2/148 ؛ نشريه 6/342 و 11/196 و 11/199 ؛ الذريعة 6/68؛ كتابخانه وزيري 5/1532؛ مجلس شورا 12/110و 32/344 ؛ دانشگاه تهران 16/354 ؛ نشريه 3/419؛ آستانه قم ص 222]
حاشية حاشية الخفري علي شرح التجريد
نویسنده:
تنكابني، حسين بن ابراهيم
نوع منبع :
کتاب , آثار مخطوط(خطی) و طبع قدیم
منابع دیجیتالی :
چکیده :
شرح تجريد از قوشچي و حاشيه آن از شمس الدين محمّدبن احمد خفري است. مؤلف از اعاظم شاگردان ملاصدرا و مؤلف کتاب <اثبات حدوث العالم> است. آقا جمال خوانساري از اين حاشيه در حاشيه خودش بر حاشيه خفري نقل مي نمايد. حاشيه اي است با عناوين « قوله - قوله » و در ذي حجه 1057 تاليف آن به پايان رسيده است . حاشيه از شيخ حسين بن ابراهيم تنكابني، حكيم اشراقي (شهيد 1101 يا 1105ق) از شاگردان ملاصدرا (د 1050ق/1640م). (احمد منزوي) اين حاشيه بر شرح تجريد جديد قوشچي نگاشته شده و بر اساس نسخه كتابخانه مسجد اعطم قم، به سال 1057ه.ق به انجام رسيده. (سيد محمود مرعشي) آغاز كتاب: الحمدلله المتفرد في الديمومية و السلطان المتوحد بالبقاء و الدوام الذي اشم رايحة العدم و البطلان و نادي وجوده في عالم الامكان..کل من عليها فان و يبقي وجه ربک ذوالجلال و الاکرام .... و الصلوة علي اشرف الانسان المبعوث علي کافة الانام.. انجام كتاب: و هذا البرهان و ان لم ينفع للمتوسطين فضلا عن الناقصين للابتنائه علي کثير من الاصول الفلسفية و المقدمات الطويلة لکنه من ارتاضت نفسه بالفلسفة يرجح علي کثير من البراهين [مرعشي 26/294 ؛ اعلام 1/646 حسين تنكابني ؛ طبقات 12/191 ؛ دائرة المعارف اسلامي 1/139 ؛ مدرسه سليمانيه ص 9 ؛ عكسي مركز احياء 4/159 ؛ مرعشي 26/294 ؛ ذريعه 6/65 ؛ اعلام 1/646 حسين تنكابني ؛ طبقات 12/191 ؛ دائرة المعارف اسلامي 1/139 ؛ الذريعة 6/65؛ التراث العربي 2/245 <حاشية اثبات الواجب> ؛ آية الله فاضل خونساري 2/91؛ فهرست آستان قدس 11/91؛ مرعشي 28/362؛ معجم المؤلفين 3/306؛ الهيات تهران ص 335 ؛ نشريه 5/385 ؛ فهرست الفبائي آستان قدس ص 190 ؛ كتابخانه عمومي اصفهان 1/332 ؛ شيخ علي حيدر 1/326 ؛ تراثن س13ش/1 164 ؛ ميراث اسلامي 8/463 ؛ مكتبة اميرالمؤمنين 2/351 و 2/357؛ رايانه آستان قدس]
حاشیة الشرح الجدید للتجرید
نویسنده:
حسیني أسترآبادي، میر فخرالدین محمد بن حسین
نوع منبع :
کتاب , آثار مخطوط(خطی) و طبع قدیم
منابع دیجیتالی :
چکیده :
حاشيه اي است بر شرح جديد قوشچي (م 879) بر تجريد العقايد كه بنام شاه طهماسب نگاشته شده است. اين حاشيه، تعليقات مؤلف بر بخش الهيات شرح تجريد است و مؤلف مطابق با سال تأليف، آن را «اثبات الله» نام گذارده و شخ آقا بزرگ طهراني در كتاب طبقات اعلام الشيعه (قرن 10ق.) اين نام را منطبق بر 941 هـ.ق. دانسته . مؤلف حاشيه ديگري بر مباحث «جواهر و اعراض» از شرح تجريد با آغاز «الحمدلله مفيض جواهر العلوم‌» دارد و آن را مطابق با سال تأليف: 965 هـ.ق «حاشية الجواهر» نام گذارده است. (حبيب الله عظيمي) رساله اثبات واجب الوجود جديد جلال الدين دواني يكي از شروح تجريد العقايد خواجه نصير الدين طوسي است اين كتاب از طريق حسيني نگارنده فوق حاشيه شده است و حسيني مقصد سوم شرح تجريد را كه در اثبات صانع است حاشيه كرده و مطالبي جز قول جلال الدين را ندارد . ( عبدالله انوار ) حاشيه ايست بر رساله اي در اثبات الواجب كه در اين نسخه «روضة الجنان» ناميده شده و به دوازده دليل موضوع را اثبات مي كند . دنباله هر دليل كه مؤلف آورده است، شارح چند وجه بيان كرده و بدين ترتيب شرح و توضيح مطالب داده مي شود . (سيد احمد اشكوري) حواشي است از ميرزا فخرالدين محمد بن حسين حسيني استرآبادي (قرن دهم هجري) بر شرح جديد ملا علي قوشچي، علاءالدين علي بن محمد متوفي 879 هـ.