جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

سماع موتی یا سماع اموات به توانایی مردگان بر شنیدن صدای زندگان و ارتباط با آنها در عالم برزخ اشاره دارد. این مفهوم از مباحث اختلافی بین سایر مسلمانان و وهابیان است که پذیرش برخی از مباحث اعتقادی مانند توسل به مردگان به این مفهوم وابسته است. در روایات به حیات برزخی اموات و نیز قدرت مردگان در برقراری ارتباط با زندگان از جمله شنیدن صدای آنان اشاره شده است. این روایات در منابع اهل سنت نقل شده و برخی بزرگان سلفیه مانند ابن تیمیه و ابن قیم با استناد به آنها سماع موتی را پذیرفته‌اند. برخی از وهابیان با استناد به آیاتی من جمله آیه ۲۲ سوره فاطر که به عدم توانایی پیامبر اسلام3 بر شنوا گرداندن مردگان اشاره دارد، استناد شده و بر این باورند که با مرگ ارتباط مرده با زندگان قطع می‌شود. در این مقاله سعی شده است با روش کتابخانه‌ای به این مسائل و اشکالات بپردازد و اثبات حیات برزخی و سماع موتی شود و به فرافکنی و اشکالات وهابیت جواب داده شود و در نتیجه اثبات شود که وهابیت در مسأله سماع اموات دیدگاهی را تأکید می‌کنند که کاملاً برخلاف آنچه که ابن تیمیه و ابن قیم مطرح کرده‌اند می‌باشد.

در این نوشتار، گزارش مربوط به فتح شمال آفریقا، با محوریت فتوح مصر از ابن عبدالحکم، با هدف کشف تاریخ امویان از فتح مغرب، مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. با دقت در گزارش ابن عبدالحکم می‌توان گزارشی کلیدی را شناسایی کرد که همچون ستون فقرات روایت کلّی عمل می‌کند. ابن عبدالحکم آن روایت را به صورت یک بسته اطلاعات دریافت کرده، نه اینکه خود او مسئول تدوین روایت کامل از فتح، با کنار هم گذاشتن روایات پراکنده، بوده باشد. البته شاهدیم که او گاهی با ذکر روایاتی از منابع جایگزین به تقویت یا تضعیف بخشی از آن روایت کلیدی می‌پردازد. با وجود آنکه فتوح مصر در عصر عبّاسی گردآوری شده است، توجه به این روایت کلیدی مسأله تاریخ‌گذاری روایت ابن عبدالحکم را حل می‌کند و ما را قادر می‌سازد آن را به طور منطقی به اواخر دوره اموی، یعنی حدود 120 سال قبل از تالیف فتوح مصر، نسبت دهیم. با توجه به این مسأله می‌توان دغدغه‌های متفاوت ناقلان، نحوۀ تولید و انتقال دانش تاریخی و علل احتمالی مؤثر در حفظ یا تحول روایات را در دوره مبهم قبل از تألیف اولین متون عربی موجود درک کرده و نیز نقش تألیفی و تصحیحی گرداورندگان این متون را ارزیابی کرد.

