جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

چکیده ماشینی: در این مقاله، پژوهشگر تلاش می‌کند مقایسه‌ای بین دو کتاب در زمینه شرق‌شناسی انجام دهد، هر کدام بر اساس حوزه تخصص خود، در تلاشی برای برجسته کردن نقاط اشتراک و نزدیکی بین نویسندگان از طریق ارائه خلاصه‌ای از نظریه‌های فکری آن‌ها. کتاب اول متعلق به متفکر فلسطینی، ادوارد سعید، با عنوان «شرق‌شناسی: دانش، قدرت، ساخت» منتشر شده در سال ۱۹۷۸ به زبان انگلیسی است، که سعید در آن بر تحلیل شرق‌شناسی فرانسوی و انگلیسی تمرکز کرده است. این کتاب واکنش‌های گسترده‌ای در میان شرق‌شناسان برانگیخت و پس از آن جریانی نقدی در جامعه غربی شکل گرفت که هم شامل نقد و هم حمایت از کتاب بود، تا جایی که کتاب تبدیل به منبع الهام برای بسیاری از نوشته‌های انتقادی در جهان عرب و اسلام درباره پدیده شرق‌شناسی در جنبه‌ها و سطوح مختلف شد. کتاب دوم متعلق به دکتر محمد عبد الواحد العسری از مراکش است که توجه خود را بر روی شرق‌شناسی اسپانیایی متمرکز کرده است. کتاب او با عنوان «اسلام در تصورات شرق‌شناسی اسپانیایی، از ریموند لولوس تا آسین بلاسیوس» یکی از معدود کتاب‌هایی محسوب می‌شود که با چالشی بزرگ در معرفی شرق‌شناسی اسپانیایی روبه‌رو شده است، و نویسنده تلاش زیادی در مطالعه‌های متنوع و عمیق خود در میراث شرق‌شناسان اسپانیایی در طول تاریخ طولانی‌شان کرده است، و به علاقه زیاد آن‌ها به میراث عربی و اسلامی پرداخته و در تاریخ شکل‌گیری تصورات و ریشه‌های افکار آن‌ها فرو رفته، و در گذشته تاریخ معرفتی خود کندوکاو کرده است.

چکیده ماشینی: این تحقیق به مسیر علمی مستشرق اسپانیایی، میگل آسین بلاسیوس، یکی از پیشگامان استرابازی اسپانیا در نیمه اول قرن بیستم، و یکی از نمایندگان برجسته مکتب اصالت عربی و اسلامی تاریخ اسپانیا می‌پردازد، در مقابل مکتبی که پس‌زمینه تاریخی اسلامی هویت اسپانیایی را انکار می‌کند. تحقیق بر دو نظریه برجسته در مسیر این مستشرق بحث‌برانگیز تمرکز دارد؛ نظریه اول مربوط به تأثیری است که فرهنگ عربی-اسلامی بر اندیشه اروپایی در قرون وسطی گذاشته، از طریق سرود کمدی الهی دانته ایتالیایی، که جنجال گسترده‌ای ایجاد کرد و صفوف مستشرقان اسپانیایی و اروپایی را در دهه اول قرن بیستم متفرق کرد و باعث شد بلاسیوس با انتقادات شدیدی روبه‌رو شود؛ و نظریه دوم به تأثیر تصوف مسیحی بر تصوف اسلامی مرتبط است. و موقعیتی که بلاثیوس از آن دفاع کرد، واکنشی بود به دیدگاه شرق‌شناس فرانسوی لوییس ماسینیون که معتقد بود تصوف اسلامی یک تصوف اصیل است که از قرآن نشأت گرفته است. این تحقیق به تناقضات شدیدی می‌پردازد که بلاثیوس در آن‌ها گرفتار شد، کسی که تلاش می‌کرد موضعی میانه بین نظریه نفی ویژگی تاریخی تصوف اسلامی و نظریه منبع گرفتن تصوف از قرآن بگیرد.