ق. بر كتاب تجريد العقايد تأليف خواجه نصيرالدين طوسي متوفي 672 هـ.ق. استرآبادي تنها بر بخش الهيات شرح تجريد قوشچي حاشيه نوشته است و آن را به نام شاه تهماسب صفوي (930-984 هـ.ق.) نگاشته است در سال 941 هـ.ق. كه اين تاريخ برابر است با حروف - اثبات الله - و اين نام با موضوع كتاب مطابقت دارد . ناگفته نماند كه اين مير فخرالدين حسيني بجز مير فخرالدين حسيني سماكي است كه معاصر ميرداماد متوفي 1040 هـ.ق. بوده است . (فاضل) حاشيه اي با عناوين « قوله - قوله » بر يكي از حواشي شرح تجريد العقايد خواجه نصير الدين طوسي (597-672ه.ق) نويسنده در توضيح و بيان مطالب محشي عناوين «قوله» و در گفتار مصنف عناوين « قال المص ره » را بكار برده و اشكالات زيادي بر محشي وارد كرده است . به عنوان نمونه « و هو ظاهر علي ما فرضه المحشي و قد عرفت ما فيه فلا حاجة الي اعادته ». (غلامي مقدم، براتعلي) كتاب حاضر را كه حاشيه او بر شرح الهيات است تا مبحث نبوت نيز بنام شاه تهماسب و در 941 ساخته و بگفته خود او در پايان كتاب، چون تاريخ اتمام آن با جمله «اثبات الله» كه حاكي از موضوع كتاب نيز هست مطابقت دارد، نام كتاب خود را اثبات الله گذارده . وي در اين حاشيه از حاشيه خود بر هدايه اثيريه نام آورده و از صدرالمدققين و ديگران ياد كرده است . (عبدالحسين حائري) اين حاشيه از تأليفات محمد بن حسين حسيني استرآبادي ملقب بفخرالدين ميباشد، مؤلف از علماء قرن دهم هجري و از معاصرين شاه طهماسب صفوي بشمار ميرفته و اين حاشيه را بنام ايشان تأليف نموده و طبق تصريح مؤلف در آخر (ولما كان المقصد الاقصي اثبات الواجب تعالي لايبعدان يقال في تاريخ التأليف -اثبات الله -الدال عليه) آنرا اثبات الله ناميده و وجه تسميه -(اثبات الله) بمنظور اشاره بموضوع و بجهت مطابقت عدد ابجدي آن با سال تأليف است «آقا مجتبي عراقي» تأليف سده 11 هـ . ق . يادداشتهاي تحقيقي است بر مبحث الهيات كه در آن از محقق داماد، محقق دواني، صدر المحققين ياد كرده است . گمان مي رود محشّي مير فخرالدين حسيني قرن 11 هـ . ق . باشد بر شرح تجريد قوشچي . (فاضل) حاشيه بر الهيات است . شرح علي كتاب تجريد الكلام بعنوان «قال المصنف، أقول ...» يبدء من المقصد الثالث في اثبات الصانع. كتاب تجريد العقائد تأليف خواجه نصيرالدين طوسي و اين نسخه حاشيه ايست بر شرح جديد از فخرالدين محمد بن حسن الحسيني استرآبادي كه حاجي خليفه در كشف الظنون از اين حاشيه نام برده و مينويسد كه تا آخر مقصد چهارم است . ( نخجواني، محمد ) در نسخه ارجاعي به عنوان اثبات الله [تعالي] آمده. حاشيه موجود به سال 950هـ ق تأليف شده و به شاه طهماسب بن شاه اسماعيل صفوي (930-984هـ ق) پيشكش گرديده است. جهت بررسي بيشتر پيرامون كتاب و مؤلف آن به توضيحات ارزشمند استاد عبدالحسين حايري در فهرست نسخه هاي خطي كتابخانه مجلس شوراي اسلامي ايران 5/130 رجوع شود. (سيد محمود مرعشي و محمد حسين اميني) آغاز كتاب: بسمله الحمدلله الغفور الرحيم و الصلوة و السلام علي حبيبه المنعوت بالخلق العظيم... فيقول الحقير الفقير الي عفو ربه الغني محمد بن حسين الشهير بفخرالدين الحسيني ان هذه تعليقات متعلقه بالمقصد الاقصي و المطلب الاسني من شرح الجديد... و لما وفقت للاتمام اردت ان اوشح صدره ... بذكر من اعتلي فرقد الفراقد ... ابوالمظفر شاه طهماسب ... انجام كتاب: و منها ان مقدورات الله انت خبير بانه لا سبيل للخلق الي ضبط قدر في الاصلح لا يتصور المزيد عليه ...و لما كان المقصد الاقصي اثبات الواجب تعالي لا يبعد ان يقال في تاريخ التأليف اثبات الله الدال عليه و نسأل الله التوفيق في تحرير المقاصد الباقية چاپ: (ج6؛ص117)؛ تهران؛ سنگي؛ بي ناشر؛ 1274ق.