جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

فرقه ماتریدی در بکارگیری و استفاده از عقل مبنای میانه‌ای بین فرقه معتزله و فرقه اشاعره دارند. نه مانند معتزله عقل‌گرا بوده و نه همچون اشاعره نقل‌گرا هستند که آنها را به اهل حدیث نزدیک می‌کند، بلکه آنها حسن و قبح عقلی را پذیرفته و قائل‌اند حکم الهی با عقل در برخی موارد ثابت می‌شود. اسباب و علل معرفت را حس، نقل و عقل می‌دانند. فرقه ماتریدی قائل به عدم حجیت خبر واحد در اعتقادات هستند و قائل‌اند مجاز در لغت و قرآن و حدیث واقع شده است. این عقل‌گرایی دقیقاً مقابل نص‌گرایی وهابیت می‌باشد. از نظر وهابیت فرقه ماتریدی خارج از اهل‌سنت است و پیروان این فرقه کافر هستند. فرقه اشاعره نیز در ابتدا در مقابل جریان عقل‌گرای افراطی معتزلی و تأویل پدید آمد و مؤسس این فرقه یعنی ابوالحسن اشعری تفکر و تعقل را در الهیات حرام می‌داند و استدلال‌های متعددی را برای ابطال عقایدی از این دست مطرح کرده است. در ادامه نیز بزرگان این مکتب همچون فرقه معتزله در مورد بحث تأویل تلاش‌های زیادی کردند.

در حوادث مربوط به قتل عثمان و در پی آن وقوع جنگ جمل با گروهی مواجهیم که با سوابقی چشم‌گیر و ظاهری ذی صلاح در برابر امام علیj خلیفه‌ای که خود با او بیعت کرده بودند صف‌آرایی می‌کنند، خون‌های بسیاری را می‌ریزند بر بیت المال دست درازی می‌کنند و در عین حال دم از خدا، عدالت، حق و حق‌طلبی می‌زنند. به دلیل وجود همان سابقه و ادعای حقانیت این افراد، تشخیص جبهۀ حق از باطل در طول تاریخ برای گروهی دشوار شده است. لکن با بررسی اعمال افراد می‌توان اهل باطل را شناسایی کرد، حتی اگر دارای سابقۀ درخشان بوده و لباس حق به تن کرده باشند. این‌ها دارای ویژگی‌هایی همچون دروغگویی، بهانه تراشی، حسد، عهد شکنی، حرص، قدرت، کینه‌توزی، ترک سنت، سبک شمردن حدود الهی و... هستند و از این ویژگی‌ها می‌توان برای تشخیص حق از باطل و شناخت باطل متظاهر به حق در ادوار مختلف استفاده کرد.

یکی از مباحث مهم و پرکاربرد و مقداری سنگین در نحوِ عربی و در عین حال مؤثر در معنا بحث حروف و معنای آنها است. «کلّا» یکی از آن حروف است و در قرآن مجید 33 مورد شناسایی شده است. حروف عمدتاً در حوزه دانشِ نحو مورد توجّه بوده و هنوز جایگاه خود را در دانش بَلاغت پیدا نکرده‌اند. مقاله‌ی حاضر تلاش می‌کند با نظر به آیات شریفه‌ی قرآن، أسلوبی که «کلّا» در آن به کار رفته را از منظر دانش نحو معنایابی کرده و أغراض بَلاغی­ نهفته در آن را آشکار نماید تا از این رهگذر وقف و وصل بر آن با توجّه به معنا صورت گیرد. بررسی نمونه‌های استعمال کلّا در قرآن کریم و بیان پاره­ای از تفاوتهای معنایی و أغراض بَلاغی آنها وجه تمایز این پژوهش با سایر کتب و مقالاتی است که تاکنون در این‌باره نگاشته شده است. همچنین در این مقاله أهمیّت و نقش کلّا در تفسیر کلام وحی نشان داده شده است. حاصل مقاله حاکی از آن است که آنچه که برخی از مترجمان و مفسران در مورد ترجمه این کلمه نوشته‌اند دقیق متناسب با معنای واقعی این کلمه در موارد مختلف نبوده و یا آنچه که علماء علوم قرآن به عنوان قواعد وقف و وصل ذکر کردند در مورد این کلمه به طور کامل لحاظ نشده است و در برخی موارد موجب برداشت ناصحیح شده است.

با یک بررسی و تحقیق در میان مقالات با موضوعات هم‌محور با این مقاله می‌توان گفت که این بحث به‌صورت کلی و ذیل عنوان معصومین(ع) طرح شده، لکن اختصاص یافتن بحث به سیره امام رضا و ابناءالرضا (ع) جدید بوده و البته اشتراکاتی با آن مقالات دارد. با توجه به اینکه امر به معروف و نهی از منکر از آموزه‌ها و ارکان عملی شریعت اسلام است و معصومین(ع) مأمور به هدایت آحاد بشر براساس فرامین الهی و آیات حق هستند، به نمونه‌هایی از آیات اشاره شده و سفارش‌های ایشان که باید سرلوحه‌ اعمال بندگان باشد، به اختصار آورده شده است. لذا به ضرورت و آثار اقامه‌ امر به معروف و نهی از منکر آسیب‌های نادیده گرفتن آن و مراتب اجرایی آن پرداخته شده است.

امروزه اقتصاد مقاومتی به یک تدبیر و راهکار برای دولت‌ها در راستای مواجهه با فشارها و تحریم‌های دشمن تبدیل شده است. اقتصاد مقاومتی در کشور ما به دلیل انگاره‌های اسلامی و بیانات روشنگر مقام معظم رهبریK از جایگاه ویژه و مهمی برخوردار شده است. آنچه نظامی هماهنگ و قوی را برای پیاده سازی و به کارگیری مبانی و اصول آن فراهم می‌سازد، اتکا به آموزه‌های اسلامی مندرج در قرآن و روایات است. هدف از این پژوهش برجسته ساختن و استخراج مبانی و اصول اقتصاد مقاومتی از دیدگاه قرآن و روایات است. روش: این پژوهش از نوع کیفی و با استفاده از روش تحلیل محتوای اسنادی و کتابخانه ای انجام گرفته است. در مقاله حاضر تلاش بر این است که مبانی و اصول حاکم بر اقتصاد مقاومتی را با تاکید بر آیات و روایات مورد تحلیل قرار دهیم