جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

تربیت عقلانی در همه الگوهای تربیتی به معنای آموزش ارزش‌های عقلی است؛ اما ارزش‌های عقلی در الگوهای مختلف، تعریف متفاوتی دارد.الگوی اسلامی بر اساس تعامل حاکمانه عقل با سایر قوای نفس و تعهد نفسانی و تقید قلبی به استدلالات عقلی و براهین ذهنی بنا نهاده شده است؛ از این‌رو تعریف گسترده‌ای از ارزش‌های عقلی ارائه می‌دهد؛ به‌گونه‌ای که مصداق و جهت‌گیری همه بینش‌ها و گرایش‌ها بر اساس حکم عقل تعیین می‌شوند.این مقاله با شیوه توصیفی،تحلیلی و جمع آوری کتابخانه ای به بررسی مستندات قرآنی روش های تربیت عقلانی در حکومت امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف پرداخته است و یافته های تحقیق حاکی از آن است که مستندات قرآنی روش های تربیت عقلانی در حکومت امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف عبارت بودند از تزکیه، تعلیم کتاب، تعلیم حکمت، خردورزی، بصیرت افزایی، دانش اندوزی، تجربه اندوزی و مشورت.

هدف پژوهش حاضر که با استفاده از منابع کتابخانه‌ای به روش توصیفی تحلیلی انجام شده است. جمع‌آوری داده‌ها، از متون دینی و منابع روان‌شناختی مرتبط با موضوع پژوهش هست. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که بر اساس آموزه‌های اسلامی، مؤلفه‌های تأثیرگذار در ایجاد اعتماد در خانواده سه دسته از عوامل هستند: عوامل شناختی (ایمان، مشورت و هم‌فکری، صداقت و راستی ومسئولیت‌پذیری) عوامل عاطفی (محبت و مهرورزی،همدلی و وفای به عهد) عوامل رفتاری، تعاون و همکاری، حسن‌ظن، رازداری و همنشینی با خوبان) این عوامل در شکل‌گیری اعتماد در خانواده عامل کلیدی محسوب می‌شوند.تحلیل یافته‌ها نشان می‌دهد که عمل به تعهدات و صداقت و راستی، نقشی بی‌بدیل در شکل‌گیری و حفظ اعتماد در خانواده دارند. همچنین و عدم پایبندی به تعهدات، گویی زخمی عمیق بر پیکر اعتماد می‌‌زند و آن را به‌شدت تضعیف می‌کند. سایر عوامل نیز به‌عنوان زمینه‌ساز، در ایجاد و تقویت اعتماد مؤثر هستند.

قناعت و ثروت، دو مفهوم بنیادین در نظام اخلاقی و اقتصادی اسلام هستند که در آیات قرآن و متون روایی حضوری پررنگ دارند. این پژوهش در پی آن است که با روش تحلیلی ـ توصیفی، به بررسی رابطه‌های چهارگانه میان قناعت و ثروت بپردازد: تساوی، تعارض، عموم و خصوص من وجه، و تأثیر. نتایج نشان می‌دهد که قرآن و روایات، ثروت را در ذات خود نه‌تنها مذموم نمی‌دانند، بلکه آن را در کنار قناعت، عنصری برای تعالی بشر معرفی می‌کنند، مشروط بر آن‌که همراه با زهد، توکل و هدف‌گیری الهی باشد. قناعت نه مانعی برای ثروت، بلکه سازوکاری درونی برای مدیریت صحیح آن است.

تفسیر نادرستی که از آیات جنگ و صلح وجود دارد باعث بوجود آمدن این شبهه می شود که اسلام دین شمشیر و خشونت است، این در حالی است که دشمنان اسلام سعی دارند از این طریق تمام کوشش خود را بکنند تا دین اسلام را که دین صلح و آرامش و امنیت است دین خشونت به جهان معرفی کند، بر همین اساس این نوشتار، به روش توصیفی تحلیلی بر آن است تا آیات جنگ و صلح را بر اساس سیره پیامبر که اسوه حسنه هستند، تفسیر و تبیین نماید. یافته های پژوهش حاکی از این است که در سیره پیامبر (ص) دعوت به خدای یگانه اصالت داشت، البته آن حضرت در این دعوت، تا حد امکان از جنگ دوری می کرد، چنانچه که در صلح حدیبیه، بیعت رضوان که نشانه ای از استحکام مسلمانان بود، به صلح منجر شد و در این صلح پیامبر(ص) با نرمش به امنیت دست یافت و توانست دعوت خود را جهانی کند از طرفی جنگ در سیره پیامبر(ص) حالت دفاعی داشت؛ دفاع از ناموس و رفع موانع دعوت به اسلام. از این رو، امری مقدس به شمار آمده و توام با رحمت و مهرورزی بود.