؛ رحلي؛ بدون شماره صفحه (در هامش) ؛« دارالسلطنه تبريز؛ (صص231-429؛ متن و هامش)؛ 1301ق؛ رحلي؛ (صص348-429) درهامش » ؛ « 1307ق.؛ رحلي؛ 102ص (صص409-510) در هامش »؛ «1301ق.؛82ص (صص348-429) در هامش » ؛ تهران، سنگي، 1285،بدون شماره صفحه [كتابخانه فرهنگ و ارشاد اسلامي ص 42 ؛ الذريعة 1/99 و6/117؛ ف. مشهد 4/78؛ فهرست سپهسالار 4/221 ؛ آية الله فاضل خوانساري 1/146 ؛ كتابخانه جامع گوهرشاد 4/2116 و 5/42؛ الهيات مشهد 2/595 ؛ فهرست آستان قدس 4/77-78 و 11/100و 1/37و 38 ؛ مرعشي 1/46 و 2/101و 17/202و 17/210 ؛ كتابخانه وزيري 3/867 ؛ ذريعة 6؛ 169 - ف طوس1: 36 و 37 وج: 77و87 و 1/99و 4/330و 6/119و 137؛ مدرسه فيضيه 2/119 و 2/133 ؛ فهرست مجلس 5/130و 2/44 ؛ كتابخانه ملي 9/181 و 17/71 و 17/422 و 13/420؛ الهيات تهران ص 396؛ كتابخانه مجلس شورا 5/130 و 7/309؛ كشف الظنون : تجريد ؛ كشف الحجب ص 177 ؛ فهرست دانشگاه تهران 3/239 و 13/3223 و 17/350 و 20/84 ؛ الكني و الالقاب، هدية الاحباب و ريحانة الادب ؛ سماكي ؛ عالم آراي عباسي چاپ امير كبير ص 144-145، 149-150و 186؛ علامه طباطبايي 2/148؛ مدرسه صدر بازار 2/410 ؛ كتابخانه روضاتي ص 75 ؛ مدرسه فيضيه 1/314؛ آستان قدس 1/99 ؛ كتابخانه روضاتي ص 67 ؛ نشريه 4/439 و 7/514 و 7/142 و 5/386 و 5/595 ؛ چهار كتابخانه مشهد ص 272 ؛ نسخه پژوهي 3/122 ؛ فهرست الفبائي آستان قدس ص 196 ؛ شيخ علي حيدر 1/330 ؛ تربيت ص 92 ؛ رايانه استان قدس] شرح و حواشي: حاشية حاشية السماكي علي شرح التجريد (-) حاشية حاشية السماكي علي شرح التجريد (-)
حاشية حاشية الخفري علي شرح التجريد
نویسنده:
لاهيجي، عبدالرزاق بن علي
نوع منبع :
کتاب , آثار مخطوط(خطی) و طبع قدیم
منابع دیجیتالی :
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
چکیده :
حاشيه اي است برشرح تجريد با عناوين « قوله - قوله »، از محقّق خَفْري و شرح المواقف ياد کرده است . حاشيه اي است از ملاعبدالرزاق علي بن حسين لاهيجي قمي متخلص به - فياض - متوفي 1072 هـ.ق. بر حواشي شمس الدين خفري، محمد بن احمد متوفي 942 هـ.ق. بر شرح ملاعلي قوشچي متوفي 789 هـ.ق. بر تجريد العقائد خواجه نصيرالدين طوسي، محمد بن محمد متوفي 672 هـ.ق. ملاعبدالرزاق در اين حاشيه از ملاصدرا به - استادنا المحقق صدراالحکماء المتألهين ادام الله برکاته في العالمين - ياد کرده است و از محقق فخري، جبائيه، ابوالقاسم بلخي، شرح مواقف و مانويه و از حکمت الاشراق شيخ اشراق، و کتاب شفا و حواشي شرح حکمت الاشراق و اثولوجياي ارسطو و مثل افلاطونيه و ... ياد و بحث کرده. (فاضل) او مي گويد اين تعليقات را بوقت قرائت اين حواشي نوشتم و اميدوارم كه دوستداران را بكار آيد (عبدالله انوار) حاشيه اي است با عناوين <قال - اقول> بر حاشيه خفري، همراه با برخي تعليقات بر شرح تجريد به عنوان <قال الشارح> . اين حاشيه تا مبحث ادراک ادامه يافته و هنگام قرائت شرح قوشچي درنزد او به درخواست برخي از شاگردانش تأليف شده است . در برخي ازمباحث به ذکر مناقشات بسيار پرداخته است. عبدالرزاق حاشيه اي نيز بر جواهر شرح تجريد قوشچي (= مقصد دوم) نوشته . بر طبق نوشته خود او در ديباچه، وي نخست حاشيه اي مبسوط و محققانه بر مبحث جواهر نگاشته و چون طباع را باختصار راغب ديده بر آن شده است كه حاشيه اي موجز بر همان مباحث بنويسد و اين همان حاشيه موجز است .