نظریّه «وجود» در فلسفه میرداماد به روایت شارح/منتقدانِ هندی (بر بنیاد آراء مفسّرانِ «الأفق‌المبین» در قرن سیزدهم هجری‌قمری) | کتابخانه مجازی الفبا

فهرست مطالب فهرست جدولها ‌ح فهرست تصاویر ‌ک فهرست نمودارها ‌ک فهرست نقشه‌ها ‌ل فصل نخست: کلیّات پژوهش 1 1-1 . بخش نخست: حیطه پژوهش 2 1-1-1 . بازنگاهی به قید‌های عنوان پژوهش 4 1-1-1-1 . هندوستان 5 1-1-1-2 . میرداماد 9 1-1-1-3 . شارحان و منتقدانِ میرداماد 9 1-1-1-4 . نظریّه وجود 10 1-1-1-5 . الأفق‌المبین 11 1-1-1-6 . قرن سیزدهم هجری‌قمری 11 1-2 . بخش دوم: پیشینه پژوهش 12 1-2-1 . نظریّه وجود در فلسفه میرداماد 13 1-2-1-1 . تأثیر حکمای ایرانی بر محافل علمیِ هندوستان 14 1-3 . بخش سوم: بیان مسئله 15 1-3-1 . شارح/منتقدانِ هندی و نظریّه میرداماد 18 1-3-2 . مسئله پژوهش 20 1-3-3 .مفروضات پژوهش 21 1-3-4 . پرسش‌های پژوهش 21 1-3-5 . فرضیّه‌ها 21 1-4 . روش گردآوری، تحقیق و ارائه مطالب 22 1-5 . دشواری‌های پژوهش 23 1-6 . نوآوری‌ها و دستآوردها 24 فصل دوم: درآمدی بر حضور آثار و آراء میرداماد در هندوستان (از میانه قرن یازدهم تا میانه قرن چهاردهم ه‌‌.‌ق) 25 2-1 . بخش نخست: واسطه‌های انتقال آثار و آراء میرداماد به هندوستان 26 2-1-1 . واسطه نخست: مکاتبه با دانشمندان و رجال سیاسیِ هند 27 2-1-1-1 . ارتباط با دربار گورکانی: کتاب «جذوات و مواقیت» 27 2-1-1-2 . ارتباط با دربار قطب‌شاهی: نسخه‌های طبّی 30 2-1-1-3 . ارتباط با میر‌محمّدمؤمن استرآبادی: رساله «التصحیفات» 31 2-1-1-4 . ارتباط با میرزا‌ ابوالحسن آصف‌خان: معرّفیِ محمّدصالح کرامی 32 2-1-2 . واسطه دوم: شاگردان 33 2-1-2-1 . محمّدسعید کرَهرودی 34 2-1-2-2 . ابن‌خاتون عاملی 34 2-1-2-3 . نظام‌الدین‌احمد گیلانی 36 2-1-2-4 . محمّدشریف کشمیری 38 2-1-2-5 . محمّدباقر صبّاغ‌کشمیری 39 2-1-2-6 . محمّدقاسم گیلانی 40 2-1-2-7 . جبرئیل‌ تبریزی 41 2-1-2-8 . اَبهی‌چَند لاهوری 41 2-1-3 . واسطه سوم: بستگان 42 2-2 . بخش دوم: سنّت‌های متنی و انتشار اندیشه فلسفیِ میرداماد در هندوستان 44 2-2-1 . شرح العقائد العضدیّه 45 2-2-2 . شرح الهدایه الأثیریّه 46 2-2-3 . الشمس‌البازغه 46 2-2-4 . «الزواهد‌الثلاثه» 47 2-2-4-1 . حاشیه الرساله القطبیّه 47 2-2-4-2 . حاشیه شرح المواقف 47 2-2-4-3 . حاشیه شرح التهذیب 48 2-2-5 ‌. سلّم‌العلوم 48 2-2-6 ‌. الأفق‌المبین 49 2-2-6-1 . اقبال دانشمندان هندی به الأفق‌المبین 49 