جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

بررسی روایات خلافت در اندیشه اهل سنت با تاکید بر روایات «اثنا عشر خلیفه» نوشته رحیم امرایی (معاصر) در موضوع کلام(کلام شیعی) است. ساختار کتاب در پنج فصل تنظیم شده است. نخستین فصل به ویژگی‌ها و برتری‌های نصوص و روایات در مصداق یابی امامت و روش‌هایی همچون اجماع و شورا و...اختصاص یافته است. نویسنده کوشیده است ملاک‌های شناخت امام در بین فرقه‌ها را مورد بررسی قرار داده و به سؤالاتی در این مورد پاسخ دهد. مساله روشنگری و شاخص بودن حدیث «اثناعشر خلیفه» و احادیث مشابه آن در مساله جانشینی پیامبر(ص) نیز مورد توجه بوده است. در ادامه به ذکر برخی از نصوص و روایات مربوط به امامت و جانشینی اهل‌بیت(ع) پرداخته شده که مطالب فصل دوم را شامل می‌شود. در فصل سوم به بررسی سندی حدیث یاد شده و عبارات و قیدهای مختلف آن در منابع روایی اهل سنت پرداخته شده و درجه سندی حدیث از منظر علمای اهل سنت مورد ارزیابی قرار گرفته است. فصل چهارم کتاب به تفاسیر و شرح‌های علمای اهل سنت از حدیث مورد نظر بررسی و نقد شده و در فصل پنجم و پایانی دلیل اعراض غالب مسلمانان از اهل‌بیت در مساله جانشینی پیامبر(ص) مورد بررسی قرار گرفته است است. نویسنده تلاش کرده نظرات غالب علمای مشهور اهل سنت، در پنج دسته عمده به همراه اختلافات آنها را ذکر نماید. در نقد مبنایی نیز در بسیاری از موارد به منابع اهل سنت استناد نموده و سعی کرده به صورت روشن و مشخص تضاد و تعارض نظرات اهل سنت را نشان دهد و دیگر اشکالات وارد بر تفاسیر آنها را بر اساس قرآن، حدیث و اصول مسلم اسلامی ذکر نماید. در این پژوهش تمام آرای اهل سنت به صورت دسته‌بندی منسجم و تفکیک شده ارائه می‌شود که نمونه آن در دیگر کتب دیده نمی‌شود. ادعاهای اهل سنت در تطابق حدیث اثناعشر خلیفه با خلفای بنی امیه و بنی‌عباس و اشکالات آنان بر تفسیر شیعیان از این حدیث به صورت کامل مورد بررسی قرار گرفته است. همچنین تلاش شده به جهت اتقان و استحکام بحث از حدیث یاد شده، نقد مبانی اهل سنت به میزان بیشتری به شواهد تاریخی و روایی آنان مستند باشد. این اثر متعرض دیدگاه گروه فتوای شبکه اسلامی، معروف به«فتاوی الشبکه الاسلامیه» و همچنین کتاب «اصول مذهب الشیعه الاثنی عشریه» نوشته ناصر قفاری در خصوص حدیث مورد بحث شده و به نقد مبانی و پاسخ به اشکالات آنان بر نظرات شیعه پرداخته است. فهرست تفصیلی محتوا در آغاز و کتابنامه در پایان هر جلد آمده است.

ترجمه تحفة الأریب في الرد على أهل الصلیب، نوشته عبدالله ترجمان از علما و روحانیون مسیحی در عصر حکومت ابوالعباس احمد حفصی است که در سال 823ق در دفاع از اسلام و رد مسیحیت نوشته شده است. محمدتقی صدرالاشراف تبریزی نیز آن را به فارسی ترجمه کرده است. کتاب مشتمل بر سه فصل است. مؤلف در فصل اول به چگونگی خروج خود از دین مسیحیت و پذیرفتن دین اسلام و پاره‌ای از کار و مشاغل خود در ایام حکومت ابوالعباس احمد حفصی در تونس اشاره کرده است. فصل دوم در بیان بعضی امور و کارهایی است که مؤلف در زمان حکومت ابوالفارس عبدالعزیز، حاکم تونس در سال 823ق (تاریخ تألیف کتاب) انجام داده است و همچنین بیان بعضی از رفتارهای پسندیده و آثار برگزیده او. مؤلف در فصل سوم که مهم‌ترین فصل کتاب است، با نص تورات و انجیل و سایر کتاب‌های انبیا و همچنین با براهین عقلی به بیان رد دین نصارا و اثبات نبوت پیغمبر(ص) پرداخته است. از جمله موضوعاتی که مؤلف در این فصل به آن‌ها پرداخته عبارتند از: اناجیل اربعه، اختلاف فرقه‌های نصارا، فساد قواعد دینی نصارا، تثلیث، گناه، رد الوهیت عیسی، رهبانیت و اثبات نبوت پیغمبر(ص). مؤلف کتاب را به زبان عربی نوشته است، اما مترجم به سبب نایاب بودن نسخه عربی آن، از روی متن ترکی به فارسی برگردانده است. این کتاب یکی از مهم‌ترین کتاب‌هایی است که در رد مسیحیت نوشته است

مطالعه و پژوهش حول محور شخصیت‌های مهم و تأثیرگذار اسلامی یکی از حوزه‌های علاقه‌مندی اسلام‌شناسان است. حضرت فاطمه (س) به عنوان بانویی که شأن و منزلت ویژه نسبت به زنان صدر اسلام نزد پیامبر(ص) دارا می‌باشد و روایات متعددی در منابع اهل‌سنت و شیعیان در این زمینه وجود دارد؛ مورد توجه برخی از محققان قرار گرفته‌ است. روث رودد؛ مستشرق یهودی، ضمن پژوهشی درباره حضور زنان در کتاب الطبقات‌الکبری؛ به حضرت فاطمه (س) توجه کرده است. وی انتقال نَسَب پیامبر(ص) از طریق آن حضرت را سندرم فاطمه می‌نامد و ایشان را شخصیتی مقدس-افسانه‌ای معرفی کرده که نقش حاشیه‌ای در تاریخ اسلام دارد. این نوشتار می‌کوشد تا با روش تحلیل محتوا و اتکا بر منابع کتابخانه‌ای، انگاره‌سازی روث رودد را با هدف پاسخ به این سؤال‌ که چه عواملی در ایجاد این انگاره مؤثر بوده است؟ را مورد واکاوی و نقد قرار دهد. بررسی‌ها نشان می‌دهد: توجه‌نکردن به منابع تاریخی، حدیثی و تفسیری اهل‌سنت و شیعیان و تکیه بر تحقیقات هم‌عصران خود و برخی گزارش‌های بدون‌سند، در انگاره‌سازی رودد مؤثر بوده است.