جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

‫جامعه اسلامي از ابتداي شکل‌گيري در زمان رسول خدا( تا پايان حکومت خلفاي راشدين، در ابعاد مختلف قابل مطالعه و بررسي است، و پژوهش حاضر بعد اقتصادي آن را با روش کتابخانه‌اي مورد بررسي قرار داده است. جزيرة‌العرب، به‌دليل آب و هواي گرم و سوزان، و صحراهاي خشک و پوشيده از شن‌هاي روان، نمي‌توانست اقتصادي مطلوب داشته باشد. مردم اين منطقه عموماً به‌وسيله دامداري، کشاورزي، تجارت، و بعضي مشاغل جنبي و خدماتي زندگي کرده، و از سطح اقتصادي ضعيفي برخوردار بودند. اما اسلام با ايجاد اخوت بين مسلمانان، اصلاح ساختار مالکيت، بنيان سنت قرض‌الحسنه و وقف، پيشنهاد قانون مضاربه و مساقات، و قوانين ديگر اقتصادي چهارچوب جديدي را در قالب مکتب اقتصادي خاص خود ارايه نمود. پيامبر اسلام(ص) در عمل نيز اقدام به تقويت منابع بيت‌المال از راه جمع‌آوري زکات، خمس، فيء، غنايم، خراج، جزيه و انفال نمود. بعد از رحلت آن حضرت، تغييراتي در سياست‌ها و وضعيت اقتصادي مسلمين ايجاد شد؛ به‌خاطر فتوحاتي که پيش آمد، وضعيت معيشتي مردم رونق يافت و خزانه از بيت‌المال پر شد. خليفه اول با وجود تلاش در جهت همانندسازي رفتار و سنت خود با رسول خدا(، گاهي براي استحکام حکومت خود تبعيضاتي را در بخشش بيت‌المال روا مي‌داشت. عمر نيز علاوه بر اقداماتي در زمينه بهبود اوضاع اداري و اقتصادي مسلمانان، به سرمايه‌گذاري‌هاي زيربنايي و عمراني اقدام نمود. او در اجراي عدالت و زندگي به شيوه پيامبر، بسيار سختگير بود. اما شيوه عثمان با خلفاي پيشين متفاوت بود، و گرفتار انحراف اقتصادي، ظلم و نابرابري در تقسيم بيت‌المال، و بدعت در دين گرديد. در مقابل، امام علي(ع) تلاش کرد تا بخشش‌هاي ناعادلانه از بيت‌المال را به خزانه بازگرداند، نظارت بيشتري بر قيمت‌ها داشته باشد، و امنيت راه‌هاي تجاري را برقرار کند. توجه مضاعف به بينوايان، نصب واليان شايسته، و اعمال سياست‌هاي تشويقي از مهم‌ترين اقدامات اقتصادي آن حضرت بود.

‫قالب چاپي اين پايان نامه در کتابخانه آیت الله العظمی حائری (مدرسه فیضیه) موجود مي باشد

‫نقش برجسته تفکر در نظام اخلاقي و تربيتي اسلام دست‌مايه نويسنده براي نگارش اين تحقيق شده است. وي در اين تحقيق با توجه به ابعاد مختلف تفکر عقلاني، تفکر عاطفي و تفکر رفتاري، به آثار تفکر و تعقل و جايگاه آن در نظام تربيتي و اخلاقي اسلام پرداخته و موانع تفکر صحيح را بيان نموده است. نويسنده در فصل اول به بيان کليات تحقيق پرداخته و مباحثي مانند حقيقت و اهميت تفکر، معناي لغوي و اصطلاحي تفکر، واژه‌هاي مترادف تفکر، انواع تفکر، متعلقات تفکر و اهميت و ارزش تفکر در دين اسلام را بررسي نموده است. در فصول بعدي اين نوشتار، نگارنده ابعاد مختلف فکري، عاطفي و عملي، آثار تفکر در تربيت اخلاقي انسان، همچون: تهذيب نفس، توجه به حکمت بلاها، ياد کردن مرگ، عفو کردن ديگران هنگام قدرت و آثار ايجابي معرفت مانند توجه کردن به آثار و عواقب گناه، وارد کردن اخلاص در عمل و تبديل کردن علم به عمل و مثبت کردن نيات و اهداف را بيان نموده است. در ادامه، آثار معنوي تفکر به ويژه توبه و تجديد نظر در رفتار و نيز به موانع تفکر از بُعد فکري، عاطفي و عملي پرداخته و عوامل خارجي و داخلي غفلت (نقطه مقابل تفکر) را از منظري قرآني و روايي شرح مي‌دهد. نويسنده معتقد است جمود فکري، سوءظن، پيروي از هواي نفس، طولاني کردن آرزوها، کبر و غرور، تعصب، حسد، پرخوري، پرخوابي، محيط اجتماعي فاسد و منحرف، خانواده و دوستان ناباب از عوامل مهم داخلي و خارجي غفلت و عدم تفکر به شمار مي‌رود. نگارنده در پايان راه‌کارهاي جلوگيري از موانع فهم و تفکر صحيح را ذکر مي‌کند و مي‌کوشد از بعدي فکري، عاطفي و عملي، راه‌کارهاي مواجهه با موانع تفکر صحيح به ويژه داشتن انضباط فکري و روحي، مديريت کردن وقت، شب زنده‌داري، فاصله گرفتن از محيط‌هاي نامناسب فکري و اجتماعي و ايجاد تعادل و توازن در امور مختلف مادي و معنوي زندگي را بررسي نمايد.