2-2-6-2 . الأفق‌المبین: از مرجعیّت تا ورود به سنّت‌های متنی 51 2-2-6-3 . محدوده درسی در سنّت متنیِ الأفق‌المبین 54 2-2-7 ‌. الإیماضات 55 2-3 . بخش سوم: مروری بر مواجهه دانشمندان هندی با میرداماد 56 2-4 . بخش چهارم: مواجهه با میرداماد در هندوستانِ جدید 110 2-5 . بخش پنجم: جمع‌بندی و تحلیل داده‌ها 112 2-6 . بخش ششم: مواجهه با میرداماد، از ایران تا هندوستان 116 فصل سوم: نظریّه وجود در فلسفه میرداماد (از روایت مشهور تا روایت جایگزین) 123 3-1 . بخش نخست: روایت مشهور از تاریخ اصالت وجود و جایگاه میرداماد 124 3-1-1 . مروری بر روایت مشهور: از فارابی تا ملّاصدرا 125 3-1-2 . چالش‌های روایت مشهور با تمرکز بر نقش تاریخیِ میرداماد 129 3-1-2-1 . چالش‌های کلّی در روایت مشهور 130 3-1-2-2 . دشواری‌های روایت مشهور در تبیین نقش میرداماد 138 3-2 . بخش دوم: تلاش برای ارائه روایت جایگزین 142 3-2-1 . فارابی: موضوع مابعدالطیبعه 145 3-2-2 . ابن‌سینا و میراث او: آغاز جدال و صف‌بندی 147 3-2-3 . فخرالدین رازی: حمایتی پُرشور از «زیادت وجود بر ماهیّت» 154 3-2-4 . سهروردی: «اعتباریّت وجود» یا وداع با مابعدالطبیعه وجودی 155 3-2-5 . نصیرالدین طوسی و میراث او: از جدال کهن تا چالش‌های نو 158 3-2-6 . حوزه شیراز: نظریّه «حمل»، مبادی و لوازم آن 164 3-2-6-1 . صدرالدین دشتکی 167 3-2-6-2 . جلال‌الدین دوانی 170 3-2-7 . حوزه اصفهان: گذار از نظریّه‌پردازی به نظام‌سازی 174 3-2-8 . نقد و نظر 177 3-3 . بخش سوم: مروری بر نظریّه وجود در فلسفه میرداماد 181 3-3-1 . حقیقت «وجود»: سرآغاز نظریّه‌پردازی 182 3-3-2 . نظریّه حمل: گذار از حوزه شیراز 186 3-3-3 . جعل بسیط ماهیّت: رکن فلسفی 190 3-3-4 . مرتبه تقرّر و مرتبه موجودیّت: تفسیری از تقدّم 192 3-3-5 . ضرورت‌های حملی: ایده‌ای تکمیلی 194 3-3-6 . قاعده فرعیّت: نتیجه نظریّه‌پردازی 195 3-3-7 . موضوع «موجود»: ماهیّت و طبیعت 197 3-3-8 . وجود‌ واجب‌الوجود: گام واپسین 200 3-3-9 . معقول ثانی: در حاشیه نظریّه‌پردازی 204 3-3-10 . جایگاه تاریخیِ میرداماد در روایت جایگزین 207 3-4 . بخش چهارم: شارحان و منتقدان هندیِ میرداماد در نسبت با روایت جایگزین 209 فصل چهارم: نظریّه میرداماد در آینه شروح و حواشی انتقادیِ «الأفق‌المبین» در قرن سیزدهم ه.