«عبدالحسين حائري» حاشيه مختصري بر كتاب «حاشية شرح التجريد» نگاشته شمس الدين محمد بن احمد خفري ( 942ق ) است كه به صورت «قوله-قوله» تنظيم شده است . ( طيار مراغي ) كتاب تعليقاتي است بر: حواشي شمس الدين خفري بر شرح ملاّ علي قوشجي بر بخش الهيات تجريد الاعتقاد خواجه نصيرالدين طوسي. (وفادار مرادي، محمد) كتاب تعليقاتي است بر: حواشي شمس الدين خفري بر شرح ملاّ علي قوشجي بر بخش الهيات تجريد الاعتقاد خواجه نصيرالدين طوسي. (وفادار مرادي، محمد) آغاز كتاب: الحمد لصانع السموات العلي و خالق الارضين السفلي و له الاسماء الحسني و الصفات العليا و هو الغاية القصوي و العمدة الوثقي في البدء و الرجعي و له الممات و المحيي في الاخرة و الاولي... قال المصنف اعلي الله مقامه المقصد الثالث في اثبات الصانع تعالي اقول اي صانع العالم علي ان اللام للعهد او للعوض لانه المتبادر عند الاطلاق... انجام كتاب: انجام 1: الاحساس الذي المراد به هو انکشاف الخصوصيات الزائدة علي اصل الوجود.. هو ثبوت للادراک المسمي بالاحساس بلا آلة. انجام 2: لكن مراد المحشي هو الاول كما سيظهر لمجيئ الكلام بمعني التكلم في اللغة كما لا يخفي علي من له ذوق سليم. [اهدائي به آستان قدس ص 98 و 363؛ نشريه 5/594؛ نسخه پژوهي 3/129 ؛ الذريعه 6/66؛ معجم التراث الكلامي 3/14؛ نسخه پژوهي 3/149 ؛ فهرست الفبائي آستان قدس ص 131 و 189 ؛ كتابخانه شخصي رضا استادي ص 14 و 60 ؛ مطالعات اسلامي ص 84 ؛ تراثنا س13ش/1 166 ؛ امام صادق چالوس ص 234؛التراث العربي 2/274؛كشف الحجب 173؛دانشگاه اصفهان 2/410؛ مجلس شورا 28/231 ؛ رايانه آستان قدس]
شوارق الالهام في شرح تجريد الكلام
نویسنده:
لاهيجي، عبدالرزاق بن علي
نوع منبع :
کتاب , آثار مخطوط(خطی) و طبع قدیم
منابع دیجیتالی :
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
چکیده :
به گفته مؤلف، كتاب «تجريد الكلام» خواجه نصير طوسي بلحاظ ترتيب مناسب مسائل، تقرير مختصر دلائل، تجريد عقايد و اصول آن از زوائد و بلحاظ دربر داشتن اشارات و تنبيهات بر حقايق و دقايق و مقاصد و مواقف، تحقيقات اشاره كننده بر مطالب عاليه و حكمت متعاليه، از مصنفات ممتاز بين ديگر كتب علم كلام شده ؛ و به موجب عظمت شأن و قدر كتاب، برخي از اصحاب كمال تأليفاتي را در شرح و تعليق آن نگاشته؛ و همه آن تأليفات يا بيشتر آن، نداي از راه دور است و هدايت كننده به حقيقت و باطن عبارات كتاب نيست. مؤلف به جهت اطلاع يافتن بر عبارات كتاب از طريق منبع و مأخذ آن، شرح حاضر را در دو مقصد امور عامه و جواهر و اعراض به رشته تحرير درآورد؛ مؤلف در اول كتاب پس از شرحي در توصيف و تحسين خواجه نصير الدين و كتاب تجريد الكلام مقدمه اي مشتمل بر چهار مطلب :(تعريف علم كلام و موضوع و غايت و مرتبت آن قرار داده) و سپس بنحو تركيب مزجي در مقام شرح بر آمده و با تحقيقات فاضلانه آنرا شرح نموده است. لاهيجي كه از متكلمين مبرز و صاحب سبك شيعي است در كلام چند تاليف دارد: 1-گوهر مراد: اين كتاب يك دوره كلام شيعي با عباراتي روان و شيواست كه از بهترين كتب كلامي شيعه به زبان فارسي محسوب مي شود. 2-سرمايه ايمان: اين كتاب نيز فارسي و خلاصه گوهر مراد است 3-حاشيه بر شرح تجريد الاعتقاد 4-حاشيه بر حاشيه خفري بر شرح تجريد 5-مشارق الهام كه شرح مختصري بر تجريد است و ناتمام مانده؛ که بنا به گفته صاحب <رياض العلماء> فقط مقصد اول در امور عامه نوشته شده است ؛ ولي نسخه اي از آن تاكنون شناسايي نشده است 6-شوارق الالهام كه شرح مبسوطي بر تجريد است كه آنهم ناتمام است. اين شرح مفصل ترين شرح بر تجريد است. لكن مؤلف فقط دو جلد آن را به پايان رسانده و تا مقصد ثالث « المسألة السادسة في كلامه تعالي» ادامه يافته و بعد از آن ناتمام مانده است. علماء بر اين كتاب حواشي بسياري زده اند.