چکیده ماشینی: غربی‌ها بسیار به شرق‌شناسی برای فهم و مطالعهٔ شرق از طریق فرآیند تحقیق علمی منظم متکی بوده‌اند و شرق‌شناسان دین، فرهنگ، ادبیات و معماری... را موضوعات پژوهشی در مطالعات و تحقیقات خود قرار داده‌اند. به همین دلیل، غرب از طریق این تحقیقات و مطالعات مجموعه‌ای از تصاویر کلیشه‌ای از شرق به عنوان جهانی ثابت و جهانی پر از جادو و شگفتی ارائه کرده است. چیزی که پژوهشگر در اینجا به آن می‌پردازد، رابطهٔ ارگانیک بین سفر و نوع تفکر شرق‌شناسانه است، به‌ویژه روایت‌هایی که محمد مقداد الورتمانی در کتاب خود سفر «البُرنس در پاریس» تولید کرده است، خصوصاً که سفرها به مادهٔ فکری مناسبی برای رصد تحولات ایده‌ها در ارتباط با فرآیند آگاهی و تحول جامعه تبدیل شده‌اند. سفر محمد مقداد الورتمانی اولین از نوع خود نبود، بلکه بعد از سفرهای عربی و تونسی با گرایش اصلاح‌طلبانه، چه قبل از استعمار و چه در زمان آن بوده است.

چکیده ماشینی: محمد شحرور و امثال او خیلی به استفاده از روش‌های مستشرقین و منابع فکری و فلسفی اونها در زمینه تفسیر و قرائت‌های جدید از متن دینی تکیه کردن...، که باعث ایجاد بحث و جدل زیادی در جهان اسلام درباره‌ی اونچه که مطرح می‌کنن شد، گاهی با لباس اجتهاد، گاهی با لباس مدرنیته و گاهی با نقایص میراث اسلامی پنهان شده. در این زمینه، پژوهشگر در این تحقیق بخشی از روش محمد شحرور در زمینه تفسیر و خوانش متن دینی رو بررسی می‌کنه؛ و هدفی برای تحقیقش مشخص کرده که میشه خلاصه کرد به شناخت روش تاریخی مستشرقان که شحرور در نظرات قرآنیش ازش تأثیر گرفته و نقدش. معروفه که روش تاریخی، یا همون تاریخ‌گرایی، یکی از روش‌های اساسی هست که مستشرقین در مطالعاتشون درباره اسلام به طور کلی و قرآن کریم به طور خاص استفاده کرده‌اند، و شحرور هم در نظرات قرآنیش ازش تأثیر گرفته، مثل دیگر پژوهشگرانی که روش‌ها و افکارشون رو با فکر و روش‌های غربی در مطالعه میراث اسلامی ترکیب کردن و بعد اونو بر اساس ریشه‌های معتبر اسلامی متن دینی نقد کردن. پژوهشگر در این تحقیق از روش توصیفی-انتقادی استفاده کرده.