ق 212 4-1 . بخش نخست: شارح/ منتقدان هندیِ میرداماد در قرن سیزدهم هجری‌قمری 213 4-1-1 . عبدالعلی لکهنوی: منتقدی گردن‌فراز و ستیهنده 213 4-1-2 . فضل‌حقّ خیرآبادی: مدرّس، شارح و منتقدِ الأفق‌المبین 219 4-2 . بخش دوم: صف‌آراییِ لکهنوی و خیرآبادی در برابر میرداماد 224 4-2-1 . مبانی و مفروضات لکهنوی و خیرآبادی در مواجهه با میرداماد 226 4-2-1-1 . نظریّه «وحدت وجود» 227 4-2-1-2 . نظریّه «عینیّت موجود با ماهیّت» 230 4-2-2 . تلقّیِ لکهنوی و خیرآبادی از جایگاه میرداماد در نزاع تاریخیِ وجود 235 4-2-3 . روش انتقاد لکهنوی و خیرآبادی از نظریّه میرداماد 238 4-3 . بخش سوم: بازخوانیِ نقدهای لکهنوی و خیرآبادی بر نظریّه وجود در فلسفه میرداماد 240 4-3-1 . نظریّه حمل: مطابَق گزاره وجودی و گزاره ذاتی 241 4-3-1-1 . تفسیر لکهنوی: محذورات چهارگانه 241 4-3-1-2 . تفسیر خیرآبادی: اختلاف مبنا درباره «مصداق» 244 4-3-2 . بساطت «موجود»: بودن در عین/ ذهن 255 4-3-3 . مرتبه تقرّر و مرتبه موجودیّت: هل بسیط حقیقی و هل بسیط مشهوری 263 4-3-4 . قاعده فرعیّت: اختلاف در نتایج 267 4-3-5 . معقول ثانی: موضع وِفاق 269 4-4 . بخش چهارم: جمع‌بندی و تحلیل 271 نتیجه‌گیری 273 پیشنهاد‌های پژوهشی 279 پیوست‌ها 281 [پیوست نخست: تأمّلی در انتساب رساله «تحقیق مفهوم الوجود» به میرداماد] 7-1 . بخش نخست: رساله «تحقیق مفهوم الوجود» و روایت مشهور از تاریخ مسئله وجود 282 7-1-1 . معرّفیِ رساله 282 7-1-2 . اهمیّت محتوایی و تاریخیِ رساله 286 7-2 . بخش دوم: بررسیِ نسخه‌شناختی 288 7-3 . بخش سوم: بررسیِ تاریخی 291 7-3-1 . بازخوانیِ منابع تاریخی و کتاب‌شناختی 292 7-3-1-1 . منابع تاریخی با رویکرد حدّاکثری 292 7-3-1-2 . منابع تاریخی با رویکرد گزینشی 293 7-3-2 . بررسیِ منابع فلسفی 295 7-3-2-1 . میرداماد 295 7-3-2-2 . ملّاصدرا 296 7-3-2-3 حکیم سبزواری 298 7-3-2-4 . دیگر چهره‌های فلسفی 299 7-4 . بخش چهارم: ناسازگاری‌های رساله «تحقیق مفهوم الوجود» با آثار و آراء میرداماد 299 7-4-1 . ناسازگاری‌های صوری و ادبی 300 7-4-1-1 . شیوه کتاب‌پردازی 300 7-4-1-2 . نگارش فنّی و اصطلاحات فلسفی 303 7-4-1-3 . الگوی نگارشی 306 7-4-2 . ناسازگاری‌های محتوایی و روشی 309 7-4-2-1 . ارجاعات رساله 309 7-4-2-2 شیوه استدلال 311 7-4-3 . متن رساله در سنجش با آراء فلسفیِ میرداماد 313 7-4-4 . بررسیِ دو عبارت دیگر در رساله 316 7-5 . بخش پنجم: جمع‌بندی و تحلیل 318 [پیوست دوم: تصویر نسخ خطّی و اسناد] توضیح 321 [پیوست سوم: راهنمای تلفّظ اسامیِ خاصّ هندی/ اردو] توضیح 329 فهرست منابع 332