«درايتي» تفسير جزو عم است گزيده از انوار التنزيل بيضاوي و حاشيه هاي شيخ زاده و عصام و حسن چلبي و ديگران . چلبي از آن ياد كرده و از مولف نام نبرده است . ( محمد تقي دانش پژوه ) كتاب شرح مزجي استدلالي بر كتاب «تجريد الكلام» خواجه نصير الدين طوسي مي باشد. در اين شرح علاوه بر توضيح متن و ذكر مطالب مفيد، به اقوال دانشمندان نيز اشاره شده است. فهرست عناوين آن به قرار ذيل مي باشد: المقدمة: في تعريف علم الكلام و بيان موضوعه و غايته، داراي چهار مطلب. المقصد الاول: في الامور العامة. المقصد الثاني: في جواهر و الاعراض. المقصد الثالث: في اثبات الصانع(اين مقصد از آخر كسر دارد). (غلامي مقدم، براتعلي) شرحي مزجي و مفصلي است بر کتاب«تجريد الاعتقاد» خواجه نصير الدين طوسي(-672ق) مشتمل بر توضيح الفاظ و تبيين مقاصد مؤلف و بيان آنچه به نظر شارح رسيده است. مؤلف در شرح ديگري بر «تجريد»دارد که مختصرتر از «شوارق» بوده و به «مشارق الالهام» مشهور است. كتاب تجريد الكلام في تحرير عقايد الاسلام تأليف سلطان الحكماء و المتكلمين خواجه نصيرالدين طوسي متوفي سال 672 مي باشد،‌بر اين كتاب شروح و حواشي بسياري از قدماء و متأخرين تأليف و تدوين گرديد، از آنجمله است(شوارق الالهام في شرح تجريد الكلام) تأليف حكيم الهي مولي عبدالرزاق بن علي بن الحسين اللاهيجي القمي كه از شاگردان مرحوم آخوند ملاصدرا شيرازي و دامادش، متوفي در سال 1051ه مي باشد. شرحي مزجي و مفصل و استدلالي است بر تجريد الكلام في تحرير العقايد الاسلام خواجه نصير الدين طوسي (682ق) كه متن مختصر و مشهوري است در علم كلام شيعه كه به تجريد الاعتقاد و تجريد العقايد نيز شهرت دارد. از آنجا كه اين متن براي مذهب شيعه داراي استدلال منطقي بود و به صورت كلاسي تدريس مي شد حواشي و شروح بسياري بر آن نوشته شد . اين كتاب در شش مقصد تنظيم شده است كه عبارت اند از: امور عامه، جواهر و اعراض، اثبات صانع، نبوت،امامت، معاد. شرح فياض لاهيجي تنها شرح مقصد اول و دوم از مقاصد شش گانه اين كتاب را دربردارد و ناتمام مانده است. (كرم رضايي، پريسا) شرح مزجي استدلالي مفصل كبير علي كتاب «تجريد العقائد» للخواجه نصير الدين محمد بن محمد بن الحسن الطوسي، و هو شرح للامور العامة و الاعراض و الالهيات، و تعرض فيه لبيان عبارات الكتاب و بيان الامور المهمة. (موسوي بجنوردي، حسن) آغاز كتاب: بسمله ربنا افتح بيننا و بين قومنا بالحق و أنت خير الفاتحين الحمدلله الذي هدانا لهذا و ما کنا لنهتدي لولا ان هدانا الله و الصلوه علي من بکمال رسالته اختاره و لختم نبوته اصطفاه.… انجام كتاب: علة فاعلية لحصول البرودة و علة معدة ذاتية له ايضاً و الحمدلله علي اتمامه. چاپ: تهران، سنگي، 1266-1267ق، 320 ص، 24 سطر؛ تهران، سنگي، 1277، با حواشي محمد اسماعيل اصفهاني، 24 سطر؛ تهران، سنگي، 1280ق، 24 سطر؛ تهران، سنگي، 1291ق، 258ص؛ تهران، سنگي، 1299، به اهتمام عبدالحسين بن محمد علي خراساني؛ تهران، سنگي، 1300ق، در دو جلد، 300 ص؛ تهران.؛ مشار عربي، ص576، ايران، بي ناشر، 1280ق.، رحلي، بدون شماره صفحه؛ 1311ق.(در هامش)، 239ص؛ ؛قم، 1384 شمسي، با تصحيح جعفر سبحاني در پنج جلد؛قم، 1386 شمسي، با تصحيح احمد عابدي در دو جلد [مجلس شورا 7/85 و 13/251 ؛ فهرست مجس ج5-95 و فهرست كتابخانه رضويه ج4-69، 70، فهرست دانشگاه 3 : 230 ؛ مجلس شورا 13/251 و 16/261 و 22/166 ؛ ملي فارس 1/310 ؛ دانشگاه تهران 3/230 و 13/3014 و 13/3248 و 6/2264 و 16/422 و 20/161 ؛ كتابخانه ملي فارس 2/192 ؛‌ذريعه 66:6 و 115 و 14/238 ؛ موسسه آية الله بروجردي 1/197؛ مدرسه صدر بازار 2/473؛ مدرسه فيضيه 1/311؛ فهرست مروي 107 ؛ آية الله فاضل خوانساري 2/91 ؛ التراث العربي في مكتبة المرعشي 2/274 و 275 و 3/449 ؛ نشريه 4/387 و 3/420 و 5/283 و 11/906 و 7/782 و 11/280 ؛ اهدائي به استان قدس ص 167 ؛ چهار كتابخانه مشهد ص 342 ‌؛ سه كتابخانه اصفهان ص 