گروهى از فلاسفه براى اخلاق اصول چهارگانه قائل بودند: (حکمت‏، عفّت‏، شجاعت‏، عدالت). آنان اعتدال در هر یک از سه قوّه روح و نفس انسانی را یکى از فضائل اخلاقى دانسته‏ و به‌ترتیب «حکمت» و «عفّت» و «شجاعت» نامیده‏اند. و هرگاه نیروى شهوت و غضب در اختیار قوّه ادراک و تمیز نیک و بد قرار گیرد، «عدالت» حاصل مى‏شود که اصل چهارم است. با این همه گفتنی است اصول چهارگانه‏اى که قدماء براى اخلاق شمرده‏اند، در واقع تکمیلى است بر آنچه فلاسفه یونان قدیم داشته‏اند و نمى‏تواند به عنوان یک الگوى جامع براى تقسیم صفات اخلاقى شمرده شود، هر چند نسبت به بسیارى از مسائل اخلاقى صادق است. از مجموع آیات قرآن استفاده مى‏شود که اصول اخلاق را مى‏توان در چهار بخش خلاصه کرد: مسائل اخلاقى در ارتباط با خالق‏، مسائل اخلاقى در ارتباط با خلق‏، مسائل اخلاقى در ارتباط با خویشتن‏، مسائل اخلاقى در ارتباط با جهان آفرینش و طبیعت‏. از مجموع روایات نیز استفاده مى‏شود، عدد خاص و معیّنى نمى‏توان براى اصول اخلاق در اسلام در نظر گرفت؛ چرا که اخلاق نیک و بد انگیزه‏هاى بسیار متنوّع و عوامل و عوارض مختلف و گوناگون دارد؛ و به تعبیر دیگر، همان گونه که صفات جسمانى انسان، تعداد و شماره خاصّى ندارد، صفات روحانى خوب و بد نیز از شماره بیرون است. پژوهش حاضر از نوع کتابخانه‌ای و با روش توصیفی - تحلیلی سامان یافته است که اهمیت بازخوانی اصول مسائل اخلاقى در قرآن و حدیث اولین دستاورد این پژوهش است که جهت گیری بحث را با مکاتب اخلاق بشری مشخص می‌کند. از مجموع آیات قرآن استفاده مى‏شود که اصول اخلاق را مى‏توان در چهار بخش خلاصه کرد: مسائل اخلاقى در ارتباط با خالق‏، مسائل اخلاقى در ارتباط با خلق‏، مسائل اخلاقى در ارتباط با خویشتن‏، مسائل اخلاقى در ارتباط با جهان آفرینش و طبیعت‏. از مجموع روایات نیز استفاده مى‏شود، عدد خاص و معیّنى نمى‏توان براى اصول اخلاق در اسلام در نظر گرفت؛ چرا که اخلاق نیک و بد انگیزه‏هاى بسیار متنوّع و عوامل و عوارض مختلف و گوناگون دارد؛ و به تعبیر دیگر، همان گونه که صفات جسمانى انسان، تعداد و شماره خاصّى ندارد، صفات روحانى خوب و بد نیز از شماره بیرون است. پژوهش حاضر از نوع کتابخانه‌ای و با روش توصیفی-تحلیلی سامان یافته است که اهمیت بازخوانی اصول مسائل اخلاقى در قرآن و حدیث اولین دستاور این پژوهش است که جهت گیری بحث را با مکاتب اخلاق بشری

بی‌شک رسول الله3 عظیم‌ترین شخصیت عالم هستی و دین اسلام کامل‌ترین دین از نظر قرآن معرفی شده است. خداوند برای ایشان امتیازات ویژه‌ای قائل شده که یکی از این ویژگی‌ها شناخته بودن پیامبر3 قبل از تولد است. کتاب عهدین به‌عنوان کتاب مطرح و معتبر نزد یهود و نصاری ویژگی‌هایی همچون آخرین پیامبر، کسی که عیسی را زنده می‌داند، بعثت در مکه، مبشر قیامت، سوار بر شتر و الاغ و سواری با نام «امین» را از ویژگی‌های رسول الله 3بر می‌شمرد. مقاله حاضر با روش توصیفی و تحلیلی درصدد بیان ویژگی‌های پیامبر3 در عهدین، مقدار بیان این ویژگی‌ها و علت عدم ایمان اهل کتاب به ایشان می‌باشد.

مسجد به عنوان اولین پایگاه رشد و بالندگی در اسلام و نقطه‌ای منسجم برای انتشار آموزه‌های دینی، خواستگاه حکومت‌داری و کارکردهای مرتبط با جامعه اسلامی شناخته شده است. تحقیق پیش‌رو، به صورت کتابخانه‌ای و با هدف تبیین کارکردهای این نهاد مقدس در دوران حکومت حضرت علیA با استناد به منابع تاریخى و حدیثی معتبر، نقش و جایگاه مسجد در حکومت علوی را به اختصار مورد بررسى قرارداده و با شمارش کارکردهای عبادی، علمی، فرهنگی، اجتماعی، تربیتی و آموزشی، خدماتی و پشتیبانی، مردم‌ محوری و بسیج نظامی، حکمرانی، قضایی و تبلیغاتی و رسانه‌ای به نتیجه گیرى پرداخته است. گروش و رویکرد بنیادین این نوشتار، برخلاف تحقیقات و پژوهش‌های موجود در موضوع جایگاه مسجد، خاصه به دوران محدود حکومت حضرت امیرالمؤمنین علیA و بررسی سیره و نگرش آن‌ بزرگوار در برخورد با مسجد منتهی می‌شود. برون‌داد بررسی گزاره‌های تاریخی و اقوال و روایات معتبر پیرامون این موضوع، صراحتا بر پیش‌فرض ما مبنی بر همسانی و ارتباط تنگاتنگ حکومت علوی با مسجد صحه می‌گذارد.