جستجوي پيشرفته | کتابخانه مجازی الفبا

هرچند توجه به دشواری‌های برگردان قرآن در همۀ دوره‌ها کم و بیش مطرح بود و مترجمان با آن بیگانه نبودند؛ ولی چون نقد ترجمه در دوره‌های پیشین رایج نبود، سختی‌های برگردان آیات چندان محور بحث نبود و توجه زیادی به آن نمی‌شد. امروزه که در همۀ عرصه‌های قرآن نهضت با شکوهی پدید آمد، توجه به دشواری‌های برگردان آیات هم جایگاه ویژه‌ای پیدا کرد و مطالب بسیاری دربارۀ آن به نگارش درآمده است. یکی از این مطالب توجه به لغزش‌هایی است که برای برخی مترجمان پدید آمد و گاهی ترجمه‌های نادرستی عرضه می‌کنند. در مقالۀ حاضر که همانند مقالۀ قبل به روش تحلیلی ـ انتقادی تدوین شده است، نمونه‌های دیگری مورد بررسی قرار می‌گیرد.

نوشتار پیش‌رو بر اساس نقدهایی نگاشته شده است که امین حسین‌پوری و وحید عابد بر مقاله «اعتبارسنجی "النساء نواقص العقول" در نهج‌البلاغه» ارائه داده‌اند؛ این مباحث در هفدهمین نشست از سلسله نشست‌های شناسه ـ شیعه (16 اسفند 1402 ش) به میزبانی پژوهشکده معارف اهل‌بیت (ع) قم ارائه شد.

کتاب منطق و کلام از انتشارات بریل حاوی مقالاتی به زبان‌های آلمانی، انگلیسی و فرانسه در خصوص مطالعات قرون وسطای اسلامی و غربی در این در دو حیطۀ علم منطق و علم کلام است. هریک از مقالات این کتاب را نویسنده‌ای صاحب‌نظر در موضوع آن مقاله نگاشته است. مقالۀ پیش رو با عنوان «تفتارانی و فلسفه» برگردانی است از متن آلمانی ویلفرد مادلونگ. وی در این مقاله بر وجهی از شخصیت علمی تفتارانی تأکید می‌کند که در پرتو شخصیت‌هایی چون فارابی، ابن‌سینا و ملاصدرا یا مورد توجه نبوده است یا کمتر بدان عنایت شده است و آن وجه فلسفی اندیشه و آثار تفتازانی است. مادلونگ با تتبعی نیکو و تأکید بر کتاب شرح المقاصدِ تفتازانی عناصر فلسفی مندرج در نوشته‌های او را فراروی خواننده می‌نهد و نیز انتساب یا عدم انتساب برخی آثار به وی را بررسی می‌کند. او بدین‌سان در این موضوع خاص هم مقاله‌ای با محتوای علمی را به دست می‌دهد و هم روش‌شناسی پژوهش در این باب را می‌آموزد.

این گفتار پاسخی است به نقد آقای فرزاد ضیایی حبیب‌آبادی بر دیوان محمود و رکن بکرانی که در شمارۀ 206 مجلّۀ آینۀ پژوهش به چاپ رسیده است. آقای ضیائی در نقد خود، پیش از آن که با رعایت اخلاق به نقد اثر بپردازند، کوشیده‌اند که مصحّحان و پدیدآورندگان اثر را با الفاظ و تعبیرات توهین‌آمیز، آماج بدزبانی قرار دهند.