107 ؛ كتابخانه نوربخش 1/108 و 2/175 ؛ كتابخانه عمومي اصفهان 1/271 ؛ عربي مشار صفحه 576 ؛ نشريه 7/791 ؛ فهرست الفبائي آستان قدس ص 375 و 654 ؛ فرهنگ و هنر مشهد ص 28؛ مهدوي، مصلح الدين ص 145؛ مطالعات اسلامي ص 95 ؛ تراثنا س2ش/4 35 و س6ش/2 99 ؛ شيخ علي حيدر 2/189 و 2/281 ؛ تراثنا س5ش/3 100 و س13ش2و/3 362 ؛ امام صادق چالوس ص 205 ؛ رايانه ملي 616 و 1133 ؛ ملي 7/408 و 14/238 ؛ مركز احياء ميراث 2/31 ش 429، ذريعه 14/238 ؛ دهگان ابراهيم 1/91 ؛ معجم المطبوعات 2/1600 ؛ دانشگاه اصفهان 2/590 ؛ شورا 2/111/24 و 1/21/33 و 1/26/33؛ جامع گوهرشاد 5/258، رايانه آستان قدس] شرح و حواشي: حاشية شوارق الالهام (-) حاشية شوارق الالهام (-) حاشية شوارق الالهام (-) حاشية شوارق الالهام (-) حاشية شوارق الالهام رونق عليشاه كرماني، محمد حسين بن محمد كاظم (-1230) حاشية شوارق الالهام بسمل شيرازي، علي اكبر بن علي (1187-1263) مفتاح الكنوز هزار جريبي، محمد علي بن محمد باقر (1188-1245) لوامع الاعلام من شوارق الالهام حسيني، محمد تقي بن اسدالله (-14) النهجة المرضية تبريزي، محمد علي بن حسن (-) حاشية شوارق الالهام = حاشية الشوارق واحدالعين، اسماعيل بن محمد سميع (-1277) حاشية شوارق الالهام علامه حائري مازندراني، محمد صالح بن فضل الله (1297-1391) حاشية شوارق الالهام همداني، ملارضا (-) حاشية شوارق الالهام شوندي قزويني، كلبعلي بن عباس (-1304)
حاشية شرح التجريد الجديد
نویسنده:
لاهيجي، عبدالرزاق بن علي
نوع منبع :
کتاب , آثار مخطوط(خطی) و طبع قدیم
منابع دیجیتالی :
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
چکیده :
فيلسوف كلامي مولي عبدالرزاق فياض لاهيجي حاشيه اي بر جواهر و اعراض شرح جديد تجريد دارد و اين حاشيه بر يك عبارتي از طوسي در مبحث علم خدا از الهيات تجريد است و در آن سخنان انكسيمانس و ثاليس ملطي و پلاتون و ارسطو و فارابي و شيخ و سهروردي را مي آورد. گفته شيخ اشراق در تلويحات درباره ديدار او در خلسه از ارسطو و پرسش از دانائي خدا و مانند كردن او آنرا بخود آگاهي جان در نزديك به نيمي از اين حاشيه ديده مي شود.«محمد تقي دانش پژوه» اين دومين «حاشيه» اوست بر آن «شرح» و نسبت به نخستين گزيده تر است. و ظاهرا به همين دليل اين اثر چندان رواج نيافته و كمياب است و در منابع موجود تنها اشاره اي به آن كرده اند.«احمد منزوي»از اول بحث جواهر و اعراض تا قسمتي از مسئله تجرد نفس . لاهيجي در ديباجه اين حاشيه مي گويد که در گذشته، شرح مفصلي بر مبحث جواهر شرح تجريد نگاشته ام و چون مفصل و ملال آور بود لذا آن را گزين کرده و اين شرح را پديد آوردم.(فاضل). گويا مراد از حاشيه مفصل او، همان <حاشية حاشية الخفري علي شرح التجريد> باشد. لاهيجي مي گويد قبل برين مباحث كتاب "جواهر الشرح الجديد للتجريد" تعليقاتي نوشتم كه متضمن تحقيقات شافيه بود .ولي اطناب آن خوانندگان را گران آمد بر آن شدم كه صرف عزيمت كنم و بسوي ايجاز گرايم و بر اين اصل اين كتاب را پرداختم در پنج فصل زير : فصل اول : بحث از جواهر است باعتبار آنكه بر آن عارض شود احوالي بدون تخصص آن بنوع معيني. فصل دوم : بحث از اجسام مادي و اجسام فلكي. فصل سوم : بحث از اجسام بدون توجه به عنصريت و فلكيت آن . فصل چهارم : جواهر مادي كه جسم واقع مي شوند . فصل پنجم : بحث از عوارض.