چکیده ماشینی: صحیح است که صحنه تاریخی روح توسع و پیشروی نظامی عثمانی را نشان می‌دهد که در دل‌های ترک‌ها افزایش یافت تا به اوج خود برسد و اروپا را کاملاً نگران کرد، که این امر منجر به خاموش شدن جرقه درگیری دینی و تلاش اروپایی‌ها برای باز کردن کانال‌های اقتصادی با قدرت شرقی اسلامی شد. این روابط بعدها گسترش یافت تا پیوندهای متنوعی بین مردم ایجاد کند، و این همان چیزی بود که سفرها و مأموریت‌های اروپایی را به ویژه پس از عصر نوزایی آغاز کرد. سفرهای تبلیغی و زیارتی، و تبادلات تجاری و تورهای گردشگری... کمک کردند تا اطلاعات و مطالعات زیادی درباره هنرهای شرقی، سبک زندگی جوامعشان، سازه‌های فرهنگی زیبا و هنر معماری‌شان، حتی بازارهای محلی و مناظر ساحل نیل در مصر... به کشورهای اروپایی منتقل شود و تصاویر و مجسمه‌های هنری زیبا و شگفت‌انگیز در سالن‌ها و نمایشگاه‌های این کشورها جای گرفت و برایشان منبع اقتصادی بزرگی شد. و مشخص است که مسلمانان و تمدن‌شان بر اروپایی‌ها و کشورشان از نظر هنری، علمی و اقتصادی اثر گذاشته‌اند... حتی و فضیلت‌شان بر پیشرفت‌های بعدی آشکار است. اما به جای اینکه غرب به شرق و تمدن زیبای آن پاسخ دهد، با دشمنی روبه‌رو شد و نقشه‌ها و توطئه‌های سیاسی، نظامی و اقتصادی برایش تدارک دید... این مسائل و دیگر موارد، به‌ویژه آنچه به انگیزه‌های شرق‌شناسی و ارتباط و تأثیر آن در هنر شرق‌شناسانه مربوط می‌شود، موضوع این تحقیق است.

چکیده ماشینی: شخصیت پیامبر اسلام محمد(ص) و پیام آسمانی او همیشه ذهن شرق‌شناسان را با وجود تنوع مدارس فکری و پراکندگی جغرافیایی‌شان در غرب به خود مشغول کرده است؛ به همین دلیل آنها در موضوعاتی مانند: نبوت و رسالت، منبع قرآن کریم، وحی و نوشته‌ها، زبان قرآن، ویژگی‌های پیامبر محمد(ص)... زیاد تألیف و نوشتند. واضح است که بیشتر این تحقیقات هدفشان پیامبر محمد(ص) بوده است، زیرا محور اصلی مسائل قرآن و رسالت است. به همین دلیل، پژوهشگر در این مطالعه به تحقیق، تحلیل و بحث درباره بخشی از آثار شرق‌شناسان مرتبط با محمد و نبوت و رسالت، محمد و قرآن کریم پرداخته است. این مطالعه قصد دارد نوری بر زندگی پیامبر محمد(ص) بتاباند که توسط شرق‌شناسان فرانسوی نوشته شده است که قرآن کریم را منبع و تکیه‌گاه خود قرار دادند، اما به آنچه درباره نبوت مصطفی آمده است اکتفا نکردند، بلکه به همه ابعاد آن نگاه کردند، عقل و فکر خود را بر آیات و احکامش به کار بردند و میان رسالت او و سایر پیامبران (موسی و عیسی) مقایسه کردند.

چکیده ماشینی: مطالعات و پژوهش‌های زیادی درباره آموزش استعماری وجود دارد و این مطالعات از دیدگاه‌های تاریخی، سیاسی، روان‌شناسی و غیره بررسی شده‌اند. نظر غالب بر این است که مدرسه‌ای که فرانسوی‌ها تأسیس و کنترل کردند، چیزی جز تحقق اهدافی که نیت استعماری فرانسوی‌ها بر آن حاکم بود، نبود. در اینجا مشخص می‌شود که فرانسوی‌ها برنامه‌های استعماری خود را با یک نظام آموزشی به اشکال مختلفی که پژوهشگر در مطالعه خود مطرح می‌کند، اجرا کرده‌اند. به‌خصوص که پروژه مدرسه در مراکش در این دوره نتیجه نیازهای جامعه مراکشی نبود، همان‌طور که مطالعات مختلف تأیید می‌کنند، بلکه این پروژه بخشی از طرح‌ها و نقشه‌های استعمارگر فرانسوی در مراکش بوده است. این چیزی است که پژوهشگر در پاسخ به سوالات زیادی بررسی می‌کند، مانند: ماهیت نهادهای دانش در مراکش پیش از محافظه‌کاری فرانسوی چه بوده است؟ و چه تحولات ساختاری عمیقی این نهادها در دوران محافظه‌کاری فرانسوی متحمل شده‌اند؟