جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

چکیده ماشینی: مدتی طولانی است که مطالعات شرق‌شناسی روی تولید الگوهای ثابتی از موضوع شرق متمرکز بوده است، موضوعی که با پس‌زمینه عقب‌ماندگی توصیف می‌شود و قرار است همیشه تابع و مطیع باقی بماند. با این پیش‌زمینه، فعالیت شرق‌شناسان در سرزمین‌های شرق با تنوع در موضوعات و روش‌ها، از ادبیات سفر گرفته تا شرق‌شناسی فرهنگ عامه، دنبال شده است و فرآیندهای تحقیق برای شناخت دیگری به منظور تسخیر و غلبه، به نهادی وابسته به دولت‌ها در اشکال مختلف تبدیل شده است. مقاله به نظریه ادوارد سعید می‌پردازد و تحلیل او تلاش دارد تاریخ روابط دوگانه و پیچیده‌ای را رصد کند؛ روابط شناختی که در شرایط مناسب برای شناخت درست میان ملت‌ها شکل نگرفته است، بلکه به دیدگاه‌ها و استدلال‌های فکری گروهی از شرق‌شناسان در اروپا و سپس آمریکا و جاهای دیگر محدود شده است. البته نباید نقش سعید در قرار دادن فلسفه شرق‌شناسی زیر ذره‌بین نقد و تحلیل ارزیابی را نادیده گرفت.

چکیده ماشینی: برای انسان بُعدی معرفتی وجود دارد که تجربه و وجدان آن را ثابت می‌کند و او را به سوی شناخت صرف می‌برد؛ بنابراین می‌بینیم کسانی هستند که سرگرم مطالعه واقعیت مطلق و وقایع خاص‌اند، بدون آنکه هدفی جز وفاداری به دانش داشته باشند، نه تسلط بر دیگری و تحمیل قدرت بر او. در اینجا، علم صرفاً نقابی است برای پنهان شدن؛ به همین دلیل این نوع مطالعه را ساخت‌گرا می‌نامیم، که قصدش کشف واقعیت و گزارش آن نیست، بلکه می‌خواهد واقعیتی تحت عنوان پژوهش علمی خلق کند و آن را بر دیگری تحمیل کند. ما از شواهد متعدد مشاهده کرده‌ایم که آنچه مطالعات شرق‌شناسی گفته می‌شود، مطالعاتی ساخت‌گرا هستند که در شعارهای دانشگاهی تنیده شده‌اند اما ماهیتی استراتژیک و ابزاری دارند. از این شواهد می‌توان به استفاده‌ی شرق‌شناسان بیش‌ازحد از روش خارجی، به جای روش خودی، اشاره کرد که منجر به فقدان پیوند معرفتی و استنتاج غیر معرفتی می‌شود. ما فرضیه‌مان را در بخش‌هایی از کتاب تاریخ قرآن از شرق‌شناس آلمانی تئودور نولدکه بررسی کردیم و فن شرق‌شناسی او در دستکاری مسائل را کشف کردیم، و از روش تحلیلی برای آشکارسازی آن بهره بردیم.

چکیده ماشینی: مطالعه شرق‌شناسان درباره جهان و میراث اسلامی محدود به زمان یا دوره‌ای خاص نبود، بلکه آنها در جزئیات تاریخ اسلامی در مراحل مختلف آن غوطه‌ور شدند و دوره پس از رحلت پیامبر (صلى الله عليه وآله وسلم) نیز برایشان کم‌اهمیت نبود، چرا که تحلیل، بحث و ارائه نظرات متفاوت درباره وقایع پس از وفات رسول خدا (صلى الله عليه وآله وسلم) انجام دادند. آنها مراحل زندگی ائمه اهل بیت (علیهم السلام) را مرور کردند و تا مراحل بعدی تاریخ اسلامی پیش رفتند. نقش بنیادین و اصلی امام جعفر صادق (علیه السلام) در بنیان‌گذاری و روشن‌سازی فقه و اعتقادات امامیه باعث شد که امام، میراث و نقش او در احیای علوم و مسیرهای آن به موضوعی غنی و عمیق تبدیل شود که نیازمند مطالعه، تحقیق و پژوهش است؛ و به همین دلیل توجه پژوهشگران بزرگ غربی به او جلب شد. این موضوع به وضوح در دایره‌المعارف‌های اسلامی که در غرب تألیف شده‌اند، مقالات و پژوهش‌ها و مطالعات دیده می‌شود، که غالباً شامل بخش‌ها و مداخل درباره مطالعه زندگی امام جعفر بن محمد (علیه السلام) و تعالیم و اصول او هستند. این مطالعه تلاش کرده است تا آنچه شرق‌شناسان در دایره‌المعارف‌ها، مطالعات و مقالات علمی، فصول کتاب‌ها و رساله‌های دانشگاهی درباره امام صادق (علیه مطالبی که شرق‌شناسان در منابع مختلفی مثل مقدمه‌های دایره‌المعارف‌ها، مطالعات و مقالات علمی، فصل‌هایی از کتاب‌ها و پایان‌نامه‌ها درباره امام صادق (علیه‌السلام) نوشته‌اند، گردآوری شده و سپس ادعاها و تحلیل‌های آن‌ها درباره ارتباط جعفر بن محمد صادق (علیه‌السلام) با مسائل فقهی، حدیثی و اعتقادی بررسی شده است. پژوهشگر نظرات شرق‌شناسان را درباره امام صادق (علیه‌السلام) در چهار بخش دسته‌بندی کرده است: «امامت امام صادق (علیه‌السلام)»، «خلفا در نظر صادق (علیه‌السلام)»، «امام صادق (علیه‌السلام) و فکر معتزلی» و «امام صادق (علیه‌السلام): موقعیت علمی و تأثیرش در فکر شیعی». پژوهشگر در این چهار محور، گفته‌های شرق‌شناسان درباره امام صادق (علیه‌السلام) را با دقت بررسی و نقد کرده است.

چکیده ماشینی: حجم کار استشرقی و غربی در موضوعات و مسائل تشیع کافی نبوده است تا نظرات علمی عمومی غربی‌ها را در بسیاری از جزئیاتی که به آن مرتبط است، متحد کند. این موضوع بیشتر در مسائل حساس مانند مسئله قرآن در فکر شیعی مشاهده می‌شود که پژوهشگران در مباحثات صورت‌گرفته از آغاز مطالعات درباره تشیع بر آن تمرکز کرده‌اند و یکی از نخستین مسائلی است که مقالات غربی به آن پرداخته‌اند. در این زمینه، پژوهشگر در این مقاله به مسئله قرآن شیعیان در مطالعات غربی می‌پردازد و مسیر اختلاف نظر پژوهشگران درباره مسئله قرائت‌های متعدد قرآن و ادعاهای قدیمی شیعیان - به گفته پژوهشگر - که حول مفقود شدن نسخه اصلی قرآن و کاهش این ادعاها در طول زمان می‌چرخید، را دنبال می‌کند، تا جایی که شیعیان ادعای پذیرش نسخه عثمانی قرآن متداول را مطرح کردند. مطالعات رصدی زیادی در این زمینه انجام شده است و نخستین این مطالعات متعلق به «تود لاسون» بود که حالت رصدی داشت و در سال 1991 با عنوان «یادداشت درباره مطالعه قرآن شیعه» منتشر شد. این مطالعات وجود قرائت‌های متعدد و متفاوت قرآن را پس از وفات محمد (صلى الله) به‌وضوح نشان می‌دهند.