«عبد الله انوار» حاشيه اي متوسط بر حاشيه شمس الدين محمد خفري (-957 ق) بر الهيات شرح علاءالدين قوشچي (-879 ق) مشهور به شرح جديد بر متن تجريد الاعتقاد خواجه نصيرالدين طوسي (672 ق) كه به صورت قوله، قوله تنظيم شده است. «باريك بين،‌ محمدكريم» آغاز كتاب: يا من تقدس ذاته عن مشاهدة الجوهر و العرض و تنزه فعله عن مقابلة الغرض و العوض ... قال المصنف ... و فيه فصول الاول في الجواهر اقول اي في تقسيم الجواهر الي الاقسام الخمسة و بيان بعض احواله من حيث العموم فانه ذكر في هذا المقصد خمس فصول ... انجام كتاب: انجام 1: و ثالثا احد جزئي الجسم و يمنع احتياجه الي آخر ما يدفع به هيهنا هناك يدفع هناك انجام 2:في الوجود الظلي و قائماً بالموضوع في الوجود الأصلي منها لامجال ان يرتاب في استحالته، الي هنا وجدت من افادات المحشي مولينا عبدالرزاق علي شرح الجديد للتجريد . چاپ: اين شرح بارها در تهران به طبع رسيده است .؛ (ج6؛ ص115)؛ تهران؛ سنگي؛ بي ناشر؛ 1274ق.؛ رحلي؛ بدون شماره صفحه (در هامش)؛ « دارالسلطنه تبريز؛ (صص1-230؛متن و هامش)؛ (صص231-429؛متن و هامش) ؛ 1301ق.؛ رحلي؛ 279ص(صص151-429) در هامش» ؛تهران، سنگي، 1285، بدون شماره صفحه [نشريه 11/892 ؛ دانشكده الهيات تهران ص 525 ؛ فهرست الفبائي آستان قدس ص 197 ؛ كتابخانه عمومي اصفهان 1/227 ؛ كتابخانه شخصي رضا استادي ص 15؛ مهدوي، مصلح الدين ص 141 ؛ مكتبة اميرالمؤمنين 2/374 ؛ مجلس شورا 32/278 ؛ ذريعه 6/115 ؛ دانشگاه 3/236 ؛ مجلس ش 1734 ؛ دانشگاه تهران 20/68 ؛ رايانه آستان قدس]
حاشية شرح التجريد الجديد (مختصر)
نویسنده:
لاهيجي، عبدالرزاق بن علي
نوع منبع :
کتاب , آثار مخطوط(خطی) و طبع قدیم
منابع دیجیتالی :
فهرست گزیده متکلمان،فیلسوفان و عالمان شیعی :
چکیده :
آغاز كتاب: بسمله ربنا افتح بيننا و بين قومنا بالحق و أنت خير الفاتحين الحمدلله الذي هدانا لهذا و ما کنا لنهتدي لولا ان هدانا الله و الصلوه علي من بکمال رسالته اختاره و لختم نبوته اصطفاه.… انجام كتاب: علة فاعلية لحصول البرودة و علة معدة ذاتية له ايضاً و الحمدلله علي اتمامه.
حاشیة حاشیة الخفري علی شرح التجرید
نویسنده:
الحسیني المرعشي الآملي الإصفهاني، أبوطالب علاءالدین سلطان العلماء خلیفه سلطان الحسین بن محمد بن محمود
نوع منبع :
کتاب , آثار مخطوط(خطی) و طبع قدیم
منابع دیجیتالی :
چکیده :
وي بر حاشيه قديم دواني بر شرح تجريد و همچنين بر حاشيه خفري تعليقاتي نگاشته و كتابي كه در كار معرفي آن هستيم تعليقات او است بر حاشيه خفري. سلطان العلماء بيشتر، عبارات حاشيه خفري و گاه نيز عبارات شارح را با ذكر «قوله» يا «قال الشارح» عنوان بحث خود قرار داده و به شيوه خود مطالبي دقيق در قالب عباراتي كوتاه و مفيد بيان داشته . «عبدالحسين حائري» در آن از شمسا و سيد محقق و دواني نيز نام برده شده است. اين حاشيه از قوله اوثق ... لان صورة الطريق الاخر شبيهه بصوره الان شروع مي شود و تا قوله و حثيما ماهية الجنس اي حيث يكون ماهية الجنس ... مي آيد. «عبدالله انوار» حاشيه مختصري بر كتاب «حاشية شرح الجديد للتجريد» نگاشته شمس الدين محمد خفري است كه به صورت «قوله-قوله» تنظيم شده است . (‌ طيار مراغي ) بر حاشيه خفري بر شرح تجريد قوشجي است گويا نه ازسلطان العلماء قايني . ( محمد تقي دانش پژوه ) آغاز كتاب: بسمله حمدله صلاة فهذه تعليقات کتبها العبد الغريق في بحر العصيان خليفه سلطان غفر له الرحيم الرحمن علي الحاشية المنسوبة الي العلامة الخفري قدس سره علي الهيات التجريد حين مطالعتها.. قوله و اوثق لان صورة الطرق الاخر شبيهة بصورة الآن لانه انتقال من الممكن الي الواجب... انجام كتاب: و لهذه الامور دخل في الوجود قطعا و حيث مهية الجنس اي حيث يكون مهية الجنس او مهية النوع عين الوجود. تم الحاشية الشريفة. [آيت الله جليلي 85؛ ف. 2263؛ الذريعة 6/65؛ فهرست سپهسالار 4/176 ؛ التراث العربي 2/274 ؛ کتابخانه ملک 1/169 و 232 ؛‌ فهرست آستان قدس 11/92 ؛ مرعشي 1/46 و 13/371؛ کتابخانه جامع گوهرشاد 3/1240؛ مركز احياء ميراث اسلامي 3/381؛ امام صادق قزوين 1/89 ؛ حضرت معصومه 1/109 ؛ كتابخانه وزيري 1/352 و 5/1572 و4/1290 ؛ مدرسه فيضيه 2/119 و 2/132؛ الهيات تهران ص 182و 335و 370 ؛ كتابخانه ملي 14/91 و 10/298 ؛ كتابخانه مجلس شورا 2/44و 5/93-94 و 10/1884و 16/378و 16/380؛ كشف الحجب 173 ؛ اعيان الشيعه 27/235-245و 5/159-161و 30/46؛ اعلام زركلي چاپ دوم 2/281 ؛ دليل المخطوطات 1/150 و 1/272 ؛ علامه طباطبايي 2/146 ؛ دانشگاه تهران 6/2263 ؛ موسسه آية الله بروجردي 2/271 ؛ مدرسه صدر بازار 2/355و 2/473؛ مدرسه فيضيه 1/314؛ ذريعه 6/66 و 15:6 و 116 ؛ اعلام 2/993 ؛‌ سلطان العلما ؛‌ طبقات 11/168 ؛ حسين سلطان العلما ؛ مرعشي 1/46 ش 4/34 «حاشية حاشية الخفي ...» ؛ دائرة المعارف اسلامي 1/139 ؛ نشريه 6/590 و 11/200 و 11/692 ؛ مطالعات اسلامي ص 69 ؛ امام صادق چالوس ص232 ؛ شورا 1/140/33]
حاشیة شرح التجرید
نویسنده:
باغنوي شیرازي، میرزا جان حبیب الله بن عبدالله
نوع منبع :
کتاب , آثار مخطوط(خطی) و طبع قدیم
منابع دیجیتالی :
چکیده :
حاشيه ايست با عناوين <قوله - قوله> بر مباحث جواهر واعراض و ديگر مباحث شرح تجريد علاءالدين قوشچي. دراين حاشيه به اقوال دواني و دشتکي اشاره مي کند واز دواني بعنوان <استاد> ياد مي کند. حاشيه اي است با عناوين «قوله» بر شرح جديد تجريد از علي بن محمد قوشچي (درگذشته: 879هـ.ق). نسخه هاي بسياري از اين حاشيه در فهارس آمده و از ملا ميرزا جان باغنوي دانسته شده حتي در پايان نسخه ارجاعي نيز از باغنوي دانسته شده وليكن فهرست نگار سابق اين كتابخانه بزرگ، به اشتباه آن را از ملا ميرزا، محمد بن حسن شيرواني (در گذشته: 1098هـ.ق) دانسته است. نام كتاب را نيز همان فهرست نگار، اشتباها به عنوان «حاشية حاشية الخفري علي شرح الجديد و علي الحاشية القديمة» ياد كرده است. يادآوري مي شود: يك نسخه از اين حاشيه در فهرست كتابخانه مجلس شوراي ملي 11/22 آمده و به ملا حمزه گيلاني نسبت داده شده. نسخه اي نيز در فهرست نسخه هاي خطي مدرسه نمازي خوي، ص 186آمده و به ملا ميرزا، محمد بن حسن شيرواني نسبت داده شده ليكن اين دو نسبت اخير نادرست است. حاشيه باغنوي بر بخش جواهر و اعراض شرح جديد تجريد نگاشته شده است. (سيد محمود مرعشي) از ميرزا حبيب الله، مشهور به ميرزا جان باغنوي، به آنچنانكه بر فراز صفحه يكم آمده است. از نسخه (1027) و (1207) اين كتابخانه جداست. با سربندهاي «قوله» و سربند «ال المحقق» نيز بسيار دارد. براي نشاني: قوله و قد مر آنفاً بعينه الخ. هو الجواب الذي ذكره في «الحاشية السابقة». قال المحقق... (احمد منزوي) آغاز كتاب: بسمله قوله مناسب آه حاصل وجهه المناسبة انه لما کان وجود العرض متوقفا علي وجود الجوهر فکان الجوهر مقدماً بالطبع علي العرض... قوله و منهم من قدم اه فان رجح نظر من قدم مباحث الجواهربان الاعراض مطلقاً محتاجة الي الجواهر انجام كتاب: قوله لکونه مماثلاً للفصول الثاني في ذلک الخير آه يمکن ان يقول هذا... اولوية الخير بناء علي ان الحرکة و السکون مهيتها السکون دون الحرکة. تامّل چاپ: (ج6؛ ص115)، تهران، سنگي، بي ناشر، 1274ق.، رحلي،بدون شماره صفحه (در هامش) ؛ دارالسلطنه تبريز، سنگي، 1307ق.، 225ص(صص184-408) در هامش [فهرست الفبايي آستان قدس/ 196 و 506 ؛ کشف الظنون 1/350؛ آيت الله جليلي 83 و 91؛ الهيات تهران ص 397 ؛ ملي فارس 1/331؛ نشريه 5/594 و 11/892 ؛ فهرست الفبائي آستان قدس ص 196 ؛ انجمن آثار ملي ص 179؛ دانشگاه تهران 3/234 ؛ شيخ علي حيدر 1/400 ؛ شورا 41/222 ؛ الاوقاف العامة موصل 4/50 ؛ اوراق عتيق 1/244 ؛ رايانه آستان قدس]
حاشیة شرح التجرید
نوع منبع :
کتاب , آثار مخطوط(خطی) و طبع قدیم
منابع دیجیتالی :
  • تعداد رکورد ها : 419